Đầu tư công là động lực giúp doanh nghiệp tăng trưởng

Tham gia thảo luận tại diễn đàn, PGS.TS Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân nhận định, ở trong nước, đầu tư công là động lực chính để thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, muốn đầu tư công tạo sức lan tỏa thì phải tập trung vào các dự án trọng điểm và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Ông Thế Anh cho rằng để khu vực tư nhân tham gia sâu vào chuỗi cung ứng thì Việt Nam cần có chính sách thuế phân biệt theo tỷ lệ nội địa hóa của sản phẩm. 

Ở bên ngoài, chính sách thuế quan từ Mỹ đang tác động toàn diện đến kinh tế toàn cầu. Việt Nam là nền kinh tế có độ mở cao nên không thể tránh khỏi ảnh hưởng, nhất là từ hai kênh chính: thương mại - đầu tư và thị trường tài chính. Mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của Việt Nam khiến dòng vốn đầu tư phụ thuộc mạnh vào xu hướng toàn cầu. Trong đó, những bất ổn từ chính sách thuế khiến nhà đầu tư trì hoãn các quyết định lớn, chờ đợi kết quả đàm phán thương mại.

Bên cạnh đó, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất khiến thị trường tài chính Mỹ hấp dẫn hơn, làm dòng vốn rút khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Nếu người tiêu dùng Mỹ phải trả giá cao vì thuế, sẽ kéo theo lạm phát và làm lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, từ đó ảnh hưởng đến tỷ giá và dòng vốn vào Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Thế Anh vẫn bày tỏ sự kỳ vọng vào kịch bản tích cực nếu Việt Nam thành công trong đàm phán. Đồng thời, ông nhấn mạnh các ngành xuất khẩu có vốn FDI sẽ là nhóm bị ảnh hưởng rõ nhất từ thuế quan, do sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (OCB) cho biết, với bất ổn về kinh tế hiện nay, nhiều quốc gia tham gia vào thương mại toàn cầu đang tìm cách chuyển dịch đồng tiền thanh toán khỏi phụ thuộc vào đồng tiền Mỹ. Trong bối cảnh hiện nay, Ngân hàng Nhà nước gặp khó khăn khi phải giữ ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời phải hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức 8%. Vì vậy tỷ giá đồng tiền Việt Nam chịu áp lực nhưng vẫn phải duy trì ổn định tỷ giá.

Bức tranh kinh tế toàn cầu nửa đầu năm 2025 với nhiều bất định đã tác động không nhỏ tới kinh tế Việt Nam. Tuy vậy, Chính phủ vẫn đặt quyết tâm đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 8%.

Về phát huy nội lực, Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 198/2025/QH15, cũng đưa ra một số cơ chế, chính sách đặc biệt để phát triển kinh tế tư nhân. Chính phủ sẽ có nghị định hướng dẫn để triển khai ngay một số cơ chế như đặt hàng, đấu thầu hạn chế hay chỉ định với các dự án quan trọng.

Bên cạnh đó, một số ưu đãi thuế cho doanh nghiệp cũng đang góp phần hỗ trợ, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh như bỏ thuế môn bài, miễn thuế 1-3 năm, khấu trừ 200% chi phí nghiên cứu phát triển (R&D) khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Với vai trò “đồng hành kiến tạo” với các doanh nghiệp, ông Hải chỉ ra rằng, đối với các ngân hàng trong nước, để cho các doanh nghiệp vay vốn thì các doanh nghiệp phải có tài sản bảo đảm. Điều này tạo ra áp lực cho doanh nghiệp. Theo ông Hải, cần phải thay đổi quan điểm, và cần có phương án cho vay dựa trên đánh giá kế hoạch kinh doanh, dòng tiền của doanh nghiệp.

Minh Anh