Dấu ấn văn hóa Kinh Bắc: Tranh Đông Hồ và Quần thể Yên Tử trở thành di sản UNESCO

Tại lễ khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh năm 2026”, bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp quốc tại Việt Nam đã trao Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Sự kiện không chỉ khẳng định giá trị đặc sắc của dòng tranh dân gian tiêu biểu cho đời sống xã hội nông nghiệp Việt Nam cổ truyền mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc bảo tồn, phục hồi nghề truyền thống này trước những thách thức của thời đại.

Đồng thời, niềm tự hào được nhân đôi khi Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc cũng chính thức được công bố là Di sản văn hóa thế giới. Trong quần thể này, tỉnh Bắc Ninh vinh dự sở hữu hai điểm di tích tiêu biểu là chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà, vốn là những trung tâm tôn giáo gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm thời Trần.

Việc vinh danh của UNESCO là lời nhắc nhở về trách nhiệm quốc tế trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế, người đã dành hơn 80 năm gắn bó với nghề làm tranh Đông Hồ, bày tỏ sự xúc động khi nỗ lực của nhiều thế hệ đã được ghi nhận và cam kết sẽ tiếp tục trao truyền tinh hoa nghề cho con cháu.

Cùng chung niềm vui đó, người dân địa phương cũng bày tỏ niềm tự hào khi được sống trên vùng đất văn hiến, nơi đang sở hữu kho tàng di sản đồ sộ với 7 di sản được UNESCO ghi danh, 10 di tích quốc gia đặc biệt và 25 bảo vật quốc gia. Đây là cơ hội lớn để quảng bá hình ảnh con người Bắc Ninh - Kinh Bắc bền vững đến bạn bè quốc tế.

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn nhấn mạnh, việc được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản cần bảo vệ khẩn cấp vừa khẳng định giá trị đặc sắc của di sản, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc bảo tồn, phục hồi và phát huy nghề truyền thống trước những thách thức của thời đại.

Theo ông Sơn, Bắc Ninh nhận thức sâu sắc rằng danh hiệu di sản không chỉ là niềm tự hào mà còn là cam kết trách nhiệm. Để thực hiện hiệu quả Chương trình hành động bảo vệ di sản, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ cộng đồng thực hành nghề và nghệ nhân; Đẩy mạnh đào tạo, trao truyền nghề, đưa giáo dục di sản vào trường học một cách bài bản.

Cùng với đó, tỉnh thực hiện kiểm kê, số hóa và nghiên cứu di sản một cách hệ thống, khoa học; Tăng cường quảng bá, nâng cao nhận thức xã hội về giá trị di sản; Đa dạng hóa sản phẩm gắn với mở rộng thị trường, phấn đấu đưa di sản sang Danh sách đại diện của nhân loại.

Tỉnh Bắc Ninh cũng cam kết phối hợp chặt chẽ với tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng để quản lý thống nhất, bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, hài hòa giữa bảo tồn lâu dài và phát triển du lịch bền vững đối với Quần thể di sản văn hóa thế giới Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Minh Anh