Đất vi phạm thủ tục trước 1/8/2024 có thể được xem xét cấp sổ đỏ

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ xem xét cấp sổ đỏ cho các trường hợp sử dụng đất có vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024, nếu đất được sử dụng ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình. Chính phủ sẽ quy định chi tiết việc cấp sổ đỏ, xác định lại diện tích đất ở, đính chính, thu hồi và hủy giấy chứng nhận đã cấp.

Cơ quan soạn thảo cho biết thực tế còn nhiều thửa đất sử dụng lâu năm nhưng chưa hoàn thiện pháp lý, đặc biệt là đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp; đất dôi dư sau sắp xếp trụ sở; và đất của tổ chức đã bố trí cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở. Riêng loại đất cuối cùng này, dự thảo yêu cầu tổ chức phải bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền trước ngày 1/8/2024 để cấp sổ đỏ cho người đang sử dụng.

Dự thảo cũng thay đổi cách ghi thông tin với thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng hoặc chung sở hữu tài sản gắn liền với đất: sổ đỏ phải ghi đầy đủ tên tất cả những người này, còn thành viên hộ gia đình tự thỏa thuận xác định người có chung quyền sử dụng và tự chịu trách nhiệm. Quy định hiện hành (Luật Đất đai 2024) cho phép mỗi người chung quyền được cấp riêng một giấy chứng nhận, hoặc cấp chung một giấy trao cho người đại diện nếu có yêu cầu. Sổ đỏ tiếp tục chỉ được cấp sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính, trừ các trường hợp được miễn, ghi nợ hoặc thuê đất trả tiền hằng 

Điểm mới khác là dự thảo quy định rõ sổ đỏ gồm bản giấy và bản điện tử, trong đó bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy - điều mà Luật Đất đai 2024 hiện chưa phân định. Việc bổ sung hình thức điện tử nhằm phục vụ chuyển đổi số, khai thác cơ sở dữ liệu đất đai và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý. Dự thảo cũng yêu cầu cơ quan cấp sổ phải đính chính khi phát hiện sai sót về thông tin người được cấp hoặc thông tin thửa đất không khớp hồ sơ đăng ký hay văn bản giải quyết tranh chấp có hiệu lực.

Về thu hồi sổ đỏ, dự thảo cơ bản kế thừa quy định hiện hành: thu hồi khi Nhà nước lấy lại toàn bộ đất, khi cấp đổi, khi đăng ký biến động phải cấp giấy mới, khi giấy cấp sai quy định, hoặc khi bị tòa án tuyên hủy/thu hồi để thi hành án. Đáng chú ý, sổ đỏ cấp sai thẩm quyền, đối tượng, diện tích, điều kiện, mục đích, thời hạn hoặc nguồn gốc đất sẽ không bị thu hồi nếu người được cấp đã chuyển nhượng quyền sử dụng/sở hữu đúng pháp luật, đây là quy định kế thừa từ Luật Đất đai 2024, không phải nội dung mới.

Dự thảo Luật Đất đai lần này được xây dựng trên cơ sở tổng kết gần hai năm thi hành luật 2024, tập trung tháo gỡ vướng mắc thực tế và điều chỉnh thẩm quyền cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tiến Minh