Đánh thức sức sáng tạo trên bản sắc văn hóa Việt Nam

Việc đổi mới bắt đầu từ các trường thuộc Bộ  - nơi đào tạo những người sẽ sáng tạo nên tương lai của ngành.

Mỗi giảng viên, mỗi học sinh, sinh viên cần có cơ hội đưa ý tưởng ra thực tế, cùng nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển thành sản phẩm. Bảo tàng, nhà hát, thư viện và các đơn vị sự nghiệp hãy mở cửa đón những ý tưởng ấy, cùng đặt bài toán, thử nghiệm và hoàn thiện.

Muốn vậy, cần nối liền bốn nguồn lực: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp – Đối tác quốc tế. Nhà nước đặt hàng và tạo điều kiện; nhà trường góp tri thức, tài năng; doanh nghiệp cùng đầu tư, mở thị trường; đối tác quốc tế mang đến công nghệ, kinh nghiệm và cơ hội hợp tác. Mỗi bên cùng góp sức, cùng làm và cùng phát triển từ kết quả chung.

Từ di sản, điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, nghệ thuật biểu diễn, văn hóa dân tộc, bản quyền đến thể thao và du lịch, mỗi cơ quan quản lý chuyên ngành hãy chủ động lựa chọn một trường thuộc Bộ để đồng hành xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo. Đơn vị phụ trách khoa học, công nghệ của Bộ cần giúp kết nối các nguồn lực để những trung tâm này sớm có công việc, có đối tác và có sản phẩm.

Các trường được lựa chọn hãy bắt tay xây dựng kế hoạch hành động từ thế mạnh của mình. Đó có thể là công cụ hỗ trợ sáng tác, sản phẩm khai thác chất liệu văn hóa dân tộc, giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện thể thao hay trải nghiệm du lịch mới. Đưa những bài toán ấy vào đào tạo và nghiên cứu để người học được trưởng thành qua chính quá trình giải quyết chúng.

Thư viện Quốc gia Việt Nam tiên phong mở rộng con đường tiếp cận tri thức bằng mô hình thư viện số, giúp người đọc tìm kiếm, học tập và sáng tạo thuận tiện hơn.

Cục Di sản văn hóa lựa chọn một bảo tàng thuộc Bộ để cùng mở ra cách tiếp cận di sản mới. Bảo tàng được lựa chọn cần xây dựng kế hoạch để hiện vật, tư liệu và những câu chuyện lịch sử đến gần công chúng qua trải nghiệm số sinh động, có chiều sâu.

Cục Nghệ thuật biểu diễn lựa chọn một nhà hát thuộc Bộ để khởi đầu mô hình nhà hát số. Nhà hát được lựa chọn cần chủ động tìm hướng đổi mới từ sáng tạo tác phẩm, tổ chức biểu diễn đến kết nối khán giả, đưa nghệ thuật tới những công chúng mới.

Hãy chọn việc thiết thực, làm đến nơi, đo kết quả bằng những thay đổi người học, nghệ sĩ, doanh nghiệp và công chúng thực sự cảm nhận được. Từ những mô hình thành công, chia sẻ cách làm để nhiều đơn vị, nhiều địa phương cùng tiếp bước.

Mỗi đơn vị hãy mở một cơ hội. Mỗi người hãy góp một sáng kiến. Cùng đưa tài năng Việt Nam, bản sắc Việt Nam và công nghệ của thời đại gặp nhau trong những sản phẩm có ích cho con người.

Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia 1/10/2026 là dịp để toàn ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng khởi động những việc làm như thế. Bắt đầu từ tài nguyên đang có, con người đang có và những vấn đề cần giải quyết ngay tại mỗi đơn vị.

Với tài nguyên văn hóa phong phú, Việt Nam có thể phát triển mạnh mẽ ngành công nghiệp mới đầy tính sáng tạo từ văn hóa để mang lại lợi ích kinh tế cho quốc gia. Để công nghiệp văn hóa bước vào kỷ nguyên mới, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng và những chính sách hỗ trợ để vượt qua những thách thức bằng tư duy mới.

Chủ trương xây dựng Ngày Văn hoá Việt Nam 24/11 trở thành thương hiệu văn hoá quốc gia gợi mở về một cách tiếp cận mới đối với phát triển văn hóa, tạo "thương hiệu văn hóa Việt Nam" trong mắt thế giới.

Thu Thủy