Đại biểu Quốc hội kiến nghị bổ sung cơ chế bảo vệ an toàn cho nhà báo tại điểm nóng, thiên tai

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, chiều 24/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Báo chí (sửa đổi).

Nhấn mạnh đến quyền tác nghiệp của nhà báo, đại biểu Lê Thu Hà, đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai đề nghị bổ sung vào Điều 9 quy định về an toàn tác nghiệp. Cần thiết lập cơ chế phối hợp rõ ràng giữa cơ quan báo chí, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng. “Nhà báo là những người đi vào các điểm nóng của sự thật, và pháp luật cần bảo vệ họ một cách tương xứng. Nhà báo được bảo vệ thì báo chí mới mạnh, và báo chí mạnh thì nền dân chủ mới vững”, đại biểu nhấn mạnh.

Đại biểu Đoàn Thị Lê An, đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng kiến nghị xem xét bổ sung quy định về quyền được bảo vệ an toàn của nhà báo khi tác nghiệp trong các tình huống rủi ro, bao gồm thiên tai, cháy nổ, hiện trường tai nạn, khu vực có nguy cơ mất an toàn hoặc các bối cảnh nhạy cảm về an ninh trật tự.

Cụ thể, đại biểu An kiến nghị sửa đổi bổ sung thêm tại khoản 2 như sau: Nhà báo khi tác nghiệp tại khu vực xảy ra thiên tai, thảm họa, cháy nổ, sự cố khẩn cấp, hiện trường tai nạn hoặc các khu vực có nguy cơ mất an toàn, khu vực nhạy cảm về an ninh trật tự được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, phương tiện tác nghiệp và trang thiết bị trong phạm vi điều kiện cho phép.

Cơ quan chức năng tại hiện trường có trách nhiệm hướng dẫn khu vực an toàn, hỗ trợ nhà báo tác nghiệp phù hợp, thực hiện các biện pháp bảo vệ cần thiết và không được cản trở trái pháp luật hoạt động báo chí. Cơ quan báo chí có trách nhiệm trang bị phương tiện bảo hộ và huấn luyện kỹ năng an toàn cho nhà báo khi tác nghiệp tại môi trường nguy hiểm.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung vào dự thảo Luật quy định về chính sách hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng đối với nhà báo đang công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn với một số nội dung sau:

Một là, bảo đảm nhà báo tại các vùng đặc thù được tiếp cận bình đẳng với các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng số. Đồng thời, xem xét hỗ trợ chi phí học tập, đi lại và tài liệu. Hai là, tổ chức hình thức đào tạo phù hợp, bao gồm đào tạo lưu động tại địa phương, đào tạo trực tuyến linh hoạt nhằm khắc phục hạn chế về hạ tầng và điều kiện di chuyển. Ba là, bổ sung nội dung bồi dưỡng đặc thù như kiến thức về văn hóa, xã hội, dân tộc thiểu số, kỹ năng tiếp cận cộng đồng, kỹ năng an toàn tác nghiệp tại khu vực rủi ro và an toàn thông tin trong môi trường số.

Theo đại biểu, việc bổ sung những chính sách này sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ nhà báo ở vùng trọng yếu, bảo đảm dòng thông tin chính xác, kịp thời đến người dân. Đồng thời, nó phát huy vai trò của báo chí trong phát triển kinh tế xã hội tại khu vực khó khăn.

Nhấn mạnh quy định hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 9, đại biểu Hà Sỹ Đồng, đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cho rằng nội dung này phải quy định thật rõ ràng và tránh khái niệm mở.

Cùng quan tâm nội dung này, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng, đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng bên cạnh quy định về các hành vi bị nghiêm cấm tại Khoản 9, Điều 9 dự thảo Luật, Ban soạn thảo cần xem xét, bổ sung rõ hành vi cung cấp thông tin suy đoán, không có nguồn gốc. Bởi theo đại biểu, thông tin suy đoán lan truyền nhanh, dễ gây thiệt hại lớn về thị trường và trật tự an toàn xã hội. Quy định chặt chẽ sẽ tăng tính răn đe và củng cố nguyên tắc thông tin trung thực.

Góp ý về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Nguyễn Hữu Thông, đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nhận thấy, Điều 9 dự thảo Luật quy định 14 nhóm hành vi bị cấm, nhưng chưa đề cập hành vi đe dọa, tấn công, khủng bố nhà báo trên không gian mạng. Đại biểu cho rằng đây là một tình trạng ngày càng phổ biến và gây ảnh hưởng rất lớn đến an toàn nghề nghiệp của đội ngũ nhà báo, do đó đề nghị bổ sung hành vi này vào Điều 9 để bảo vệ đội ngũ làm báo.

Về quy định cấm thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, cũng như quy kết tội danh khi chưa có bản án của tòa án, đại biểu Nguyễn Ngọc Xuân, đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng đây là nội dung cử tri đặc biệt quan tâm trong bối cảnh đa dạng thông tin, có nhiều thông tin xấu độc, thông tin giả chưa được kiểm chứng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các tổ chức và cá nhân.

Do đó, cần có hướng dẫn chi tiết để các cơ quan báo chí và cá nhân thực hiện. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế giám sát chủ động và xử lý nghiêm minh nhằm đảm bảo quyền con người, quyền công dân, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tổ chức, cá nhân.

Giải trình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết, sau phiên họp cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với các Ủy ban của Quốc hội, tiếp thu tối đa những ý kiến hợp lý của các đại biểu để hoàn thiện lại báo cáo, dự thảo luật.

Về nội dung đại biểu quan tâm đến việc bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của các phóng viên, của cơ quan báo chí, và quyền tự do báo chí của nhân dân, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng Khi cho biết xây dựng dự thảo, cơ quan soạn thảo đã xem xét các mối tương thích của dự thảo Luật Báo chí sửa đổi lần này với các Luật hiện hành liên quan. Những gì các Luật khác đã quy định thì không viện dẫn vào trong Luật này, và phải thực hiện tất cả các nội dung đó.

Lý giải vì sao phải đưa vào việc đào tạo, bồi dưỡng về mặt nghiệp vụ vào dự thảo Luật, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết, quá trình xây dựng luật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan hữu quan, phối hợp chặt chẽ với Hội Nhà báo Việt Nam để thống nhất với hai mục đích:

Thứ nhất, việc cấp thẻ lần đầu cho những người mới vào làm báo, khi được qua đào tạo đó chính là bảo vệ uy tín nghề nghiệp, giữ vững chuẩn mực đạo đức để tránh các vi phạm mà phóng viên có thể mắc phải.

Thứ hai là tạo điều kiện cho phóng viên có hành trang nghề nghiệp bài bản, đủ bản lĩnh tác nghiệp trong một môi trường phức tạp hiện nay, nếu được đào tạo và cập nhật kiến thức.

“Đây cũng là điều mong muốn làm tốt hơn và khắc phục các bất cập, bởi khi có khuyết điểm, vi phạm thường viện cớ chưa được đào tạo. Với cách này, các đối tượng lần đầu cấp thẻ nhà báo sẽ được tập huấn. Việc này cũng đảm bảo quyền lợi chứ không phải đẻ ra giấy phép con”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Tuấn Kiệt