Cùng nâng cao nhận thức về bảo vệ các loài mèo lớn

Theo báo Người đô thị, ngày 3/3 hàng năm, ngày kí công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật hoang dã (ĐVHD), đã được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc quyết định là Ngày ĐVHD thế giới.

Chủ đề Ngày ĐVHD năm nay là “Mèo lớn – Thú săn mồi đang bị đe dọa”.

Thông tin từ trang web chính thức của Ngày ĐVHD năm nay, số lượng cá thể hổ trên thế giới đã giảm 95% trong một thế kỉ qua.

Thế giới hiện chỉ còn khoảng 3.900 cá thể hổ trong tự nhiên.

Còn trong hai thập kỉ qua, số lượng sư tử đã giảm 43%. Ngày nay sư tử cũng đã biến mất trên khoảng 90% những vùng lãnh thổ chúng đã từng xuất hiện.

Nếu tình trạng này tiếp tục diễn ra thì trong tương lai, con người sẽ không bao giờ còn có thể nhìn thấy hình bóng của những loài động vật săn mồi quyền uy này.

Hổ, sư tử, là một trong các loài mèo lớn trên thế giới hiện nay; ngoài ra còn có: báo đốm, báo hoa mai, báo tuyết, báo săn, báo sư tử, báo gấm,… đều được xem là biểu tượng cho sức mạnh và sự dũng mãnh.

Các loài mèo lớn này giúp duy trì số lượng các loài động vật ăn cỏ trong mức giới hạn, từ đó tác động tới tính đa dạng loài của các loài thực vật.

Sự biến đổi của các loài động vật ăn thịt ở đỉnh của hệ sinh thái như mèo lớn có thể điều chỉnh toàn bộ hệ thống. Do đó, các loài mèo lớn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đa dạng sinh học.

Theo báo Lao động Thủ đô, Việt Nam cũng là nơi cư trú của một số loài mèo lớn như hổ Đông Dương, báo hoa mai… Mặc dù được pháp luật Việt Nam bảo vệ ở mức độ cao nhất nhưng các loài này cũng đang phải đối mặt với không ít mối đe dọa. Đặc biệt, trong số 5 phân loài hổ còn lại, Hổ Đông Dương là loài đối diện với nguy cơ tuyệt chủng lớn nhất. Hổ Đông Dương được bảo vệ theo Nghị định 160/2013/NĐ-CP, Nghị định 32/2006/NĐ-CP và Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm (CITES). Theo đó, việc săn bắn, bẫy, nuôi nhốt, giết mổ, vận chuyển, buôn bán hay quảng cáo hổ và các sản phẩm từ hổ là vi phạm pháp luật.

Mối đe dọa lớn nhất đối với loài hổ tại Việt Nam là hoạt động săn bắn và buôn bán hổ trái phép. Hổ bị buôn bán phần lớn để lấy xương để bào chế các loại thuốc cổ truyền. Ngoài ra, hổ con hay một số bộ phận cơ thể khác của hổ thường dùng để ngâm rượu. Các tiêu bản hổ nhồi bông, các bộ phận khác như da, móng, hoặc nanh hổ cũng được coi là các đồ trang trí và trang sức có giá trị cao.

Bên cạnh đó, quần thể hổ hoang dã của Việt Nam cũng bị đe dọa bởi việc mất môi trường sống mà nguyên nhân chính là do nạn chặt phá rừng cũng như sự suy giảm nghiêm trọng của nguồn thức ăn cho hổ như bò rừng, hươu nai… do các loài ĐVHD này cũng đang bị săn bắt ở mức đáng báo động.

Để có thể bảo vệ loài hổ và các loài mèo lớn nói chung trước nguy cơ tuyệt chủng, trước hết các cơ quan chức năng cần tăng cường việc thực thi pháp luật để điều tra và xử lý nghiêm các đối tượng buôn lậu các loài mèo lớn cũng như đường dây hoạt động của chúng trong việc tuồn lậu hổ vào Việt Nam đồng thời tăng cường thể chế, chính sách có liên quan đến vấn đề bảo vệ những loài này.

Bên cạnh đó, các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần kiểm soát sự phát triển của các cơ sở nuôi nhốt hổ. Nhà nước cũng cần cụ thể hóa các quy định hiện hành về điều kiện cấp phép cũng như quản lý và xử lý vi phạm tại các cơ sở nuôi nhốt ĐVHD nguy cấp, quý, hiếm như hổ. Việc cấp phép nuôi nhốt hổ hay các loài nguy cấp, quý, hiếm khác chỉ nên giới hạn vì mục đích bảo tồn, nghiên cứu kho a học, giáo dục cho các cơ sở đáp ứng những yêu cầu cụ thể theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, cũng cần đảm bảo môi trường sống lành mạnh và an toàn cho các loài ĐVHD ngoài tự nhiên.

Bảo Trân (T/H)