Cơ quan quản lý chất lượng nước sạch Nam Định đang ở đâu? (Kỳ 3)

Ai chịu trách nhiệm?

Theo quy định tại Điều 3, Thông tư 50/2015/TT-BYT của Bộ Y tế thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền trực tiếp kiểm tra vệ sinh, chất lượng nước là Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh thực hiện chức năng y tế dự phòng có thẩm quyền kiểm tra vệ sinh, chất lượng nước của cơ sở cung cấp nước sinh hoạt có công suất từ 1000m3/ngày đêm.

Cũng tại QCVN 01: 2009/BYT quy định rõ 109 chỉ số bắt buộc phải xét nghiệm đối với các cơ sở sản xuất nước trước khi cung cấp tới người dân. Trong đó chỉ số A (15 chỉ số) là ít nhất 1 lần/tháng do các cơ quan có thẩm quyền thực hiện. Chỉ số B (16 chỉ số) ít nhất 6 tháng 1 lần và chỉ số C (78 chỉ số) ít nhất 2 năm 1 lần.

Tuy nhiên, ông Đỗ Đức Lưu  – Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định thừa nhận việc giám sát, kiểm tra đối với Xí nghiệp Kinh doanh nước sạch Vụ Bản là chưa thực hiện lần nào: “Trung tâm Y tế dự phòng mới kiểm tra được 23/58 đơn vị (40%). Vụ Bản kiểm tra được 2 điểm Tân Khánh, Trung Thành, đánh giá dựa theo Thông tư 50. Đoàn kiểm tra gồm Y tế dự phòng, Phòng nghiệp vụ y Sở Y tế và thanh tra của sở y tế phối hợp cùng Trung tâm y tế của các huyện…”

Ông Lưu cho biết thêm: “Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh không thể đến 100%, nên có văn bản giao cho Trung tâm y tế dự phòng huyện. Chúng tôi phải nắm được thông tin, diễn biến như thế nào, nếu như có vấn đề gì không bình thường thì huyện có nhiệm vụ báo cáo lên tỉnh. Bây giờ mới nhìn thấy tờ đơn này nhưng tiếp nhận thông tin lại từ cơ quan báo chí”.

Ông Đỗ Đức Lưu cũng cho rằng: “Bên Y tế hay là ông giời không thể xem từng cái vòi. Người dân này bảo nước như thế, xin lỗi mấy năm mà vẫn nộp tiền nước cho nhà máy nước nghe khó, người dân chẳng làm um lên rồi… Bây giờ về quê bảo nước thế này thì cũng chết khiếp. Không an toàn thì ăn rau sống làm sao được, lại bảo trong nước có mấy con bọ trong ống chui ra, mà sợ nhất là cái loại ký sinh trùng”.

Ông Phạm Hồ Dũng - Trưởng khoa Sức khỏe Môi trường và Sức khỏe Trường học trực tiếp được giao nhiệm vụ quản lý vấn đề này cho biết: “Trung tâm Y tế dự phòng muốn vào kiểm tra phải xin phép rất nhiều chỗ mới có thể được vào làm xét nghiệm chứ không hề đơn giản, tự dưng mà vào được. Khi đưa ra chỉ tiêu đạt hay không đạt chúng tôi không có quyền phạt, chúng tôi không có quyền gì, chúng tôi chỉ đưa ra cảnh báo và báo cáo với Sở Y tế. Sở Y tế liên kết với Sở NN&PTNT báo cáo UBND tỉnh để đóng cửa một nhà máy nước không hề đơn giản”.

Ông Đỗ Đức Lưu nói thêm: “Về trách nhiệm cơ quan quản lý Nhà nước đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh nước sạch có thể nói luôn câu trả lời này chắc không trả lời được. Phải chịu trách nhiệm câu chuyện đó là không có câu trả lời…”.

Vì sao vẫn có phiếu kết quả thử nghiệm?

Lãnh đạo Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định thừa nhận chưa thực hiện công tác giám sát, kiểm tra đối với Xí nghiệp Kinh doanh nước sạch Vụ Bản. Đơn vị này thuộc sự quản lý, điều hành và tổ chức sản xuất trực tiếp của Cty TNHH MTV Kinh doanh nước sạch Nam Định (tại số 55, đường Cù Chính Lan, thành phố Nam Định). Tuy nhiên, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh vẫn đưa ra đầy đủ các phiếu kết quả thử nghiệm 15 chỉ số A hàng tháng từ năm 2016 đến nay.

Điều này được ông Phạm Hồ Dũng giải thích: “Có cơ sở họ không đạt năng lực, họ nhờ mình xuống kiểm tra, lấy mẫu nước, xét nghiệm đánh giá về vấn đề vi sinh, các vấn đề gây bệnh có không, các yếu tố lý hoá có đạt chỉ số an toàn hay không. Hiện nay có 25/58 cơ sở. Họ có trách nhiệm có kết quả. Còn họ không hợp tác với mình thì mình cũng chịu…”.

Qua trao đổi được biết đến thời điểm hiện tại, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định vẫn chưa được cấp kinh phí hoạt động. Tất cả mới chỉ là trình kế hoạch năm 2018 với mức kinh phí khiêm tốn mà theo ông Dũng thì: “Trung tâm bỏ kinh phí để in tài liệu mời các cơ sở lên tổ chức tập huấn. Đề xuất kinh phí hoạt động với UBND tỉnh. Giá mỗi mẫu 1.398 nghìn đồng mức độ A, nhân với 58 nhà máy nhân với 5 mẫu nó ra bằng nào tiền, còn lại là xăng xe, công tác phí tập huấn cho cán bộ cực kỳ tiết kiệm, không hơn được, rất bình dân luôn”.

Qua tìm hiểu của nhóm phóng viên, Trung tâm Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn và Cty TNHH MTV Kinh doanh nước sạch Nam Định đều khẳng định đã có Trung tâm Y tế dự phòng (mặc dù không có kinh phí hoạt động) thực hiện đầy đủ chức năng quản lý về mặt Nhà nước cũng như kiểm tra, giám sát và lấy mẫu xét nghiệm đảm bảo chất lượng… bằng việc ký hợp đồng xét nghiệm mẫu nước.

Người dân có quyền đặt ra câu hỏi: Liệu phiếu kết quả thử nghiệm mẫu nước này có phải là đơn đặt hàng của Cty TNHH MTV Kinh doanh nước sạch Nam Định đối với Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định hay không? Bởi đến nay, Trung tâm Y tế dự phòng chưa thực hiện được chức năng này vì không có kinh phí.

Vậy các phiếu kết quả thử nghiệm có khách quan, xác thực khi chịu sự chi phối về kinh tế (ký hợp đồng)? Nếu tất cả các phiếu kết quả của các cơ sở khác của tỉnh Nam Định cũng trong tình trạng tương tự thì cơ quan Nhà nước thực hiện chức năng quản lý chất lượng nước sạch là Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định thực sự có vấn đề?!

Bên cạnh đó, trong 2 phiếu kết quả thử nghiệm của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nam Định gần đây nhất là tháng 5 và tháng 6/2017 đối với Xí nghiệp Kinh doanh nước sạch Vụ Bản, cả 2 tháng, chỉ số Pecmangannat trong ngưỡng cho phép có trong nước chỉ là 2 nhưng cả 2 tháng đều vượt ngưỡng. Tháng 5 là 4,64; tháng 6 là 2,85. Tuy nhiên, vẫn không có kết luận đạt hay không đạt.

Thương hiệu và Pháp luật sẽ tiếp tục thông tin.

Nhóm PV

Nhóm PV