Cơ hội bứt phá cho Điện Biên và Tây Bắc bằng các giải pháp công nghệ "Make in Viet Nam"

Hội thảo nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số chính là “cơ hội vàng” để khu vực Tây Bắc bứt phá, rút ngắn khoảng cách phát triển.

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Hoàng Phương, Thứ trưởng Bộ KH&CN khẳng định, Đảng và Nhà nước đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là trụ cột để đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.

Theo ông Phương, công nghệ số không phải là câu chuyện xa xôi, mà là động lực trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân. Ông đánh giá Tây Bắc, với đặc thù về nông nghiệp, du lịch và thương mại biên giới, hoàn toàn có thể trở thành “vùng ứng dụng kiểu mẫu” cho các nền tảng và giải pháp công nghệ số "Make in Viet Nam".

Ông cũng lưu ý rằng các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp và người dân cần phải trang bị kỹ năng số và kiến thức công nghệ để thực hiện chuyển đổi số toàn diện, giúp Điện Biên thực hiện hiệu quả lợi thế của mình để bứt phá vươn lên.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên, cho biết tỉnh sở hữu lợi thế lớn về đất đai và khí hậu với nhiều vùng nguyên liệu quy mô hàng chục nghìn ha như mắc ca, cà phê, cao su, cùng với 138 sản phẩm OCOP đặc trưng.

Đặc biệt, du lịch Điện Biên đang trên đà tăng trưởng mạnh, với khoảng 1,45 triệu lượt khách trong năm 2025. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và tạo sự khác biệt, tỉnh cần một sự đột phá mạnh mẽ về công nghệ.

Ông Phú nhấn mạnh rằng, Điện Biên nhận thức rõ chỉ khi công nghệ số được đưa vào thực chất trong đời sống xã hội, trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp, thì chuyển đổi số mới thực sự phát huy giá trị và tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, bền vững.

Tỉnh đang ưu tiên mạnh mẽ việc áp dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào mọi lĩnh vực, bao gồm việc hình thành nhiều mô hình nông nghiệp thông minh và du lịch số, đồng thời củng cố hạ tầng công nghệ thông tin để phục vụ chính quyền điện tử và đô thị thông minh.

Hội thảo là dịp để kết nối cung – cầu công nghệ, tạo nền tảng để các tỉnh Tây Bắc xây dựng mạng lưới hợp tác trong lĩnh vực kinh tế số. Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương khẳng định các giải pháp số do doanh nghiệp Việt Nam phát triển ngày càng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, dễ dàng áp dụng cho nông nghiệp, logistics, du lịch, quản lý đô thị, giáo dục và y tế.

Trong phiên thảo luận chuyên đề, các đại biểu đã được giới thiệu các mô hình thực tiễn và giải pháp số phù hợp với điều kiện Tây Bắc: Nền tảng truy xuất nguồn gốc CheckVN giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm nông nghiệp, đặc biệt là đặc sản vùng cao; hệ sinh thái nông nghiệp số VDAPES hỗ trợ từ khâu canh tác, quản lý mùa vụ đến tiêu thụ, giúp tăng năng suất và giảm chi phí;

Nhiều giải pháp ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong canh tác lúa, giảm phát thải khí nhà kính; hệ thống quản lý du lịch thông minh vTravel và mô hình hợp tác xã số; đại diện VNPT và Đại học Bách Khoa Hà Nội giới thiệu các giải pháp dữ liệu mở, phân tích dữ liệu, hệ thống camera AI, giải pháp chuyển đổi số trong giáo dục và y tế.

Cũng tại hội thảo đã diễn ra Lễ trao Giấy chứng nhận và Ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các thỏa thuận hợp tác quan trọng bao gồm: Hợp tác đào tạo năng lực số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phối hợp truyền thông thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. 

Đặc biệt là chương trình hợp tác giữa Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) và các tỉnh phía Bắc nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số giai đoạn đến năm 2030.

Việc đưa giải pháp "Make in Viet Nam" về Tây Bắc được các chuyên gia nhận định không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp địa phương hưởng lợi từ những giải pháp tối ưu, tiết kiệm chi phí, mà còn giúp doanh nghiệp công nghệ Việt mở rộng thị trường và thử nghiệm sản phẩm trong các điều kiện đặc thù.

Một điểm nhấn quan trọng là việc trao Giấy chứng nhận Chỉ dẫn địa lý cho ba sản phẩm đặc sản của tỉnh: Chè Shan tuyết, Chè phổ nhĩ Shan tuyết và Cà phê Điện Biên. Các sản phẩm này có giá trị kinh tế cao, được đánh giá có thể trở thành thương hiệu nông sản vùng miền mang tầm quốc gia nếu được ứng dụng công nghệ số để quản lý chất lượng và mở rộng thị trường.

Trong khuân khổ hội thảo, Học viện Công nghệ Bưu chính viễn thông đã trao tặng 20 bộ thiết bị STEM, hỗ trợ các trường học trong tỉnh Điện Biên nâng cao năng lực trải nghiệm khoa học và thúc đẩy tư duy sáng tạo cho học sinh.

Minh Anh