Chuyển đổi mạnh mô hình tăng trưởng, hình thành doanh nghiệp tầm cỡ toàn cầu

Việt Nam đặt mục tiêu chiến lược tăng trưởng trung bình 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030. Đây được coi là "mệnh lệnh của non sông" để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, giàu mạnh và phồn vinh. Để đạt được con số này, yêu cầu đặt ra là tất cả các cấp, ngành và địa phương cũng phải nỗ lực đạt mức tăng trưởng hai con số.

Thủ tướng cho hay Bộ Chính trị đã ban hành 9 Nghị quyết chiến lược, sau đó Chính phủ đã trình Quốc hội các nghị quyết để thể chế hóa và triển khai thực hiện sớm, nhằm tạo nền tảng vững chắc tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030.

Thủ tướng cho rằng, nông nghiệp và đầu tư nước ngoài đã đưa đất nước thoát khỏi khó khăn; công nghiệp đưa Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao; trong giai đoạn mới, chúng ta xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nền tảng cho sự phát triển, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Nhận thức thay đổi thì tư duy, phương pháp luận và cách tiếp cận, hành động cũng phải thay đổi, với tinh thần "nguồn lực bắt nguồn từ tư duy và tầm nhìn, động lực bắt nguồn từ sự đổi mới và sáng tạo, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp".

Tại hội nghị này, Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận làm thế nào để chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược.

Cùng với đó, hình thành các doanh nghiệp mang tầm cỡ khu vực và toàn cầu; đưa các hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp; doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn trở thành doanh nghiệp toàn cầu, xuyên quốc gia.

Đồng thời, tận dụng kinh tế số, kinh tế xanh, các FTA để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu; đóng góp nhiều hơn, tham gia sâu hơn vào nền kinh tế thế giới; nâng cao chất lượng sản xuất hàng hóa, tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược. Nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu lao động quốc tế. Thủ tướng cũng đặt vấn đề, Nhà nước cần tháo gỡ điểm nào về thể chế, chính sách, nguồn lực để tạo đột phá cho doanh nghiệp.

Thay đổi tư duy từ "hỗ trợ" sang "trao quyền và đồng hành"

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về việc thay đổi căn bản tư duy điều hành trong giai đoạn mới. Thay vì chỉ dừng lại ở mức "ổn định để phát triển", mục tiêu hiện nay là "ổn định để bứt phá"; chuyển từ "cải thiện môi trường kinh doanh" sang "kiến tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia".

Đặc biệt, quan điểm chỉ đạo của Chính phủ đã có sự thay đổi mang tính bước ngoặt: chuyển từ việc "hỗ trợ doanh nghiệp" sang "trao quyền và đồng hành", để mỗi doanh nghiệp thực sự trở thành một lực lượng kiến tạo tăng trưởng cho đất nước.

Theo báo cáo tại hội nghị, khu vực doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, thu hút hơn 16 triệu lao động và là lực lượng chủ chốt trong kim ngạch xuất nhập khẩu. Tính đến hết năm 2025, cả nước có hơn 1 triệu doanh nghiệp hoạt động, tăng 25% so với năm 2020.

Điểm sáng đáng chú ý là khí thế khởi sự kinh doanh lan tỏa mạnh mẽ sau Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị. Từ tháng 5/2025, bình quân mỗi tháng có khoảng 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 38% so với những tháng đầu năm.

Sự phát triển này dựa trên "kiềng ba chân" vững chắc. Trong đó, doanh nghiệp Nhà nước giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt, công nghệ lõi và an ninh quốc gia. Kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất, hình thành nên các tập đoàn tầm cỡ quốc tế. Doanh nghiệp FDI là bộ phận cấu thành quan trọng, đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia thu hút FDI lớn nhất thế giới.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số". Đây được xem là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn nguy cơ tụt hậu và đưa nước ta trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Để đạt được mục tiêu này, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn khẳng định không thể dựa vào các động lực truyền thống hay cách làm cũ. Thay vào đó, cần lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu; đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đặt doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của hệ thống chính sách.

Để hỗ trợ doanh nghiệp bứt phá, Bộ Tài chính đã kiến nghị nhiều giải pháp quyết liệt lên Chính phủ và các địa phương. Theo đó, về phía Nhà nước, các bộ, ngành và địa phương cần quyết liệt hoàn thiện thể chế, cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư và thực hiện cắt giảm thực chất các điều kiện kinh doanh. Trọng tâm là chuyển đổi từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, bảo đảm sự bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực giữa các loại hình doanh nghiệp.

Đặc biệt, Chính phủ cần sớm áp dụng cơ chế "sandbox" (cơ chế thử nghiệm chuyên biệt) cho các mô hình kinh tế mới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tài chính.

Về phía cộng đồng doanh nghiệp, cần phát huy tinh thần tiên phong, chủ động đầu tư vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh để nâng cao sức cạnh tranh. Doanh nghiệp phải đóng vai trò chủ thể trong các dự án quốc gia trọng điểm, tập trung vào các ngành công nghiệp chiến lược nhằm hướng tới sự tự lực, tự cường và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới...

Tú Anh