Chủ tịch Hội VATA: Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị là cơ hội lớn để khơi thông sức mạnh ngành tiểu thủ công nghiệp

Phóng viên Tạp chí điện tử Thương hiệu và Pháp luật đã có cuộc trao đổi với TS. Lê Ngọc Dũng, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam (VATA) để làm rõ những điều ngành tiểu thủ công nghiệp cần lúc này.

-Phóng viên (PV): Thưa ông, Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị được đánh giá là cú hích lớn cho kinh tế tư nhân. Với tư cách là người đứng đầu Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam, ông đánh giá thế nào về tác động của nghị quyết này đối với ngành tiểu thủ công nghiệp?

-Chủ tịch Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam:

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 4/5/2025 là một Nghị quyết rất mới thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng bằng cách phát huy hơn nữa vai trò của kinh tế tư nhân để tạo động lực chiến lược mới phát triển đất nước.
Đây là một thay đổi có tính đột phá về tư duy, từ chỗ coi kinh tế tư nhân là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế (Đại hội IX, năm 2001) sang “một động lực quan trọng” (theo Nghị quyết 10-NQ/TW năm 2017)

Có thể nói, Nghị quyết 68 là một bước ngoặt rất quan trọng, bởi lần đầu tiên, kinh tế tư nhân – vốn là "cái nôi" của các ngành tiểu thủ công nghiệp – được khẳng định là một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đây không chỉ là một sự thay đổi về mặt nhận thức, mà là cam kết chính trị mạnh mẽ của Đảng trong việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nghệ nhân, làng nghề, và các cơ sở sản xuất thủ công phát triển.

Đối với ngành tiểu thủ công nghiệp – vốn là nơi kết tinh của bản sắc văn hóa dân tộc, tinh hoa nghề nghiệp và sức lao động cần mẫn – thì nghị quyết này là cơ hội "vàng" để bước vào một giai đoạn phát triển mới, chính quy hơn, bài bản hơn và có chiều sâu hơn.

PV: Để tận dụng cơ hội "vàng" đó, ngành tiểu thủ công nghiệp hiện có gặp khó khăn nào không, thưa ông?

-Thẳng thắn mà nói, ngành tiểu thủ công nghiệp của chúng ta đang đối mặt với nhiều nút thắt mang tính hệ thống.
Thứ nhất là vốn: Phần lớn nghệ nhân và hộ sản xuất rất khó tiếp cận nguồn tín dụng do thiếu tài sản đảm bảo. Trong khi đó, mô hình kinh doanh lại nhỏ lẻ, manh mún, chưa đủ điều kiện để vay vốn trung – dài hạn.
Thứ hai là mặt bằng sản xuất: Nhiều làng nghề bị đô thị hóa, không còn không gian sản xuất phù hợp. Việc quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề còn manh mún, thiếu liên kết với du lịch và văn hóa.
Thứ ba là truyền nghề và nhân lực: Lực lượng lao động trẻ không mặn mà với nghề thủ công. Nghề truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị mai một nếu không có cơ chế bảo vệ và khuyến khích nghệ nhân truyền dạy.
Thứ tư là đầu ra: Nhiều sản phẩm của ta có chất lượng tốt nhưng mẫu mã chưa hấp dẫn, thương hiệu yếu, kênh phân phối chủ yếu tự phát, chưa tiếp cận hiệu quả với thị trường quốc tế và thương mại điện tử.

PV: Vậy Hội Nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam có kế hoạch gì cụ thể để giúp các nghệ nhân, doanh nghiệp thủ công vận dụng được tinh thần của Nghị quyết 68?

-Chúng tôi xác định đây là thời cơ không thể bỏ lỡ. Hội sẽ tập trung vào một số nhóm hành động sau:
Kiến nghị chính sách: Làm cầu nối giữa nghệ nhân – doanh nghiệp với các cơ quan nhà nước để tháo gỡ vướng mắc về tín dụng, đất đai, thuế, và thủ tục hành chính. Đề xuất thành lập quỹ hỗ trợ tiểu thủ công nghiệp từ nguồn ngân sách trung ương và địa phương.

Đào tạo & truyền nghề: Hợp tác với các trường nghề, viện nghiên cứu để mở các lớp đào tạo tay nghề, thiết kế sản phẩm, chuyển giao công nghệ. Đồng thời xây dựng chương trình "Nghệ nhân truyền nghề" để giữ gìn tinh hoa văn hóa nghề truyền thống.

Xây dựng thương hiệu & xúc tiến thương mại: Hỗ trợ nghệ nhân và doanh nghiệp xây dựng nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, mã vạch, tiêu chuẩn hóa sản phẩm. Hội cũng sẽ phối hợp tổ chức hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước, kết nối với các sàn thương mại điện tử, đưa sản phẩm thủ công Việt ra thế giới.
Chuyển đổi số ngành thủ công: Chúng tôi sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất, thiết kế sản phẩm, tiếp thị và bán hàng. Mỗi nghệ nhân, làng nghề cần có một "căn cước số" – một hồ sơ số về sản phẩm, thương hiệu và hành trình nghề nghiệp.

PV: Theo ông, đâu là yếu tố then chốt để Nghị quyết 68 thực sự đi vào cuộc sống, đặc biệt là trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp?

-Tôi cho rằng yếu tố then chốt là sự đồng hành và phối hợp ba bên: Nhà nước – Doanh nghiệp/Nghệ nhân – Hội nghề nghiệp. Nếu chỉ có chính sách mà không có tổ chức đồng hành, hay nghệ nhân không biết tiếp cận chính sách thì nghị quyết cũng không phát huy hết hiệu quả.
Hội chúng tôi sẵn sàng làm đầu mối trung gian để kết nối, phản biện chính sách, cung cấp thông tin, tổ chức đào tạo, và đặc biệt là góp phần nâng vị thế của người nghệ nhân Việt Nam – không chỉ là người giữ nghề mà còn là người làm kinh tế, người sáng tạo và truyền cảm hứng.

PV: Xin cảm ơn ông về những chia sẻ tâm huyết!

Tiến Vinh