Chủ động nguồn cung, tăng sức chống chịu trước các cú sốc năng lượng bên ngoài

Chủ động nguồn cung, nâng thế tự chủ năng lượng

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động, việc bảo đảm nguồn cung xăng dầu là yêu cầu chiến lược. Những chuyển động trong công tác điều hành thời gian qua cho thấy Việt Nam đang từng bước đi từ thế ứng phó sang chủ động, xây dựng nền tảng vững chắc cho an ninh năng lượng.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc chủ động mở rộng, đa dạng hóa nguồn cung. Không chỉ duy trì các đối tác truyền thống, Việt Nam đã tích cực tìm kiếm, thiết lập thêm các kênh hợp tác với những khu vực giàu tiềm lực năng lượng như Trung Đông, Nhật Bản, châu Phi...

Bên cạnh đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã liên tục có các cuộc điện đàm với lãnh đạo các quốc gia, như Thủ tướng Kuwait, Qatar, Malaysia, Nhật Bản... để góp phần bảo đảm ổn định năng lượng tại Việt Nam.

Những bước đi liên tiếp này không chỉ mang ý nghĩa trước mắt, mà còn thể hiện rõ cách tiếp cận chủ động, linh hoạt trong việc mở rộng nguồn cung, giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.

Song song với việc mở rộng nguồn nhập khẩu, việc củng cố năng lực sản xuất nội địa tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong bảo đảm an ninh năng lượng.

Theo Bộ Công Thương, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm nhờ hai nhà máy lọc dầu chủ lực là Dung Quất và Nghi Sơn duy trì vận hành ổn định. Nhà máy lọc dầu Dung Quất đã tăng sản lượng khoảng 10,5%, bảo đảm đủ nguyên liệu để sản xuất trong các tháng tiếp theo; trong khi Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn duy trì hoạt động liên tục với nguồn nguyên liệu ổn định.

Không chỉ duy trì vận hành, các giải pháp điều hành cũng được triển khai đồng bộ nhằm gia tăng nguồn cung nội địa. Bộ Công Thương đã chủ động thúc đẩy khai thác dầu thô trong nước, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế, đồng thời nâng công suất các nhà máy lọc dầu hiện hữu để bù đắp phần thiếu hụt từ thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, hai nhà máy lọc dầu trong nước hiện đóng góp khoảng 70% nhu cầu xăng dầu nội địa, có vai trò quan trọng giúp ổn định thị trường trong bối cảnh nguồn cung thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro. Việc duy trì vận hành ổn định và nâng cao hiệu suất các nhà máy không chỉ góp phần giảm áp lực nhập khẩu, mà còn là yếu tố then chốt nâng cao tính tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế.

Hoàn thiện thể chế, củng cố nền tảng an ninh năng lượng

Cùng với các giải pháp về nguồn cung, việc hoàn thiện cơ chế điều hành tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng linh hoạt, sát với thực tiễn hơn.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc Chính phủ ban hành nghị quyết cho phép Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) và các đơn vị thành viên được chủ động thực hiện mua bán, xuất nhập khẩu dầu thô và nguyên liệu phục vụ sản xuất xăng dầu. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, tăng tính chủ động trong bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy lọc dầu trong nước.

Song song đó, việc ưu tiên tiêu thụ dầu thô trong nước cho các nhà máy lọc dầu, cùng với việc mở rộng khả năng tìm kiếm nguồn cung thay thế, đang góp phần nâng cao hiệu quả điều phối chung. Ở góc độ điều hành, việc trao thêm quyền chủ động cho doanh nghiệp chủ lực không chỉ giúp tăng hiệu quả vận hành mà còn phát huy vai trò dẫn dắt trong những thời điểm thị trường nhạy cảm.

Nhìn từ góc độ chuyên gia, những chuyển động trong điều hành thời gian qua cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy quản lý năng lượng. Trao đổi với phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong cho rằng việc chủ động đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời giữ vững sản xuất trong nước và từng bước hoàn thiện cơ chế điều hành đã giúp Việt Nam nâng cao đáng kể khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.

Theo ông, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở các giải pháp trước mắt, mà còn ở cách tiếp cận mang tính hệ thống và dài hạn. “Chúng ta đang chuyển từ trạng thái bị động ứng phó sang chủ động kiểm soát rủi ro, từng bước xây dựng nền tảng an ninh năng lượng dựa trên hai trụ cột: nguồn cung đa dạng và năng lực tự chủ trong nước”, ông Phong nhận định.

Cùng quan điểm, chuyên gia kinh tế, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh đánh giá, sự linh hoạt trong điều hành và mở rộng nguồn cung đã góp phần quan trọng giữ ổn định thị trường xăng dầu trong nước.

Ở góc nhìn dài hạn, yêu cầu đặt ra là tiếp tục củng cố các trụ cột của hệ thống năng lượng theo hướng bền vững hơn. Trong đó, việc nâng cao năng lực dự trữ xăng dầu quốc gia nhằm tạo “vùng đệm” ứng phó với các cú sốc nguồn cung được xem là then chốt; cùng với đó là đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch sang các nguồn năng lượng tái tạo và hoàn thiện thị trường theo hướng minh bạch, cạnh tranh.

Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, việc giữ vững nguồn cung xăng dầu đã và đang đóng vai trò như một “trụ đỡ” quan trọng của nền kinh tế. Những bước đi hiện nay không chỉ nhằm giải quyết bài toán trước mắt, mà còn tạo nền tảng để Việt Nam vững vàng hơn trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu trong thời gian tới.

Thanh Thảo