Chính sách mới thúc đẩy bảo tồn di sản văn hóa, hỗ trợ nghệ nhân và câu lạc bộ di sản

Nghị định đặc biệt chú trọng đến chính sách đối với nghệ nhân và các câu lạc bộ, nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể, nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Hỗ trợ câu lạc bộ, nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể

Nghị định 215/2025/NĐ-CP quy định rõ các câu lạc bộ, nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể sẽ được hỗ trợ thành lập và tổ chức hoạt động khi đáp ứng các yêu cầu cụ thể:

Có hồ sơ đề nghị thành lập được Chủ tịch UBND cấp xã chấp thuận, cùng với Quy chế hoạt động phù hợp pháp luật và thuần phong mỹ tục, địa điểm sinh hoạt ổn định và dự kiến hoạt động định kỳ. Ban chủ nhiệm phải có ít nhất 05 hội viên tự nguyện tham gia.

Có chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể, thường xuyên, tối thiểu 01 kỳ sinh hoạt/tháng. Có khả năng duy trì thực hành liên tục và tổ chức truyền dạy nhằm bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại địa bàn.

Khi thành lập mới, các câu lạc bộ, nhóm này sẽ nhận được hỗ trợ kinh phí để mua sắm nhạc cụ, đạo cụ, công cụ, đồ vật, đồ tạo tác phục vụ thực hành, truyền dạy, sáng tạo, trình diễn di sản văn hóa phi vật thể và kinh phí hoạt động.

Chính sách ưu đãi dành cho nghệ nhân

Theo Nghị định mới, Nhà nước sẽ cung cấp trợ cấp sinh hoạt hàng tháng và đóng bảo hiểm y tế cho Nghệ nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú.

Ngoài ra, Nhà nước cũng hỗ trợ Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú tham gia các hoạt động lưu truyền, phổ biến di sản văn hóa phi vật thể, cũng như đào tạo, bồi dưỡng, truyền dạy những người kế cận. Nghệ nhân và người thực hành có khả năng hướng dẫn, truyền dạy cũng sẽ được hỗ trợ kinh phí để tham gia hướng dẫn, tập huấn cho cộng đồng.

Đặc biệt, Nghị định nêu rõ chính sách hỗ trợ tăng cường cho nghệ nhân là đồng bào dân tộc thiểu số, nghệ nhân sinh sống ở miền núi, biên giới, hải đảo, nghệ nhân là người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo. Các đối tượng này sẽ được trợ cấp sinh hoạt hàng tháng và đóng bảo hiểm y tế.

Đồng thời, Nhà nước hỗ trợ kinh phí cho họ tham gia các hoạt động lưu truyền, phổ biến di sản văn hóa phi vật thể và đào tạo, bồi dưỡng, truyền dạy người kế cận.

Quy trình hỗ trợ sinh hoạt hàng tháng đối với nghệ nhân

Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú đủ điều kiện hưởng trợ cấp sinh hoạt hàng tháng cần nộp 01 bộ hồ sơ theo quy định tới  UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú (trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu điện).

Trong 10 ngày làm việc, UBND cấp xã sẽ kiểm tra hồ sơ và thông báo bằng văn bản nếu hồ sơ không đầy đủ hoặc không hợp lệ. Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, UBND cấp xã sẽ kiểm tra, đối chiếu và lập danh sách các đối tượng đủ điều kiện. Chủ tịch UBND cấp xã sẽ xem xét, ra quyết định hưởng trợ cấp sinh hoạt hàng tháng.

Trường hợp Nghệ nhân ưu tú được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân, trong 30 ngày làm việc kể từ ngày quyết định có hiệu lực, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ điều chỉnh trợ cấp sinh hoạt hàng tháng, và trợ cấp được tính từ thời điểm quyết định phong tặng danh hiệu có hiệu lực.

Hỗ trợ chi phí mai táng

Nghị định cũng quy định rõ, khi Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú qua đời, cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tổ chức mai táng sẽ được Nhà nước hỗ trợ chi phí mai táng. Trình tự, thủ tục hỗ trợ thực hiện theo quy định của pháp luật về mai táng phí và tử tuất.

Với các chính sách toàn diện này, Nghị định 215/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tri ân những cống hiến của đội ngũ nghệ nhân.

Minh Anh