Chính phủ, địa phương đồng hành tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Áp lực từ nhiều phía

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp phản ánh chi phí đầu vào tăng mạnh, đặc biệt là xăng dầu và vận tải, khiến giá thành sản phẩm bị đội lên đáng kể. Trong khi đó, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn suy giảm đã ảnh hưởng trực tiếp đến đơn hàng xuất khẩu, nhất là trong các ngành dệt may, da giày, gỗ.

Bên cạnh đó, việc tiếp cận nguồn vốn vẫn còn là thách thức đối với không ít doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Áp lực dòng tiền, tồn kho tăng cao khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải thu hẹp quy mô sản xuất.

Trước thực tế này, Chính phủ đã nhanh chóng triển khai hàng loạt giải pháp hỗ trợ nhằm giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp.

Bộ Tài chính cho hay đã khẩn trương nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền các giải pháp hỗ trợ phù hợp về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất cho người dân và doanh nghiệp để áp dụng ngay từ đầu năm 2025 với tổng giá trị hỗ trợ trong năm nay khoảng 241.740 tỷ đồng, góp phần giảm áp lực tài chính và cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp.

Trong đó, số tiền thuế (gồm Thuế giá trị gia tăng, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế thu nhập cá nhân) và tiền thuê đất được gia hạn là khoảng 116.100 tỷ đồng; số tiền thuế (gồm Thuế bảo vệ môi trường, Thuế nhập khẩu), phí, lệ phí và tiền thuê đất được giảm khoảng 125.640 tỷ đồng). 

Các chính sách nổi bật gồm giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ; gia hạn thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng; giảm tiền thuê đất cho doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi khó khăn kinh tế.

Ở lĩnh vực tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách theo hướng linh hoạt, nới lỏng hợp lý, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng. Các gói hỗ trợ phục hồi kinh tế cũng được thúc đẩy giải ngân, góp phần kích thích sản xuất kinh doanh. Năm 2025 tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng 19,11% – mức cao nhất trong vòng 15 năm qua, đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng kinh tế 8,02% của cả nước. Trong những tháng đầu năm 2026, tín dụng tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, cho thấy dòng vốn đang dần được khơi thông trở lại cho nền kinh tế.

Song song với đó, hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh. Bộ Công Thương cho biết mỗi năm tổ chức hàng trăm chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, hỗ trợ hàng nghìn doanh nghiệp tìm kiếm đối tác mới. Nhờ đó, theo Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam năm 2025 ước đạt 920 tỷ USD, tăng 16,9% so với năm trước - mức cao nhất từ trước tới nay. Cán cân thương mại tiếp tục xuất siêu 21,18 tỷ USD, chỉ bằng 84,92% mức xuất siêu năm 2024. Những con số này phản ánh rõ nét cả sức bật của thương mại hàng hóa quốc tế của Việt Nam và các giới hạn ngày càng lộ rõ của mô hình tăng trưởng dựa trên mở rộng quy mô kim ngạch xuất, nhập khẩu.

Đáng chú ý, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy, giúp giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Nhiều tỉnh, thành đã tổ chức các hội nghị đối thoại doanh nghiệp định kỳ, thiết lập “đường dây nóng” tiếp nhận phản ánh, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đầu tư, đất đai, xây dựng. Một số địa phương còn triển khai các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số, đào tạo nhân lực và kết nối thị trường, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Góc nhìn từ chuyên gia và doanh nghiệp

Trao đổi với phóng viên, PGS - TS Ngô Trí Long – Chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam – cho biết, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ như giảm thuế, phí, hỗ trợ vốn, xúc tiến thương mại… thời gian qua đã mang lại những tác động tích cực. Các chính sách đã giảm áp lực, tạo thêm dư địa phục hồi cho doanh nghiệp.

“Tôi đánh giá vai trò đồng hành của Chính phủ thời gian qua là rất rõ nét và ngày càng thực chất hơn. Từ Trung ương đến địa phương, tư duy điều hành đã có chuyển biến theo hướng không chỉ ‘quản lý doanh nghiệp’ mà ngày càng coi doanh nghiệp là đối tượng cần được hỗ trợ để tạo tăng trưởng, việc làm và nguồn thu ,” ông nhận định.

Tuy nhiên, theo ông Long, điều doanh nghiệp đánh giá cao nhất không phải là những khẩu hiệu hỗ trợ, mà là sự nhất quán trong thực thi. "Chính phủ đã rất nỗ lực, vấn đề hiện nay là làm sao tinh thần đó được truyền dẫn đầy đủ xuống từng sở, ngành, quận, huyện, khu công nghiệp, cơ quan thuế, hải quan, đất đai, môi trường. Khi khâu thực thi tốt, niềm tin của doanh nghiệp sẽ tăng lên rất nhiều", ông Long nêu.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Kiều Minh Chinh – đại diện một doanh nghiệp – chia sẻ: “Các chương trình xúc tiến thương mại đã giúp chúng tôi tiếp cận thêm nhiều đối tác mới. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn mong muốn có thêm các chính sách hỗ trợ dài hạn, đặc biệt về vốn và thông tin thị trường.”

Để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững, các chuyên gia đề xuất cần tiếp tục duy trì và mở rộng các chính sách giảm chi phí, đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị.

Bên cạnh đó, việc phát triển chuỗi cung ứng nội địa, giảm phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu cũng được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao sức chống chịu. Ngoài ra, cần tăng cường công tác dự báo thị trường, cung cấp thông tin kịp thời để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh.

Có thể thấy, trong bối cảnh nhiều khó khăn, sự đồng hành kịp thời và hiệu quả của Chính phủ và các địa phương đã trở thành điểm tựa quan trọng cho cộng đồng doanh nghiệp. Với những giải pháp đồng bộ và quyết liệt, cùng sự chủ động của doanh nghiệp, nền kinh tế được kỳ vọng sẽ sớm phục hồi và bứt phá trong thời gian tới.

Diệu Huyền