Xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam để thúc đẩy xuất khẩu bền vững

Thời gian qua, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam gặp nhiều trở ngại do một số quốc gia siết chặt các quy định kiểm dịch, kéo theo khó khăn trong thông quan và giảm lợi nhuận cho nông dân cũng như doanh nghiệp. Cùng với đó, khí hậu thất thường, mở rộng diện tích ồ ạt ở một số địa phương đang làm dấy lên lo ngại về sự phát triển thiếu kiểm soát của ngành hàng này.

Công điện nêu rõ các nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ, ngành và địa phương:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn được giao chủ trì cơ cấu lại ngành sầu riêng theo Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2030, đảm bảo cân đối cung - cầu, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường. Bên cạnh đó, khẩn trương rà soát, hoàn thiện quy định về quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, và hướng dẫn kỹ thuật sản xuất an toàn, bền vững.

• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong canh tác, chế biến, bảo quản sau thu hoạch và truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, cần tập trung vào chế biến sâu, tăng tỷ trọng xuất khẩu đông lạnh để giảm áp lực tiêu thụ quả tươi trong mùa cao điểm.

• Tổ chức đối thoại, làm việc trực tiếp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để tháo gỡ các vướng mắc về mã số vùng trồng và quy trình thông quan.

• Bộ Công Thương có trách nhiệm xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam, thúc đẩy xuất khẩu qua các kênh hiện đại như thương mại điện tử, siêu thị quốc tế, đồng thời tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ mới.

• Bộ Tài chính chỉ đạo Hải quan ưu tiên thông quan nhanh cho các lô sầu riêng trong mùa thu hoạch, đồng thời nghiên cứu chính sách tín dụng ưu đãi, giãn thuế cho doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.

• Bộ Công an được giao điều tra, xử lý nghiêm các hành vi làm giả mã số vùng trồng, hồ sơ xuất khẩu, gian lận thương mại gây tổn hại đến uy tín ngành hàng.

Chính quyền các tỉnh thành có diện tích trồng sầu riêng phải kiểm soát chặt việc mở rộng diện tích mới, tránh phá vỡ cân đối cơ cấu cây trồng, đồng thời khuyến khích phát triển vùng nguyên liệu tập trung, áp dụng cơ giới hóa và công nghệ cao.

Các địa phương cũng cần tăng cường kiểm tra định kỳ việc thực hiện quy định về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; triển khai chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp nhằm nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh.

Cuối cùng, Chính phủ yêu cầu Văn phòng Chính phủ theo dõi sát tình hình, kịp thời báo cáo các phát sinh lên Thủ tướng và Phó Thủ tướng phụ trách. Các chương trình giám sát an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc cần được triển khai toàn diện, bảo đảm tuân thủ cả quy định của Việt Nam và quốc tế.

Tiến Minh (Tổng hợp)