Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam

Mục tiêu cốt lõi của Đề án là xây dựng thị trường tài chính phát triển đồng bộ, có cấu trúc cân đối và hợp lý. Việt Nam hướng tới việc hình thành một hệ thống có khả năng huy động và phân bổ nguồn lực hiệu quả, đóng vai trò là động lực chính cung ứng vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Theo đề án, đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và chứng khoán đạt khoảng 15% GDP. Tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán đạt 5% GDP. Quy mô tổng tài sản của các quỹ hưu trí tăng trưởng bình quân 11,5%/năm (giai đoạn 2026-2030).

Đến năm 2045, thị trường chứng khoán khẳng định vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn trọng yếu. Hệ thống ngân hàng vận hành an toàn, hiện đại; thị trường bảo hiểm phát triển bền vững. Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam từng bước trở thành mắt xích quan trọng kết nối dòng vốn, dịch vụ và các định chế tài chính trong khu vực.

Về lộ trình phát triển hạ tầng và công nghệ, chậm nhất năm 2028 hoàn thành hạ tầng thanh toán hiện đại, đồng bộ và tự chủ, có khả năng kết nối thanh toán song phương, đa phương với các đối tác khu vực và thế giới.

Năm 2027 triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở. Giai đoạn 2030-2035, xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ công tác quản lý, giám sát thị trường tài chính.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Đề án đề ra 8 nhóm giải pháp trọng tâm, bao gồm hoàn thiện thể chế, phát triển sản phẩm tài chính, mở rộng cơ sở nhà đầu tư, nâng cao năng lực các định chế trung gian, hiện đại hóa hạ tầng, đổi mới công tác quản lý giám sát, thúc đẩy hội nhập tài chính và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong lĩnh vực sản phẩm tài chính, Đề án yêu cầu xây dựng lộ trình phát triển phân khúc vốn xanh với các sản phẩm như cổ phiếu xanh, trái phiếu doanh nghiệp xanh, quỹ đầu tư ESG và bộ chỉ số chứng khoán xanh theo chuẩn quốc tế. Đối với trái phiếu Chính phủ, sẽ đa dạng hóa các sản phẩm như trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, trái phiếu lãi suất thả nổi và trái phiếu gắn với chỉ số lạm phát.

Ở lĩnh vực tiền tệ - tín dụng, tín dụng tiếp tục được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, các động lực tăng trưởng của nền kinh tế, đồng thời thúc đẩy tín dụng xanh và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng.

Về hạ tầng thị trường, Đề án đặt mục tiêu hoàn thành hệ thống thanh toán hiện đại, đồng bộ và kết nối với các hệ thống thanh toán quốc tế chậm nhất vào năm 2028; triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) trên thị trường chứng khoán cơ sở trong năm 2027; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ quản lý, giám sát thị trường tài chính trong giai đoạn 2030-2035.

Đề án cũng nhấn mạnh việc nghiên cứu hình thành các ngân hàng có quy mô lớn, năng lực cạnh tranh khu vực, khuyến khích áp dụng sớm các chuẩn Basel III, đẩy mạnh xử lý nợ xấu, đổi mới phương thức giám sát theo hướng dựa trên rủi ro, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, an ninh mạng và quản trị rủi ro tài chính.

Tuấn Kiệt