Các giải pháp nâng cao thị phần nông lâm thủy sản Việt tại thị trường EU

Sự kiện thu hút sự tham gia trực tiếp và trực tuyến của trên 200 đại biểu, bao gồm lãnh đạo các địa phương, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, các hiệp hội, doanh nghiệp trong lĩnh vực nông lâm thuỷ sản, cùng với Vụ Châu Âu, Cục Ngoại vụ và Ngoại giao văn hóa, và các Cơ quan đại diện Việt Nam tại châu Âu.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng khẳng định, quan hệ chính trị - ngoại giao tốt đẹp và Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) là cơ sở vững chắc để Việt Nam khai thác dư địa thị trường.

Mặc dù EU là thị trường tiêu thụ nông lâm thuỷ sản lớn thứ 3 thế giới và Việt Nam thuộc nhóm xuất khẩu hàng đầu thế giới về các mặt hàng chủ lực như cà phê, hạt điều, hồ tiêu, gạo, thủy sản và trái cây nhiệt đới, nhưng thị phần hàng nông lâm thuỷ sản Việt Nam tại EU vẫn còn khiêm tốn, chỉ chiếm khoảng 3% thị phần toàn khối.

Hội thảo đã tập trung trao đổi thẳng thắn về các giải pháp nâng cao kim ngạch xuất khẩu một cách ổn định và bền vững. Các đại biểu đều nhận thấy thị trường EU rất tiềm năng, nhưng doanh nghiệp Việt Nam còn gặp khó khăn trong việc đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường và sản xuất bền vững của EU.

Thị trường này ngày càng tăng cường các quy định về tiêu chuẩn xanh, môi trường và chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Đại diện VASEP đã chia sẻ khó khăn từ việc Việt Nam bị áp Thẻ vàng IUU, đồng thời bày tỏ mong muốn nhận được sự hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ từ EU để nâng cao năng lực khai thác hải sản bền vững.

Bên cạnh đó, bộ nhận diện thương hiệu của các sản phẩm Việt Nam tại thị trường EU chưa cao. Các Cơ quan đại diện Việt Nam cũng cảnh báo về nguy cơ cạnh tranh từ các nước khác có cùng ngành hàng.

Để đối phó với những thách thức trên, các đại biểu tán thành ý kiến cần có sự chuyển đổi tư duy mạnh mẽ: Từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu giá trị cao. Từ nhiều về lượng sang bền vững về chất, phù hợp với các tiêu chuẩn cao của thị trường EU. Tăng cường xây dựng thương hiệu quốc gia và các sản phẩm xanh, sạch.

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện nhấn mạnh các doanh nghiệp phải tăng cường chuyển đổi xanh và thích nghi với tiêu chuẩn bền vững của EU. Trong khi đó, đại diện tỉnh Quảng Trị và Thanh Hóa đề nghị các bộ, ngành cần tăng cường thông tin và hướng dẫn doanh nghiệp về các quy định của EU, cũng như đảm bảo sản phẩm phải phù hợp với nhu cầu, thị hiếu sở tại.

Ông Mai Hải Lâm, Chủ tịch Mạng lưới “We love Phở” tại Ba Lan, đặc biệt kiến nghị cần học hỏi kinh nghiệm nhiều nước về gắn sản phẩm với thương hiệu quốc gia và câu chuyện văn hóa hấp dẫn. Ông mong muốn có sự đồng hành của các đại sứ quán trong việc tổ chức các tuần lễ Phở trên khắp châu Âu. Đại sứ Nguyễn Văn Thảo, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Bỉ-EU, nhận định rằng các yêu cầu cao của EU vừa là thách thức vừa là cơ hội để nông sản Việt Nam ngày càng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng khẳng định chủ trương của Bộ Ngoại giao là “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”. Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp tiếp cận thị trường EU hiệu quả hơn.

Các giải pháp hành động được Bộ Ngoại giao chỉ đạo bao gồm: Tiếp tục trao đổi với các cơ quan chức năng EU nhằm tháo gỡ các vướng mắc, tận dụng tối đa cơ hội từ EVFTA. Chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam cần chủ động hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin kịp thời, đầy đủ về quy định và nhu cầu thị trường EU.

Tăng cường các hoạt động quảng bá sản phẩm với hình thức phong phú, sáng tạo, có sự liên kết giữa các địa bàn tại châu Âu. Tận dụng tối đa nguồn lực và kênh phân phối của người Việt Nam ở nước ngoài. Thúc đẩy hợp tác kỹ thuật và chuyển đổi xanh, hỗ trợ ngành nông lâm thủy sản Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng bày tỏ mong muốn các địa phương, doanh nghiệp chủ động phối hợp với Bộ Ngoại giao, tích cực đẩy mạnh xây dựng thương hiệu quốc gia Việt Nam, gắn mỗi sản phẩm với những câu chuyện về đất nước và con người Việt Nam trong hành trình đưa nông sản Việt Nam ra thế giới.

Minh Anh