Bộ Y tế siết chặt kiểm soát, sẵn sàng phương án ứng phó khẩn cấp dịch Ebola

Theo thông tin mới nhất từ WHO, dịch bệnh Ebola đang có những diễn biến hết sức phức tạp, đặc biệt là tại khu vực châu Phi. Tính đến ngày 22/5, Cộng hòa Dân chủ Congo đã ghi nhận khoảng 750 ca mắc với 177 trường hợp tử vong. Trong khi đó, nước láng giềng Uganda cũng đã ghi nhận các ca bệnh có nguồn gốc lây nhiễm từ Congo.

Thống kê trong giai đoạn từ ngày 5/5 đến 20/5 cho thấy đã có khoảng 600 ca nghi nhiễm tại hai quốc gia này, trong đó có hơn 50 ca được xác định nhiễm chủng Bundibugyo – một trong sáu chủng nguy hiểm của virus Ebola. 

Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Bệnh thường biểu hiện bằng hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, gây đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng người bệnh. Trước tình hình này, ngày 17/5/2026, WHO đã chính thức công bố đây là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

Dù Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca mắc nào và khả năng xâm nhập được đánh giá ở mức thấp, nhưng Bộ Y tế khẳng định không được phép chủ quan do hoạt động giao thương và du lịch quốc tế rất lớn. Ngày 24/5/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đã ban hành công văn hỏa tốc yêu cầu các cơ sở y tế siết chặt kiểm soát.

Theo đó, hệ thống phòng dịch quốc gia tập trung vào hai biện pháp giám sát trọng yếu. Theo dõi chặt chẽ sức khỏe người nhập cảnh từ các quốc gia châu Phi, phối hợp cùng các lực lượng chức năng để nắm bắt tình hình di biến động của người đi qua vùng dịch.

Các bệnh viện tăng cường rà soát người bệnh, đặc biệt lưu ý những trường hợp có tiền sử đi qua khu vực đang có dịch trong vòng 21 ngày. Thực hiện nghiêm việc sàng lọc, phân loại và cách ly nghiêm ngặt các ca nghi ngờ.

Để chủ động ứng phó, Bộ Y tế đã chỉ đạo các đơn vị đầu ngành là Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM luôn trong trạng thái sẵn sàng đáp ứng nhu cầu xét nghiệm chẩn đoán nhanh chóng.

Đồng thời, cơ quan chuyên môn đang khẩn trương rà soát và cập nhật "Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh do virus Ebola" dựa trên các khuyến nghị mới nhất từ WHO để thay thế các tài liệu từ năm 2014. Toàn hệ thống khám chữa bệnh cũng được yêu cầu rà soát lại năng lực, chuẩn bị đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và trang thiết bị điều trị.

Ông Võ Hải Sơn, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), nhấn mạnh người dân cần hiểu đúng về cơ chế lây truyền để tránh hoang mang quá mức nhưng không được chủ quan. Virus Ebola không lây lan qua đường hô hấp một cách dễ dàng như COVID-19.

Cơ chế lây truyền chính của virus Ebola bao gồm: tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết (mồ hôi, nước tiểu, nước bọt, tinh dịch...) của người hoặc động vật nhiễm bệnh. Tiếp xúc với các vật dụng bị nhiễm virus như quần áo, chăn màn, kim tiêm đã qua sử dụng. Tiếp xúc gần với thi thể người mắc bệnh (đặc biệt trong các nghi lễ mai táng truyền thống tại vùng dịch).

Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân thông thường, đeo khẩu trang nơi công cộng và rửa tay thường xuyên. Những người trở về từ vùng dịch nếu có triệu chứng sốt, mệt mỏi cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo trung thực tiền sử đi lại để được theo dõi kịp thời.

Tuấn Kiệt