Bộ Y tế cảnh báo về bệnh viêm não mô cầu, người dân cần chủ động phòng tránh

Theo báo cáo giám sát từ Bộ Y tế, tính từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước đã ghi nhận 24 trường hợp mắc bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp), số ca mắc hiện đã tăng hơn 50%.

Đáng chú ý, nhóm trẻ em dưới 15 tuổi chiếm tới 46% tổng số ca mắc. Các ca bệnh được ghi nhận rải rác tại nhiều địa phương như Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng và Phú Quốc. Dù chưa hình thành ổ dịch tập trung nhưng mầm bệnh được nhận định là đang âm thầm lưu hành trong cộng đồng.

Viêm màng não do não mô cầu (vi khuẩn Neisseria meningitidis) là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Bệnh thường khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu, nôn ói, cổ cứng. Trong trường hợp nặng, bệnh chuyển sang nhiễm trùng huyết tối cấp, gây suy đa tạng và tử vong chỉ trong vòng 24 giờ.

Ngay cả khi được cứu sống, khoảng 20% bệnh nhân vẫn phải đối mặt với các di chứng như điếc, liệt, tổn thương thần kinh vĩnh viễn, chậm phát triển tinh thần hoặc phải cắt cụt chi do hoại tử.

Vi khuẩn lây qua đường hô hấp thông qua giọt bắn khi tiếp xúc gần. Đáng sợ là có khoảng 5-25% người khỏe mạnh mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng (người lành mang trùng), khiến nguy cơ lây lan rất khó kiểm soát.

4 khuyến cáo quan trọng từ Bộ Y tế

Để chủ động phòng chống bệnh, Bộ Y tế đề nghị người dân thực hiện nghiêm túc 4 biện pháp sau:

1. Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng; đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh.

2. Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, tăng cường thông khí tại nơi ở, học tập và làm việc; lau sạch bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày (tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi...) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường.

3. Ăn uống đủ chất, rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng.

4. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh như sốt cao, đau đầu, buồn nôn, cổ cứng, nổi ban xuất huyết, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để khám và điều trị kịp thời. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng nặng và tử vong do bệnh..

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa. Do vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh (A, B, C, Y, W) và không có miễn dịch chéo, người dân lưu ý: Cần tiêm đầy đủ các loại vaccine phòng nhóm B và nhóm A, C, Y, W để đạt hiệu quả bảo vệ toàn diện.

Việt Nam hiện có các loại vaccine như Bexsero, VA Mengoc BC (phòng nhóm B) và Menactra, MenQuadfi, Nimenrix (phòng nhóm A, C, Y, W). Đối tượng ưu tiên là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, thanh thiếu niên (15-24 tuổi), người sống trong môi trường tập thể (ký túc xá, nhà trọ) và người có bệnh nền suy giảm miễn dịch.

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, việc chủ động tiêm phòng và thực hiện các biện pháp vệ sinh là cách duy nhất để bảo vệ bản thân và gia đình. 

Minh Anh