Bộ Xây dựng đề xuất hạn chế giao dịch nhà ở xã hội: Sau 5 năm vẫn không được mua bán tự do

Hiện cơ quan này đang lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở, trong đó nhấn mạnh việc siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội nhằm đảm bảo đúng đối tượng thụ hưởng, tránh bị lợi dụng.

Theo nội dung dự thảo, sau thời hạn 5 năm sở hữu, người mua nhà ở xã hội nếu có nhu cầu chuyển nhượng sẽ không còn được tự do bán theo cơ chế thị trường như hiện nay. Thay vào đó, việc chuyển nhượng chỉ được thực hiện với những người đáp ứng đủ điều kiện theo chính sách. Mục tiêu của đề xuất là hạn chế đầu cơ, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp.

Thực tế cho thấy, sau một thời gian sử dụng, nhiều dự án nhà ở xã hội đã tăng giá mạnh. Tại Hà Nội, không ít căn hộ sau 5-10 năm đã được giao dịch với mức giá tiệm cận nhà ở thương mại, phản ánh nhu cầu lớn cũng như biến động giá trên thị trường.

Nhiều căn hộ hiện được rao bán với giá gần bằng, thậm chí ngang với nhà ở thương mại. Khảo sát thị trường thứ cấp cho thấy, căn hộ tại Đại Kim Building (phường Định Công) đang được chào bán khoảng 75-80 triệu đồng/m2, tương đương hơn 5 tỷ đồng mỗi căn.

Tại khu vực Linh Đàm, các căn hộ thuộc dự án Rice City (phường Hoàng Liệt) cũng ghi nhận mức giá phổ biến quanh ngưỡng 5 tỷ đồng/căn. Không chỉ ở thị trường thứ cấp, giá tại các dự án nhà ở xã hội mới cũng liên tục thiết lập mặt bằng cao hơn.

Nếu như trước năm 2023, giá nhà ở xã hội tại Hà Nội chỉ dao động từ 13-17 triệu đồng/m2, thì từ cuối năm 2024 đến nay đã tăng đáng kể.

Dự án Rice City Long Châu - Thượng Thanh (phường Bồ Đề) hiện có mức giá cao nhất, khoảng 29,4 triệu đồng/m2.

Trước đó, dự án nhà ở xã hội Hạ Đình (phường Thanh Liệt) từng gây chú ý khi công bố giá tạm tính khoảng 25 triệu đồng/m2. Các dự án tại Đông Anh và Kim Hoa (xã Tiến Thắng) lần lượt có mức giá 20,6 triệu đồng/m2 và 20,2 triệu đồng/m2. Trong khi đó, dự án CT3 Kim Chung (xã Thiên Lộc) đang có mức giá thấp nhất, khoảng 18,4 triệu đồng/m2.

Bên cạnh mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội, một số ý kiến cho rằng cần làm rõ hơn cơ chế chuyển nhượng để tránh phát sinh vướng mắc. Nhiều người băn khoăn việc xác định giá bán khi chuyển nhượng sẽ dựa trên giá hợp đồng ban đầu hay theo giá thị trường, đặc biệt trong bối cảnh giá trị tài sản đã tăng sau thời gian dài sử dụng.

Trước đó, Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cũng từng kiến nghị rằng, sau 5 năm, việc chuyển nhượng nên ưu tiên cho các đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Nếu bán cho người không thuộc diện chính sách, chủ sở hữu cần hoàn trả lại các khoản ưu đãi đã được hưởng.

Tiến Minh