Bất chấp biến động toàn cầu, xuất khẩu thủy sản hướng tới mục tiêu 11,5 tỷ USD

Bất chấp những biến động của kinh tế toàn cầu, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn đầu năm 2026 vẫn duy trì được đà tăng trưởng mạnh mẽ. Tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước trong 2 tháng đầu năm đạt 76,4 tỷ USD, tăng trưởng 18,3% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng đối với ngành thủy sản, kim ngạch xuất khẩu trong 2 tháng đầu năm ước đạt khoảng 1,7 tỷ USD. Kết quả này cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của các doanh nghiệp sau một năm 2025 thành công rực rỡ với kỷ lục 11,3 tỷ USD.

Trong năm 2026, Chính phủ đặt kỳ vọng tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước tăng trưởng từ 15% - 16%, tương đương mức bình quân mỗi tháng cần đạt từ 45 - 46 tỷ USD.

"Rào cản" từ chi phí logistics và áp lực thương mại

Mặc dù có khởi đầu thuận lợi, ngành thủy sản đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn từ môi trường quốc tế. Bà Lê Hằng - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xung đột địa chính trị tại một số khu vực cùng với sự điều chỉnh tuyến vận tải của các hãng tàu quốc tế đang khiến thời gian vận chuyển hàng hóa kéo dài và chi phí logistics tăng đáng kể.

“Các hãng tàu đang phải điều chỉnh tuyến vận tải, khiến thời gian vận chuyển sang châu Âu và khu vực bờ Đông nước Mỹ có thể kéo dài thêm từ một đến hai tuần. Điều này làm tăng đáng kể chi phí logistics đối với doanh nghiệp thủy sản”, bà Lê Hằng cho biết.

Đối với ngành thủy sản, lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào chuỗi lạnh và vận chuyển quốc tế, sự gia tăng chi phí logistics có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu. Không chỉ chi phí vận tải, nhiều doanh nghiệp còn chịu sức ép từ các rào cản thương mại và các biện pháp phòng vệ thương mại tại một số thị trường lớn.

Vẫn theo bà Hằng, các thị trường lớn như Mỹ và EU ngày càng thắt chặt quy định về khai thác bền vững, bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục đối mặt với các vụ kiện chống bán phá giá tại thị trường Hoa Kỳ, gây không ít khó khăn cho hoạt động xuất khẩu dù đã có những tín hiệu tích cực từ kết quả rà soát gần đây.

Đa dạng hóa thị trường và đẩy mạnh chuyển đổi số 

Để duy trì vị thế và đạt mục tiêu 11,5 tỷ USD, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) nhấn mạnh việc thực hiện các giải pháp chiến lược. Trong đó, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống như Mỹ, EU, Trung Quốc để tập trung vào các khu vực tiềm năng như Nam Mỹ (đặc biệt là Brazil), Trung Đông và Nam Á.

Chú trọng đa dạng hóa chủng loại hàng hóa và nâng cao khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn mới của thị trường nhập khẩu. Coi chuyển đổi số và khoa học - công nghệ là động lực chính để nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng giá trị cho sản phẩm thủy sản từ năm 2026.

Đại diện VASEP cho rằng trong dài hạn, để duy trì vị thế trên thị trường quốc tế, ngành thủy sản không chỉ cần mở rộng thị trường mà còn phải nâng cao giá trị sản phẩm, đa dạng hóa chủng loại hàng hóa và tăng cường khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn mới của thị trường nhập khẩu.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng với các cơ quan quản lý và hệ thống thương vụ ở nước ngoài được xem là yếu tố then chốt giúp ngành thủy sản Việt Nam tận dụng tốt hơn các cơ hội từ thị trường quốc tế, đồng thời ứng phó hiệu quả với những biến động của thương mại toàn cầu.

Minh Phương