Báo động “lỗ hổng” nhận thức của học sinh về ma túy

Hiện nay, tình hình tệ nạn ma túy vẫn đang diễn biến phức tạp trên cả nước. Ma túy biến tướng, giả dạng và trá hình dưới nhiều hình thức khác nhau, khó nhận biết với những tên gọi lại vô cùng hấp dẫn lứa tuổi học sinh (nước vui, trà sữa, nấm ma thuật, tem giấy, bóng cười – funky ball,…).

Bên cạnh đó, hoạt động tội phạm ma túy cũng ngày một tinh vi, xảo quyệt. Ngoài những loại ma túy mới, những kẻ buôn bán cũng liều lĩnh và có nhiều cách tiếp cận, dụ dỗ, lôi kéo “con mồi” như ở quán nước, quán karaoke, vũ trường, thậm chí là ở một tiệc vui bất kỳ…

Trên thực tế, chỉ sau vài lần thử vì tò mò đã có rất nhiều học sinh, sinh viên “bập” vào ma túy và bị lệ thuộc vào nó lúc nào không hay biết. Nhiều bạn trẻ do không có đầy đủ kiến thức hiểu biết về sự nguy hiểm của ma túy nên sẵn sàng “thử” ma túy với suy nghĩ “một lần thì chẳng sao”.

Theo nghiên cứu “Thực trạng nhận thức của học sinh, sinh viên về ma túy: Nguyên nhân và giải pháp” của Viện Nghiên cứu tâm lý người sử dụng ma túy (PSD), chỉ có 4,5% số học sinh được khảo sát cho rằng mình có những kiến thức đầy đủ về các chất ma túy; trong khi đó có tới 42,2% số người cho biết không hiểu biết về nội dung này.

Về dấu hiệu để nhận biết người nghiện ma túy và các kỹ năng phòng chống ma túy, có tới 44% học sinh cho rằng mình không hiểu biết gì, gần 40% khẳng định mình chưa biết đến những kỹ năng cần thiết để phòng tránh ma túy.

Những con số “biết nói” trên gióng lên hồi chuông báo động về “lỗ hổng” nhận thức của học sinh, sinh viên về những vấn đề liên quan đến ma túy (cách nhận biết các loại ma túy; tác hại của việc sử dụng ma túy; các kỹ năng phòng, chống…). Điều này khiến nhiều người không khỏi trăn trở, lo lắng.

Trao đổi về vấn đề này, em Bùi Vân Khánh (học sinh THPT tại Văn Giang, Hưng Yên) cho biết, đa số học sinh ngày nay đều có hiểu biết nhất định về tác hại cũng như ảnh hưởng mà việc sử dụng ma túy đem lại. Tuy nhiên, sự nhận biết đó chỉ dừng lại ở mức sơ qua, “sương sương”, thậm chí nhiều thông tin còn bị hiểu sai lệch.

“Theo mình thấy đa số học sinh ngày nay đều có thể nhận thức về sự có hại của chất ma túy cũng như những ảnh hưởng nghiêm trọng mà ma túy gây ra. Nhưng sự nhận biết đó chỉ dừng lại ở mức sơ qua, “sương sương”, không có sự rõ ràng, nhiều thông tin còn sai lệch”, em Khánh nói.

Em Khánh cũng cho biết thêm, trong năm học vừa qua, để tăng cường nhận thức về ma túy cho học sinh, trường em đã tổ chức các tiết học kỹ năng sống và cuộc thi “Phòng, chống tệ nạn xã hội” với sự tham gia của học sinh toàn trường. Thông qua những bài học, hoạt động đó em có thể hiểu biết rõ ràng hơn về tác hại của ma túy, từ đó nâng cao nhận thức của bản thân về ma túy.

Trong khi đó, em  Mai Hoàng Tiến (Học sinh THPT tại Thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa) cho hay: “Thực ra trường em vẫn có các buổi tuyên truyền phòng, chống ma túy cho các khối lớp, trong trường cũng có đăt nhiều các băng rôn, biển báo phòng chống ma túy nhưng mà em thấy nó không hiệu quả lắm. Học sinh ở độ tuổi như em đều hiểu ma túy rất nguy hiểm và đáng sợ, nhưng chỉ dừng lại ở đó thôi, nếu hỏi sâu hơn là nó nguy hiểm như thế nào thì nói thật em không trả lời được.

Bình thường em cũng hay đọc các thông tin, vụ việc liên quan đến ma túy trên mạng, thấy nhiều người trẻ như bọn em sa vào thành ra cũng thấy lo, ma túy trá hình trong rất nhiều những đồ ăn, thức uống mà bọn em chẳng hề hay biết. Em sợ rằng lúc nào đó bản thân mất cảnh giác sẽ trở thành nạn nhân hoặc người sử dụng ma túy mà không hay biết.”

Để bảo vệ các em học sinh trước hiểm họa ma túy, trong thời gian tới, chúng ta buộc phải “vá” được các “lỗ hổng” còn tồn đọng, giải quyết triệt để những vướng mắc trong nhận thức liên quan đến ma túy mà các em đang gặp phải. Trước hết, là phải xây dựng được bộ tài liệu chính thống về phòng chống ma túy cho học sinh nói riêng và cộng đồng nói chung, lấy đó làm công cụ đắc lực giúp đẩy lùi tệ nạn ma túy ra khỏi môi trường học đường.

Nhận thức rõ vấn đề cấp bách này, Viện nghiên cứu tâm lý người sử dụng ma túy (PSD) đã biên soạn, xuất bản và phát hành Bộ tài liệu “Kỹ năng phòng, chống ma túy” dành cho học sinh, cha mẹ học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục.

Bộ tài liệu gồm 4 cuốn, trong đó có 2 cuốn dành cho các em học sinh đó là: Kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh trung học cơ sở; Kỹ năng phòng, chống ma túy cho học sinh trung học phổ thông. Hai cuốn tài liệu này cung cấp cho các em học sinh những kiến thức cơ bản về ma túy, đồng thời đưa ra một số chỉ dẫn để các em biết cách xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm.

Những cuốn tài liệu như những “người bạn đường” của các em trong suốt những năm còn ngồi trên ghế nhà trường. Nếu vận dụng tốt những kiến thức, kỹ năng trong mỗi cuốn tài liệu các em sẽ có thể tự bảo vệ mình trước hiểm họa ma túy, ngăn ma túy xâm nhập và tấn công môi trường học đường. Bộ tài liệu sẽ là hành trang qúy báu cho các em trong chặng đường trưởng thành mai sau!   

PV