Bản lĩnh "gió ngược": Chiến sự Trung Đông và mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trung Đông đang rực lửa. Từ dải Gaza lan đến Biển Đỏ, "vòng cung lửa" xung đột không chỉ là câu chuyện của tên lửa và địa chính trị, mà đang biến thành một "cơn lốc" quét qua huyết mạch kinh tế toàn cầu. Khi eo biển Hormuz bị đe dọa và những con tàu container buộc phải chọn lộ trình vạn dặm quanh mũi Hảo Vọng, Việt Nam – một nền kinh tế có độ mở hàng đầu thế giới – không thể đứng ngoài vòng xoáy lạm phát chi phí và đứt gãy cung ứng. Thế nhưng, giữa "gió ngược" đại ngàn, mệnh lệnh từ Chính phủ vẫn vang lên đanh thép: Kiên định mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số. Đây không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà là cuộc tổng tấn công vào nghịch cảnh để khẳng định tự trọng và bản lĩnh vươn mình của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Về những tác động từ xung đột Iran - Israel và khu vực Biển Đỏ, TS. Cấn Văn Lực (Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV) thẳng thắn nhận định: "Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn, chúng ta đang chịu áp lực 'nhập khẩu lạm phát' khi giá dầu Brent neo cao quanh mức 90-95 USD/thùng."

​Theo báo cáo phân tích mới nhất từ Nhóm nghiên cứu của ông, chiến sự Trung Đông tác động đến Việt Nam qua 3 kênh chính:

​Giá năng lượng: Chi phí xăng dầu và khí đốt tăng trực tiếp đẩy CPI lên thêm khoảng 0,3-0,5 điểm %.

​Logistics hàng hải: Cước container đi Mỹ và EU tăng 150-200% do tàu phải vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian vận chuyển thêm 12-15 ngày.

​Tỷ giá: Áp lực từ đồng USD mạnh khiến chi phí nhập khẩu nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp bị đội lên.

​Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng trấn an: "Ở kịch bản cơ sở, dù GDP có thể bị ảnh hưởng khoảng 0,6-0,8 điểm %, Việt Nam vẫn hoàn toàn có thể đạt mức tăng trưởng cận 10% nhờ sức chống chịu từ nội lực và sự linh hoạt của chính sách tiền tệ."

​"Gọng kìm" tác động: Từ áp lực cung đến rủi ro đứt gãy

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Minh Phong - Phó Vụ truởng, Phó Ban tuyên truyền lý luận Báo Nhân Dân; Nguyên trưởng phòng nghiên cứu kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển KT-XH Hà Nội cảnh báo về "sự xấu xí" của chiến tranh khi nó gây ra tâm lý đầu cơ và làm đồng tiền đắt đỏ hơn. Theo ông, áp lực lên tỷ giá VND/USD sẽ khiến chi phí nhập khẩu nguyên liệu sản xuất tăng mạnh, đe dọa trực tiếp đến tính ổn định của chuỗi cung ứng mà chúng ta dày công xây dựng.

​Phân tích về những diễn biến nóng hổi hiện nay, TS. Nguyễn Minh Phong nhận định, dù chiến sự đang biến động liên tục nhưng các kênh tác động tới Việt Nam đã lộ diện rất rõ nét. Theo ông, nền kinh tế đang đứng trước "gọng kìm" đa tầng:

​Cú sốc cung và tâm lý đầu cơ: Chiến sự gây biến động mạnh về cung dầu khí, ảnh hưởng trực tiếp đến đầu vào của sản xuất. "Chúng ta đã chứng kiến những giờ phút người dân phải mua hàng với giá cao do tâm lý đầu cơ, dự trữ. Đây không chỉ là chuyện nhất thời mà có thể kéo dài," ông Phong cảnh báo.

​Áp lực "nhập khẩu lạm phát": Khi chi phí sản xuất toàn cầu bị đẩy lên, giá hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam cũng tăng theo. Điều này cộng hưởng với áp lực tỷ giá VND/USD khiến "túi tiền" của doanh nghiệp bị bào mòn.

​Rủi ro FTA và thị trường chiến lược: Đặc biệt đáng ngại là sự đứt gãy tại các thị trường mà Việt Nam vừa ký kết FTA, điển hình là Israel. Những cơ hội giao thương tại đây đang bị thu hẹp đáng kể, thậm chí là đình trệ các đơn hàng lớn.

​TS. Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh: "Chiến tranh là một thứ 'xấu xí', nó làm đồng tiền đắt đỏ hơn, lãi suất cao hơn và cuối cùng là bào mòn cơ hội việc làm, làm suy yếu động lực phát triển bền vững."

Mệnh lệnh từ Chính phủ: "Chỉ bàn làm, không bàn lùi"

​Giữa tâm bão, thông điệp từ người đứng đầu Chính phủ vẫn nhất quán và đanh thép. Tại Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/01/2026, Chính phủ đã xác lập mục tiêu: Phấn đấu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 từ 10% trở lên. Đây không phải là con số "trên trời", mà là mệnh lệnh hành động được dựa trên nền tảng sức chống chịu của nền kinh tế.

​Trước diễn biến phức tạp tại Trung Đông, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có những quyết sách "hỏa tốc":

​Thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng (ngày 04/3/2026): Đây là bước đi chiến lược để kiểm soát nguồn cung xăng dầu, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt hay "sốt giá" cục bộ ảnh hưởng đến sản xuất.

​Yêu cầu báo cáo hằng ngày: Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành báo cáo trước 13h hằng ngày về biến động thị trường để Chính phủ có phản ứng chính sách kịp thời, linh hoạt, "không để bị động, bất ngờ".

​Mở rộng chính sách tài khóa: Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ kiến tạo nguồn lực khổng lồ cho hạ tầng, tiếp tục giãn, hoãn thuế để "tiếp máu" cho doanh nghiệp vượt qua giai đoạn cước vận tải tăng phi mã.

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số yêu cầu một cuộc "cách mạng" về tư duy quản trị rủi ro. TS. Nguyễn Minh Phong hiến kế: "Phải lấy kịch bản từ trung bình đến xấu nhất để làm trọng tâm đối phó". Điều này có nghĩa là chúng ta không chờ đợi chiến sự kết thúc mà phải chủ động thích ứng ngay trong lòng cuộc chiến.

​Đa dạng hóa thị trường: Giảm phụ thuộc vào các tuyến vận tải đi qua "điểm nóng". Tận dụng triệt để 16 FTA hiện có để khai thác các thị trường ngách ổn định hơn.

​Kích hoạt nội lực: Khi ngoại thương gặp khó, đầu tư công phải là "quả đấm thép". Việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công ngay từ quý I chính là cách để tạo ra nhu cầu nội địa mạnh mẽ, bù đắp cho sự sụt giảm từ khu vực xuất khẩu.

​Quản trị rủi ro tài chính: Doanh nghiệp cần chủ động sử dụng các công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá và lựa chọn đồng tiền thanh toán linh hoạt như lời khuyên của ông Phong để không bị "trượt chân" theo đồng USD.

​Năm 2026 là năm bản lề để Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới. Chiến sự Trung Đông là một biến số khách quan, nhưng bản lĩnh điều hành của Chính phủ và sự nhạy bén của doanh nghiệp là yếu tố chủ quan quyết định thắng lợi.

​Với một kịch bản ứng phó bài bản từ các chuyên gia như ông Cấn Văn Lực, ông Nguyễn Minh Phong, cùng sự quyết liệt "làm việc sớm, vào việc ngay" của Thủ tướng, mục tiêu tăng trưởng 2 con số chính là lời khẳng định về một Việt Nam tự chủ, tự cường và không bao giờ chùn bước trước nghịch cảnh.

Pv