AI và thương mại điện tử trở thành “đòn bẩy” cho doanh nghiệp SME bứt phá

Chiều ngày 31/7 tại Hà Nội, Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề: "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".

Tại diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội nhận định, dù GRDP 6 tháng đầu năm của Thủ đô tăng 8,22%, nhưng để đạt mục tiêu cả năm, 6 tháng cuối năm cần bứt phá mạnh mẽ ở mức 13,44%. Để làm được điều này, sự tăng trưởng của cộng đồng SME – vốn chiếm 98% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn đóng vai trò quyết định.

Tuy nhiên, một "khoảng cách" lớn đang tồn tại khi chỉ có 17,4% doanh nghiệp SME ứng dụng AI, trong khi con số này ở các doanh nghiệp lớn là 52%. Ông Trang khẳng định, AI và thương mại điện tử không phải là "chiếc đũa thần" mà phải gắn liền với việc đổi mới quy trình và đào tạo nhân lực từ gốc.

Các chuyên gia tại diễn đàn thống nhất rằng AI hiện nay đã bước qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành năng lực cạnh tranh mới. Theo bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, năng suất không tự nhiên sinh ra từ AI mà chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp thiết kế lại công việc, dữ liệu và con người.

Minh chứng cho hiệu quả của AI, ông Đinh Ngọc Dũng – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng SHB chia sẻ, hệ thống trợ lý AI ATChat của ngân hàng đã giúp giảm thời gian tư vấn từ 6 giờ/ngày xuống gần như tức thì, thay thế khối lượng công việc của 3 nhân sự. SHB hiện đang triển khai chiến lược "SHB 5 FIRST", coi AI là công cụ then chốt để cá nhân hóa sản phẩm và tối ưu vận hành.

Dưới góc độ hạ tầng, ông Lưu Thanh Sơn từ Vietnamobile nhấn mạnh nhu cầu chuyển từ kết nối đơn thuần sang các nền tảng quản trị dữ liệu như SME360 hay InsightOS để giúp SME tối ưu chi phí và hỗ trợ ra quyết định.

Cũng tại diễn đàn, thành phố Hà Nội cam kết xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các cơ chế cụ thể. Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hà Nội cho biết, thành phố cam kết hỗ trợ tối đa thông qua các cơ chế cụ thể như Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND, cung cấp các voucher hỗ trợ đến 70% chi phí sử dụng nền tảng số cho SME và hộ kinh doanh.

Trong khi đó, bà Nguyễn Bích Hạnh, Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế, Thuế thành phố Hà Nội cho biết, cơ quan thuế đang nghiên cứu triển khai trợ lý AI dành cho hộ kinh doanh trên ứng dụng iCaNhan. Hệ thống này có thể hỗ trợ người nộp thuế tra cứu chính sách, giải đáp vướng mắc và từng bước hỗ trợ tạo lập tờ khai dựa trên dữ liệu lịch sử.

Đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, bà Hạnh cho biết, hiện các chính sách ưu đãi thuế đã được mở rộng đáng kể. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp khoa học và công nghệ được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, đồng thời được hưởng cơ chế ưu đãi “miễn 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo”.

Đặc biệt, Luật Thủ đô tạo ra cơ chế đặc thù riêng cho Hà Nội khi cho phép các dự án trọng điểm về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ 5% trong suốt thời gian thực hiện dự án nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Không chỉ dừng lại ở các bài tham luận, diễn đàn đã chứng kiến lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giữa HANOISME với các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ về kết nối tín dụng và chuyển đổi số.

GS.TS Mạc Quốc Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME khẳng định: "Kết thúc diễn đàn là mở ra một chuỗi hành động". Hiệp hội cam kết triển khai chiến dịch theo dõi kết quả theo các mốc 30 – 60 – 100 ngày để đo lường cụ thể số lượng hồ sơ tín dụng được xử lý và giá trị kinh tế thực tế tạo ra cho doanh nghiệp.

Với hệ sinh thái các chính sách, công nghệ và nguồn lực kết nối, doanh nghiệp SME Thủ đô đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao năng suất lao động, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho Hà Nội.

Tuấn Kiệt