5 năm tới, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh phấn đấu chỉ số ô nhiễm không khí ở ngưỡng an toàn

Để giải quyết thực trạng ô nhiễm không khí tại nhiều địa phương trên toàn quốc tiếp tục có chiều hướng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ, nhất là tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội, cuộc sống và sức khỏe người dân, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan liên quan tập trung triển khai các giải pháp cụ thể, trách nhiệm rõ ràng và lộ trình cải thiện tình hình trong thời gian sớm nhất.

Trong đó, Phó Thủ tướng yêu cầu UBND thành phố Hà Nội, UBND TP Hồ Chí Minh khẩn trương triển khai các nhiệm vụ giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm để trong 5 năm tới đạt mục tiêu chỉ số ô nhiễm không khí (AQI) ở ngưỡng an toàn với sức khỏe con người.

Cụ thể, Thành phố Hà Nội và TPHCM phải triển khai ngay việc kiểm kê nguồn thải, đánh giá thực trạng môi trường không khí; xây dựng kế hoạch hành động 5 năm và hàng năm. Trong đó, xác định chỉ tiêu, giao nhiệm vụ cụ thể, yêu cầu giảm hạn ngạch khí thải đến từng lĩnh vực theo từng năm để đánh giá việc thực hiện như các chỉ tiêu về phát triển kinh tế - xã hội. 

2 thành phố khẩn trương ban hành theo thẩm quyền và thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ hoạt động thu gom, tái chế chất thải rắn xây dựng; khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, chuyển đổi sang phương tiện xanh, ít phát thải; ban hành theo thẩm quyền và tổ chức thực hiện các tiêu chuẩn về khí thải tại địa phương mình theo hướng cao hơn, chặt hơn so với tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trong tháng 5/2025.

Cùng với đó, thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh trong giao thông công cộng, tổ chức các biện pháp điều tiết phương tiện giao thông hợp lý, thu hồi, loại bỏ phương tiện cơ giới lạc hậu, cũ, nát không đủ tiêu chuẩn lưu hành gây ô nhiễm môi trường; nghiên cứu giải pháp về khu vực phát thải thấp tại địa phương, triển khai khi có đủ điều kiện.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu 2 thành phố thực hiện ngay các biện pháp quản lý chất thải, khí thải phát sinh từ các hoạt động xây dựng và phát triển đô thị để giảm thiểu khí thải, bụi phát tán; áp dụng các giải pháp, phương tiện theo dõi từ xa, thường xuyên, liên tục các hoạt động xây dựng, hoạt động thu gom, vận chuyển, đổ thải, xử lý, tái chế chất thải xây dựng tại từng công trình cũng như trên toàn địa bàn; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi, đối tượng vi phạm; đề xuất sửa đổi, bổ sung các mức phạt vi phạm hành chính theo hướng tăng nặng; tăng cường thẩm quyền xử phạt cho cấp phường, xã, công an cấp cơ sở trên địa bàn.

Theo thông báo kết luận, Phó Thủ tướng yêu cầu Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương triển khai các biện pháp quản lý, giám sát, kiểm tra, thanh tra việc tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Chủ động nghiên cứu, lên phương án di dời, chuyển đổi các cụm công nghiệp lên thành khu công nghiệp, đề xuất, báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đầu tư tăng dày các trạm quan trắc không khí đảm bảo hoạt động thường xuyên, liên tục, định kỳ, có khả năng tăng tần suất trong các thời điểm giao mùa, truyền dẫn số liệu về cơ quan quản lý, cung cấp, thông tin công khai cho người dân, cho xã hội; tăng cường triển khai các hoạt động truyền thông mạnh mẽ cho người dân, doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức về tuân thủ các quy định của pháp luật; Nghiên cứu phát triển công nghệ tái chế rơm rạ, phụ phẩm trong hoạt động nông nghiệp.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với khí thải phương tiện ô tô, xe máy lưu hành trong tháng 4/2025; chủ trì phối hợp với các bộ ngành liên quan rà soát, kịp thời sửa đổi, bổ sung chế tài xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường, cố ý lợi dụng, phát tán chất thải ra môi trường không khí trong thực hiện hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải; xử lý theo pháp luật về hình sự đối với một số trường hợp vi phạm gây ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công thương tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành các cụm công nghiệp, các làng nghề, cơ sở gây ô nhiễm cao tại thành phố Hà Nội, TPHCM và một số địa phương khác trên cả nước; hoàn thành trong tháng 7/2025.

Đẩy mạnh công tác truyền thông nâng cao nhận thức của toàn xã hội về trách nhiệm bảo vệ môi trường không khí, ủng hộ và cùng thực hiện các giải pháp với Chính phủ; phối hợp với các địa phương tuyên truyền đến từng người dân, từng doanh nghiệp, hợp tác xã về lợi ích việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật, công nghệ trong thu gom, tái chế phụ phẩm trong hoạt động nông nghiệp…

Hoàng Yến