Y học bào thai và cơ hội cứu sống thai nhi mắc bệnh từ trong bụng mẹ

Y học bào thai là một lĩnh vực rất mới trong y khoa, cũng rất chuyên sâu và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc điều trị những bệnh hiểm nghèo từ trong bào thai. Tại Việt Nam, trong những năm qua, lĩnh vực y học bào thai cũng ngày càng được chú trọng.

Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đã không ngừng nỗ lực tổ chức các khóa đào tạo về y học bào thai cho các bác sĩ không chỉ chuyên ngành sản phụ khoa mà cả những chuyên ngành liên quan đến y học bào thai trên toàn quốc.

Tại Hội nghị thường niên y học bào thai lần thứ I với chủ đề "Bất thường tim bẩm sinh - Từ chẩn đoán trước sinh đến can thiệp sau sinh" do Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tổ chức từ ngày 21-22/8, GS.TS. Nguyễn Duy Ánh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội chia sẻ, mỗi năm có khoảng 8 triệu trẻ em trên thế giới mắc dị tật bẩm sinh ra đời, trong đó các dị tật thường gặp như tim bẩm sinh (xấp xỉ 1 triệu trẻ); dị tật ống thần kinh; thalassemia; hội chứng Down; thiếu men G6PD.

Riêng dị tật tim bẩm sinh, tại Việt Nam, mỗi năm ghi nhận khoảng 10.000-12.000 trẻ mắc, tức là cứ 15 phút có 1 trẻ mắc dị tật tim bẩm sinh chào đời. Điều đáng nói, trong số những trẻ này, có khoảng 50% trẻ bị tim bẩm sinh rất nặng nhưng chỉ có khoảng 5.000 trẻ được phẫu thuật.

Theo GS.TS. Nguyễn Duy Ánh, chẩn đoán trước sinh sẽ giúp các sản phụ có chiến lược chuyển dạ tốt hơn, có sự chuẩn bị về điều kiện can thiệp hay phẫu thuật cho trẻ ngay sau sinh. Đặc biệt, khi được chẩn đoán bệnh lý tim bẩm sinh ngay trong bào thai, có những trường hợp sẽ có chỉ định can thiệp bào thai. Đây là một kỹ thuật đang không ngừng phát triển trên thế giới.

Hiện nay, lĩnh vực y học bào thai ngày càng phát triển, đem lại cơ hội cứu sống cho những thai nhi không may mắc bệnh hiểm nghèo khi còn trong bụng mẹ. "Nếu bệnh được phát hiện sớm thì tỉ lệ cứu sống rất cao, nếu không, thai nhi sẽ bị suy tim từ khi còn trong bụng mẹ, thậm chí tử vong trong bụng mẹ", GS. Nguyễn Duy Ánh cho biết.

Cũng theo GS. Nguyễn Duy Ánh, bên cạnh những tiến bộ trên, bệnh tim bẩm sinh vẫn là dị tật bị bỏ sót nhiều nhất trong siêu âm sàng lọc trước sinh do tính đặc thù chuyên khoa. Trên thế giới, dị tật tim bẩm sinh bị bỏ sót tới 29%, ở Việt Nam, con số này cao hơn nhiều, gần 50%. Dị tật này là một bệnh lý nguy hiểm, thường gặp nhất trong những tháng đầu sau sinh, đặc biệt một số bệnh lý về tim nếu không được hồi sức cấp cứu ngay sau sinh thì sẽ không còn khả năng cứu sống trẻ.

Giáo sư Yves Ville, Trưởng khoa Sản và Y học bào thai, Bệnh viện Necker Enfants Malades tham dự hội nghị đã mang đến những thông tin và kỹ thuật mới nhất trong chẩn đoán tim. Bởi theo ông, dị tật tim bẩm sinh thường dễ bị để bỏ sót nếu bác sỹ không có chuyên môn sâu.

Ông cũng đánh giá, so với các nước trong khu vực, Việt Nam đã thực hiện tốt công tác chẩn đoán và điều trị tim bẩm sinh. Điều này có được là do công tác chẩn đoán trước và sau sinh.

“Sau hội nghị này chúng tôi hy vọng BV Phụ sản Hà Nội và các bệnh khác tiếp thu được các kiến thức trong chẩn đoán, sàng lọc và điều trị nhằm quản lý, nâng cao chất lượng sống của bào thai và sơ sinh mắc tim bẩm sinh”, Giáo sư Yves Ville bày tỏ.

Cũng tại Hội nghị, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Thị Sim, Phó giám đốc Trung tâm sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh (BV Phụ sản HN) cho biết, bệnh lý dải xơ buồng ối khiến bào thai bị dị tật hàm mặt hoặc cụt các chi vì bị dải xơ thắt vào. Vậy nhưng, nếu được phát hiện sớm và sử dụng kỹ thuật laser quang đông có thể can thiệp giúp bào thai được cứu sống và phát triển lành lặn.

“Trước đây bệnh này thường không được phát hiện được trước sinh do kỹ thuật siêu âm hạn chế. Vì thế sau khi đẻ ra, trẻ bị dị tật nặng thì gia đình rất hoang mang, đau khổ. Lúc này, bác sỹ chỉ còn cách là phẫu thuật nối chi, nối các mạch máu để khắc phục phần nào”- bác sỹ Sim chia sẻ.

Cùng với sự phát triển của chuyên ngành sản phụ khoa, y học bào thai là một lĩnh vực đang ngày càng được quan tâm và không ngừng phát triển trên toàn thế giới nhằm đem lại cơ hội phát hiện, chăm sóc và cứu sống tốt nhất cho những thai nhi ngay từ trong bụng mẹ. Và sự tiến bộ y học này cũng đang được triển khai ở nước ta với những nỗ lực của nhà chuyên môn.

Việc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tổ chức thành công Hội nghị thường niên y học bào thai lần thứ I cũng phần nào cho thấy nỗ lực nhằm nghiên cứu và triển khai can thiệp điều trị các bệnh lý bào thai tại các bệnh viện hiện nay.

Văn Nam