Xung đột Trung Đông leo thang: Áp lực tỷ giá và kịch bản giá dầu vượt mốc 80 USD/thùng

3 kịch bản giá dầu và tác động đến vĩ mô Việt Nam

Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital đánh giá, Việt Nam sẽ bị tác động ở nhiều khía cạnh như lạm phát và tỷ giá.  

"Bên cạnh việc giá dầu tăng khiến Việt Nam nhập khẩu lạm phát thì còn có tác động gián tiếp thông qua chính sách tiền tệ của các đồng tiền lớn", ông nói.

Theo chuyên gia, giá dầu tăng sẽ khiến lạm phát sẽ quay trở lại. Tuy nhiên, khi chính sách tiền tệ của các ngân hàng Trung ương lớn đang ở trong chu kỳ hạ lãi suất thì sẽ không hạ nhanh như kỳ vọng.

Về dài hạn, ông Tuấn đưa ra ba kịch bản giá dầu. Kịch bản 1 (Giá dầu dưới 80 USD/thùng): Mức lạm phát mục tiêu của Mỹ chưa bị kích hoạt mạnh, tác động đến Việt Nam ở mức thấp.

Kịch bản 2 (Giá dầu vượt 80 USD/thùng): Đây là ngưỡng khiến chính sách tiền tệ của Mỹ bị thắt chặt, tác động ngay lập tức đến tỷ giá tại Việt Nam. Tuy nhiên, nếu thời gian neo giá cao không quá dài, mức độ tiêu cực sẽ giảm bớt.

Kịch bản 3 (Kịch bản xấu nhất - Giá dầu từ 90 – 100 USD/thùng): Chiến sự kéo dài khiến giá dầu duy trì ở mức cao sẽ đánh thẳng vào chi phí logistics và giá cả hàng hóa, gây áp lực lạm phát cực lớn. Dù vậy, xác suất của kịch bản này được đánh giá là khá thấp.

Hiện nay, eo biển Hormuz – nơi lưu thông 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) thế giới – đang là "nút thắt" chiến lược khiến giá cước vận chuyển và phí bảo hiểm tàu dầu tăng vọt.

Áp lực tỷ giá USD/VND trước sức mạnh của đồng bạc xanh

Trong báo cáo công bố mới đây, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định chiến sự Mỹ - Iran không tác động trực tiếp tới nền kinh tế Việt Nam, song tác động lan tỏa đến các kênh gián tiếp. 

Theo VCBS, rủi ro địa chính trị vẫn có thể tác động gián tiếp lên tỷ giá, thị trường hàng hóa và tạo rủi ro nhập khẩu lạm phát.

Xung đột tại Trung Đông đã thúc đẩy tâm lý phòng thủ, khiến dòng vốn toàn cầu chảy mạnh vào các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và USD. Chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) đã tăng lên mức 98,58 điểm.

Tại thị trường trong nước, áp lực tỷ giá đang hiện hữu rõ rệt. Tỷ giá trung tâm sáng nay 5/3 được Ngân hàng Nhà nước niêm yết ở mức 25.055 VND/USD, tăng 3 đồng so với phiên đầu tuần.

Theo biên độ +/-5% tỷ giá trần và sàn mà các ngân hàng thương mại được phép giao dịch từ 23.802 - 26.309 VND/USD.

Tỷ giá tham khảo giữa đồng Việt Nam và các loại ngoại tệ tại Cục Quản lý ngoại hối ở mức 24.850 - 26.254 VND/USD, tăng 8 đồng mỗi chiều so với sáng qua.

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có khả năng chậm hạ lãi suất hoặc thậm chí tái thắt chặt chính sách để kiểm soát lạm phát đã tạo sức ép lớn lên thị trường tiền tệ trong nước.

Để ổn định tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động hút một lượng lớn tiền về qua kênh OMO, khiến lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt lên trên 10% vào ngày 2/3.

Tác động đến ngành ngân hàng và thị trường tài chính

Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá xung đột Trung Đông tác động tiêu cực nhẹ tới ngành ngân hàng Việt Nam.

Trong kịch bản xấu, mặt bằng lãi suất trong nước khó có thể giảm, làm tăng chi phí vốn của các ngân hàng nội địa. Việt Nam đối mặt với rủi ro "tác động kép" từ việc USD mạnh lên và giá năng lượng tăng cao, gây áp lực lên chỉ số CPI trong các quý tiếp theo.

Dù áp lực, nhưng mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 ở mức khiêm tốn (15%) và cơ chế điều hành "bơm - hút" linh hoạt của NHNN sẽ giúp rủi ro hệ thống không căng thẳng như năm 2025.

Việt Nam là mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Dù bối cảnh quốc tế khó lường, Việt Nam vẫn có cơ hội khẳng định vai trò là mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu duy trì được ổn định vĩ mô và kiểm soát tốt lạm phát chi phí đẩy, Việt Nam sẽ tiếp tục là điểm đến an toàn cho dòng vốn FDI đang có xu hướng rời xa các khu vực rủi ro địa chính trị.

Tại họp báo Chính phủ chiều 4/3 về vấn đề lãi suất, tỷ giá và kiểm soát tỷ giá trong bối cảnh tình hình Trung Đông bất ổn, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết diễn biến linh hoạt phù hợp với điều kiện thị trường, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.

Cuối tháng 2/2026, tỷ giá bình quân thị trường liên ngân hàng quanh 26.044 VND/USD, giảm 0,94% so với cuối năm 2025) và nguồn cung ngoại tệ dồi dào.

“Do tình hình Trung Đông căng thẳng nên mấy ngày gần đây tỷ giá có xu hướng nhích tăng so với cuối năm 2025. Tính đến trưa nay 4/3, tỷ giá liên ngân hàng là 26.220 VND/USD”, ông Hà nói.

Theo ông, bối cảnh quốc tế đã và đang diễn biến phức tạp, khó lường, trong khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở cao, chịu tác động trực tiếp, đồng thời vừa phải duy trì tăng trưởng kinh tế cao vừa cần duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Lãnh đạo NHNN phân tích: Diễn biến leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao (có thời điểm ở mức 8-13%), tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia.

Các Ngân hàng Trung ương lớn trên thế giới trở nên thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, có Ngân hàng Trung ương đã phát tín hiệu về khả năng tăng lãi suất sớm trong tháng 3 để kiểm soát lạm phát, tạo sức ép lên tỷ giá và thị trường tiền tệ trong nước.

Do đó, trong thời gian tới, NHNN sẽ theo sát tình hình để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Minh Phương