Xuất khẩu tôm sụt giảm

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP), tháng 9/2018, xuất khẩu tôm Việt Nam giảm 14,8% so với cùng kỳ năm ngoái đạt gần 332 triệu USD. Qua đó, xuất khẩu tôm của cả nước trong 9 tháng đầu năm nay đạt 2,6 tỷ USD, giảm 4% so với cùng kỳ năm 2017.

Trong các sản phẩm tôm xuất khẩu của Việt Nam, tôm chân trắng vẫn chiếm vị trí chủ đạo với 68,4% còn tôm sú chiếm 23,1% và tôm biển 8,5%. Tính đến hết tháng 9/2018, giá trị xuất khẩu tôm chân trắng tăng 1% trong khi xuất khẩu tôm sú giảm 7% và tôm biển giảm 28% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân được VASEP lý giải là do nguồn cung nhiều dẫn đến việc một số nước bán cạnh tranh giá thấp đồng thời ảnh hưởng của các rào cản thương mại và biện pháp bảo hộ trị thường từ chính các nước nhập khẩu. 

Bên cạnh đó, giá USD tăng mạnh so với một số đồng tiền khác khiến các nhà nhập khẩu buộc phải giảm giá mua tôm. Dù giá tôm gần đây có nhích lên nhưng vẫn không đủ bù đắp được tác động của đồng USD tăng.

Thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam là EU, chiếm 24,7% tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam đi các thị trường. Trong 9 tháng đầu năm 2018, xuất khẩu tôm sang EU đạt 648,4 triệu USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2017.

Trong EU, Anh, Hà Lan và Đức là 3 nước nhập khẩu lớn nhất tôm của Việt Nam. Chín tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm sang cả 3 nước này đều đạt tăng trưởng dương với con số lần lượt 27,6%, 11,6% và 19,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tôm Việt Nam vẫn duy trì được những lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ lớn khác trên thị trường EU như Ấn Độ và Thái Lan. Hai đối thủ này của Việt Nam đang ngày càng giảm xuất khẩu sang EU do vướng phải những vấn đề về đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.

Mỹ là thị trường nhập khẩu tôm lớn thứ 3 của Việt Nam, chiếm 18% tổng giá trị xuất khẩu tôm đi các thị trường. Sau khi xuất khẩu tôm sang Mỹ giảm liên tục từ tháng 4 đến tháng 7 năm nay, xuất khẩu sang thị trường này đã phục hồi tăng trưởng dương trong 2 tháng 8 và 9 năm nay. Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ trong 9 tháng đầu năm nay đạt 472,4 triệu USD, giảm 3% so với cùng kỳ năm 2017.

Kết quả cuối cùng thuế chống bán phá giá cho tôm Việt Nam trong giai đoạn xem xét hành chính lần thứ 12 – POR12 (từ 1/2/2016- 31/1/2017) đã được giảm xuống mức 4,58%. Kết quả khả quan này giúp các doanh nghiệp tôm Việt Nam yên tâm đẩy mạnh bán hàng vào thị trường Mỹ trong thời gian tới, nhất là giai đoạn tập trung mua hàng từ các nhà nhập khẩu Mỹ phục vụ cho các dịp lễ Tết cuối năm.

Bên cạnh đó, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung cũng là một cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này do Mỹ áp thuế cao với các mặt hàng của Trung Quốc.

VASEP nhận định, nhu cầu thị trường tiêu thụ đang có những dấu hiệu chuyển động tốt. Nếu giá xuất khẩu tôm của Việt Nam và giá tôm thế giới được cải thiện thời gian tới, xuất khẩu tôm của Việt Nam quý cuối cùng của năm nay sẽ đạt tăng trưởng dương, đưa kim ngạch xuất khẩu tôm cả năm nay vượt qua mốc 3,85 tỷ USD của năm ngoái.

Tú Anh