Xuất khẩu thanh long sang thị trường EU gặp khó

Liên quan đến thông tin trên, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, doanh nghiệp xuất khẩu và người sản xuất chịu nhiều ảnh hưởng bởi quyết định này. Bởi thời gian để lấy mẫu, kiểm nghiệm theo tần suất 20% vào khoảng 4 ngày. Điều này trực tiếp ảnh hưởng tới quá trình tiêu thụ, sức cạnh tranh của sản phẩm thanh long tại thị trường EU.

EU sẽ lấy mẫu ngẫu nhiên trong từng lô hàng xuất khẩu. Sau khi lấy mẫu 20%, toàn bộ số mẫu này được đưa vào kiểm nghiệm bằng cách xay, nghiền, sau đó phân tích các thành phần dư lượng trong ruột thanh long. Đáng chú ý, tất cả lượng lấy mẫu này doanh nghiệp phải chịu, và tính vào giá thành khi xuất bán tại thị trường EU.

Nếu không may, lô hàng vượt ngưỡng dư lượng cho phép của EU, doanh nghiệp còn phải chịu thêm chi phí chuyên chở toàn bộ số hàng trở lại Việt Nam. Cộng thêm cả khoảng thời gian chở về, sản phẩm gần như không thể tiêu thụ vì quá thời hạn bảo quản. Nếu doanh nghiệp tái phạm các vấn đề về dư lượng, họ có thể chịu tần suất kiểm tra cao hơn, thậm chí bị cấm xuất khẩu sang EU.

Với tỷ lệ này quá cao và quá khắc nghiệt đối với hàng rau quả Việt Nam, ngày 20/6, Hiệp hội Rau quả Việt Nam cũng đã gửi Công văn số 31/VP-HHRQVN/22 tới Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về vệ sinh dịch tễ và kiểm dịch động thực vật (Văn phòng SPS Việt Nam) thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đề nghị làm việc lại với phía EU để giảm tần suất kiểm tra thanh long và rau gia vị khi xuất khẩu sang thị trường này.

Đồng thời đề nghị Văn phòng SPS Việt Nam làm việc với phía EU, nhằm giảm bớt tỷ lệ lấy mẫu kiểm tra xuống khoảng 3%. Một giải pháp khác được Hiệp hội nêu ra, là EU có thể chỉ định một cơ quan kiểm định tại Việt Nam, giúp kiểm tra hàng trước khi xuất khẩu như cách phía Hoa Kỳ đang làm (chiếu xạ) và công nhận kết quả của cơ quan này.

Báo Công thương đưa tin, TS. Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam cho hay, xét về mức độ không tuân thủ trong năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, chỉ có 1 lô hàng thanh long xuất khẩu sang EU không đạt, do Việt Nam đã thực hiện tốt việc kiểm soát giới hạn dư lượng tối đa (MRL) với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là cơ sở để Văn phòng SPS Việt Nam đề nghị EU giảm tần suất kiểm tra thanh long, cũng như một số sản phẩm khác.

Văn phòng SPS Việt Nam sẽ đề nghị EU làm rõ các tiêu chí về tần suất kiểm tra một số nông sản, thực phẩm xuất khẩu, cũng như đi đến thống nhất các giải pháp nhằm giảm tần suất kiểm tra, giúp doanh nghiệp, người dân đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu.

Báo Nông nghiệp Việt Nam đưa tin, để giải bài toán "thanh long" nói riêng và xuất khẩu nông sản sang thị trường khó tính nói chung, ông Đặng Phúc Nguyên Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam khuyên doanh nghiệp xuất khẩu chủ động kiểm soát chất lượng ngay từ trong nước.

"Khi nào nắm chắc 100% về lô hàng, doanh nghiệp hãy xuất khẩu. Chúng ta có thể chấp nhận cước khống từ đơn vị vận chuyển, thay vì lấy hàng không rõ nguồn gốc, rồi trông chờ vào may mắn thoát kiểm dịch của nước khập khẩu nông sản", ông Nguyên bày tỏ.

Một cách nữa, là doanh nghiệp cần sớm tổ chức kiểm tra, kiểm nghiệm nguồn hàng trước khi xuất khẩu. Ông Đặng Phúc Nguyên đề xuất, bên cạnh việc kiểm tra chất lượng quả từ trên cây, doanh nghiệp có thể kiểm nghiệm một lần nữa tại kho, trước khi đóng gói và giao hẹn điều này với người sản xuất.

Cùng với đó, trong thời gian niên vụ, doanh nghiệp xuất khẩu phải phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, HTX, người dân định kỳ kiểm tra đồng ruộng hàng tuần, hàng tháng để giám sát chất lượng  nông sản một cách chặt chẽ.

Với bà con nông dân, những người trực tiếp sản xuất, ông Nguyên khuyến cáo nâng cao nhận thức và có hợp đồng thương mại với các điều khoản ràng buộc chặt chẽ. "Nếu có thể, người dân cần được tuyên truyền sớm để biết hàng hóa của họ sẽ được xuất khẩu, tiêu thụ ở đâu", ông Nguyên nhấn mạnh.

Bảo An (tổng hợp)