Xuất khẩu khởi sắc, ngành dừa lần đầu tiên thu về 1,1 tỷ USD trong năm 2024

Theo số liệu của cơ quan Hải quan, tính đến cuối năm 2024, kim ngạch xuất khẩu dừa tươi của Việt Nam đạt 390 triệu USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Tổng kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm từ dừa đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm 2023.

Đây là lần đầu tiên sau 14 năm, trái dừa Việt Nam cán mốc tỷ USD, khẳng định vị thế của ngành dừa trên bản đồ xuất khẩu nông sản.

Bước sang năm 2025, ngành rau quả Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ cả về thị trường, sản lượng và giá trị xuất khẩu. Những mặt hàng chủ lực đóng góp vào sự bứt phá này bao gồm sầu riêng, xoài và đặc biệt là dừa. 

Từ mức kim ngạch khiêm tốn 180 triệu USD vào năm 2010, ngành dừa đã có bước phát triển vượt bậc, đạt hơn 900 triệu USD vào năm 2023 và chính thức vượt mốc 1 tỷ USD trong năm 2024.

Theo Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, cả nước hiện có 200.000 ha dừa, sản lượng 2 triệu tấn một năm. Một phần ba diện tích đạt chuẩn hữu cơ theo tiêu chuẩn của Mỹ và châu Âu, chủ yếu tại miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long. Trái dừa xiêm Bến Tre đã được cấp chỉ dẫn địa lý, với 133 mã số vùng trồng và hơn 8.300 ha phục vụ xuất khẩu.

Với hơn 600 doanh nghiệp sản xuất, chế biến, ngành dừa Việt Nam có lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Việt Nam đứng thứ 4 về xuất khẩu dừa tại châu Á - Thái Bình Dương và thứ 5 thế giới.

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu chính, chiếm 25% giá trị xuất khẩu dừa của Việt Nam. Việc hai nước ký Nghị định thư nhập khẩu chính ngạch vào tháng 8/2024, mở ra cơ hội lớn cho loại trái này. Việt Nam hiện là nhà cung cấp dừa lớn thứ ba cho Trung Quốc, với hơn 20% thị phần tại nước này.

Liên quan đến ngành dừa, ông Cao Bá Đăng Khoa, Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam, cho biết nhiều đơn hàng dừa tươi không thể xuất khẩu đúng hạn do thiếu mã đóng gói, vùng nguyên liệu không ổn định từ quý III và IV/2024 đến nay. Giá nguyên liệu leo thang khi Thái Lan, Ấn Độ và Trung Đông tăng nhập khẩu, các nhà máy trong nước khó cạnh tranh thu mua. Bên cạnh đó, các nhà máy sơ chế của Trung Quốc mở rộng hoạt động, đẩy giá dừa lên cao. Nông dân hưởng lợi, nhưng doanh nghiệp chế biến gặp khó khăn.

Ông đề nghị nhà chức trách trao đổi với phía Trung Quốc để họ cấp thêm mã vùng trồng cho Việt Nam. Ngoài ra, Nhà nước cần có chính sách thuế hợp lý để ngành dừa có thêm sức cạnh tranh.

Ngoài Trung Quốc, các chuyên gia nhận định, trái dừa Việt Nam có lợi thế cạnh tranh với sản phẩm từ Thái Lan nhờ hương vị ngọt thanh đặc trưng của giống dừa xiêm. Đây cũng là lý do dừa Việt được ưa chuộng tại nhiều thị trường lớn như EU, Mỹ, Canada và Hàn Quốc. 

Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, giá dừa từng xuống thấp kỷ lục chỉ 1.000 đồng/quả, khiến nông dân e ngại mở rộng diện tích, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp chế biến hoạt động cầm chừng. Để phát triển bền vững ngành dừa, các chuyên gia đề xuất tăng mã vùng trồng, có chính sách thuế hợp lý và xây dựng chuỗi giá trị bền vững từ trồng trọt, chế biến đến tiêu thụ.

Tuấn Kiệt