Xuất khẩu cá ngừ sang Tây Ban Nha dự kiến tăng nhẹ trong năm 2026

Trong 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Tây Ban Nha đạt gần 15 triệu USD, tăng nhẹ 0,3% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, giá trị xuất khẩu không duy trì đà tăng đều đặn mà ghi nhận những đợt "bật tăng" đột biến tại một số thời điểm: tháng 9 tăng 84% và tháng 11 tăng mạnh tới 534%.

Sự gia tăng này chủ yếu nhờ vào nhóm sản phẩm cá ngừ chế biến khác (mã HS16), đặc biệt là loin cá ngừ hấp đông lạnh với mức tăng 16%. Ngược lại, phân khúc cá ngừ đóng hộp lại chứng kiến sự sụt giảm sâu đến 57%.

Tây Ban Nha hiện là trung tâm chế biến thủy sản lớn của thế giới, nơi nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu luôn đóng vai trò then chốt do sản xuất trong nước không đáp ứng đủ. Tại đây, cuộc cạnh tranh diễn ra quyết liệt ở phân khúc loin/philê cá ngừ hấp đông lạnh phục vụ cho các nhà máy và hệ thống nhãn hàng.

Hiện nay, Việt Nam vẫn chỉ chiếm một thị phần nhỏ tại thị trường này do thiếu nguồn cung nguyên liệu có xuất xứ thuần túy. Trong khi đó, các đối thủ lớn như Ecuador, Trung Quốc và Papua New Guinea đang chiếm ưu thế ở mảng loin cá ngừ, còn các nguồn cung từ Ecuador, Mauritius và El Salvador lại áp đảo ở phân khúc cá ngừ đóng hộp.

Ngoài ra, cơ chế hạn ngạch thuế quan tự trị (ATQ) của EU giai đoạn 2024 - 2026 đang tạo ra "cuộc đua" khốc liệt. Quy định này cho phép các nhà chế biến EU nhập khẩu loin cá ngừ hấp với thuế suất ưu đãi 0% hoặc thấp, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải tối ưu hóa giá thành, chất lượng và tiến độ giao hàng để duy trì sức cạnh tranh.

Áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao đã thay đổi đáng kể cấu trúc tiêu dùng tại Tây Ban Nha. Theo báo cáo Seafood Report 2024, khoảng 1/3 hộ gia đình tại quốc gia này đã cắt giảm tiêu thụ cá và thịt. Thay vào đó, họ có xu hướng tìm kiếm các nguồn protein rẻ hơn và ưu tiên các sản phẩm: đồ đóng hộp và hàng đông lạnh; sản phẩm có khẩu phần nhỏ, tiện lợi; nhãn hàng bán lẻ thuộc phân khúc phổ thông.

VASEP dự báo xuất khẩu cá ngừ sang Tây Ban Nha sẽ tăng nhẹ trong các tháng đầu năm 2026. Nhóm hàng loin cá ngừ hấp đông lạnh sẽ tiếp tục tăng trưởng do phù hợp với năng lực chế biến của Tây Ban Nha và xu hướng chuộng đồ tiện lợi của người dân EU. Thêm vào đó, các quy định nghiêm ngặt hơn của EU đối với việc đông lạnh cá ngừ trên tàu lưới vây cũng sẽ làm hạn chế nhập khẩu các dòng sản phẩm giá trị cao khác.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, sản phẩm cá ngừ đóng hộp xuất khẩu trực tiếp dự kiến sẽ khó bứt phá nhanh do sự cạnh tranh từ các nguồn cung có thuế suất ưu đãi tốt hơn như Ecuador hay Philippines. Vì vậy, “điểm rơi” chiến lược trong năm tới sẽ tập trung vào các mặt hàng loin, fillet và bán thành phẩm để tận dụng tối đa nhu cầu của các nhà máy chế biến tại địa phương.

Minh Phương