Xét nghiệm máu siêu nhạy phát hiện ADN ung thư trước chẩn đoán tới 3 năm

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cancer Discovery, với sự tham gia của nhiều nhóm nghiên cứu thuộc Johns Hopkins và được tài trợ một phần bởi Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH). Dưới sự dẫn dắt của bác sĩ Yuxuan Wang, nhóm nghiên cứu đã phân tích 52 mẫu huyết tương từ chương trình nghiên cứu ARIC – một dự án lớn của NIH nhằm khảo sát các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Trong số các mẫu phân tích, 26 người sau đó được chẩn đoán mắc ung thư trong vòng 6 tháng, còn 26 người không phát hiện bệnh. Kết quả gây chú ý là 8 người trong số này có kết quả dương tính với xét nghiệm phát hiện sớm đa ung thư (MCED), và tất cả họ đều được xác nhận mắc ung thư trong vòng 4 tháng sau đó.

Đặc biệt, nhóm nghiên cứu đã truy xuất lại các mẫu máu cũ của 6 người trong số này, được lấy từ 3,1 đến 3,5 năm trước thời điểm chẩn đoán. Kết quả phân tích lại cho thấy 4 người trong nhóm đã mang dấu hiệu ADN đột biến do khối u gây ra từ thời điểm đó – cho thấy ung thư đã âm thầm hiện diện từ rất sớm trong cơ thể.

Tiến sĩ Bert Vogelstein, đồng tác giả nghiên cứu, nhận định: “Nghiên cứu này thiết lập một cột mốc mới về độ nhạy cần thiết cho các xét nghiệm MCED nếu muốn phát hiện ung thư ở giai đoạn tiền lâm sàng”. Giáo sư Nickolas Papadopoulos cũng cho rằng phát hiện sớm mang lại nhiều tiềm năng điều trị hiệu quả hơn, nhưng nhấn mạnh cần có lộ trình theo dõi lâm sàng rõ ràng sau khi có kết quả dương tính.

Dù mới chỉ là bước đầu và có quy mô nghiên cứu còn khiêm tốn, kết quả này đã củng cố triển vọng to lớn của các xét nghiệm máu siêu nhạy trong việc phát hiện ung thư từ rất sớm – trước cả khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện. Nếu được phát triển và ứng dụng rộng rãi, đây có thể là công cụ thay đổi cuộc chơi trong công tác sàng lọc, can thiệp sớm và cải thiện tiên lượng sống cho bệnh nhân ung thư trong tương lai.

Đỗ Khuyến