Xem xét thu chi phí với 3 trường hợp hòa giải, đối thoại tại tòa án

Trong phiên sáng 25/5, Kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận những vấn đề còn ý kiến khác nhau về dự án Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Dự kiến dự án Luật sẽ được biểu quyết tại kỳ họp này. Trước đó, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội thảo luận, cho ý kiến về dự án Luật này.

Hòa giải, đối thoại tại tòa án được quy định trong dự thảo Luật trình Quốc hội là một cơ chế pháp lý mới về hòa giải, đối thoại tại tòa án để cơ quan, tổ chức, cá nhân lựa chọn giải quyết tranh chấp.

Đa số đại biểu Quốc hội tán thành với việc cần thiết ban hành Luật Hòa giải, đối thoại tại tòa án. Tuy nhiên, thảo luận về việc dự thảo Luật quy định không thu chi phí hòa giải, đối thoại tại tòa án đối với các đương sự, đại biểu Bùi Quốc Phòng (Đoàn Thái Bình) cho rằng, việc không thu chi phí hòa giải, đối thoại sẽ tạo điều kiện cho các đối tượng chính sách, người yếu thế khi có yêu cầu hòa giải, đối thoại, giải quyết được các mâu thuẫn phát sinh trong xã hội. Tuy nhiên, cần quy định việc thu lệ phí đối với các trường hợp hòa giải, đối thoại gồm 3 đối tượng được nêu trong dự thảo Luật, gồm: Pháp nhân, cá nhân nộp đơn khởi kiện các vụ tranh chấp kinh doanh, thương mại; chi phí phát sinh khi tiến hành hòa giải, đối thoại trong trường hợp các bên thống nhất hòa giải, đối thoại ngoài trụ sở tòa án; chi phí liên quan đến phiên dịch tiếng nước ngoài.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị xem xét những vụ việc có giá trị hàng hóa hoặc tiền từ 100 triệu đồng trở lên phải thu phí để bù đắp chi phí cho công tác hòa giải, đối thoại.

Đại biểu Nguyễn Sơn (Đoàn Hà Tĩnh) nêu vấn đề: Việc chi phí hòa giải, đối thoại do Nhà nước chi trả liệu có làm tăng chi ngân sách? Để khuyến khích các đương sự tiến hành hòa giải, đối thoại tại tòa án, đại biểu cho rằng, trước mắt, kinh phí sẽ do ngân sách nhà nước chi trả, nhưng về lâu dài phải có sự đánh giá, tổng kết đầy đủ tác động để đưa ra quy định các bên tham gia phải chịu chi phí hòa giải, đối thoại.

Theo báo Hải quan, tiếp thu ý kiến ĐBQH, dự thảo Luật chỉnh lý theo hướng đa số các trường hợp Nhà nước không thu chi phí hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Nhà nước chỉ thu chi phí hòa giải, đối thoại tại Tòa án với 3 trường hợp.

Thứ nhất, pháp nhân, cá nhân nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp về kinh doanh, thương mại có giá ngạch.

Thứ hai, chi phí phát sinh khi tiến hành hòa giải, đối thoại trong trường hợp các bên thống nhất hòa giải, đối thoại ngoài trụ sở Tòa án; chi phí khi hòa giải viên xem xét hiện trạng tài sản liên quan đến tranh chấp, khiếu kiện mà tài sản đó nằm ngoài phạm vi lãnh thổ của tỉnh nơi Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ việc có trụ sở trước khi Hòa giải viên lập biên bản ghi nhận kết quả hòa giải thành, đối thoại thành.

Thứ ba, chi phí phiên dịch tiếng nước ngoài. Vì đây là những hoạt động phát sinh lợi nhuận hoặc thường là các khoản chi lớn, các bên có trách nhiệm chia sẻ một phần để giảm chi cho ngân sách nhà nước. Mức thu, trình tự, thủ tục thu, nộp do Chính phủ quy định chi tiết.

Theo báo Hà Nội mới, tại phiên thảo luận, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, về cơ bản, các đại biểu đồng tình với quan điểm trước mắt chi phí hòa giải, đối thoại sẽ do nhà nước chi trả, ngoại trừ 3 trường hợp nêu trên. Về vấn đề hòa giải viên là luật sư, chuyên gia, nhà chuyên môn phải có ít nhất 10 năm kinh nghiệm, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao cho rằng, quy định này nhằm bảo đảm chất lượng các hoà giải viên đáp ứng được yêu cầu giải quyết các vụ việc của người dân được tốt hơn…

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, đã có 17 đại biểu phát biểu ý kiến, 2 đại biểu tranh luận về dự án luật. Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu để hoàn chỉnh dự thảo Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Phương Anh (tổng hợp)