Xây dựng chuỗi giá trị xanh, đẩy mạnh liên kết vùng trong nông nghiệp Việt Nam

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến chia sẻ tại Hội thảo “Liên kết vùng - Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh trong nông nghiệp Việt Nam” diễn ra sáng 19/11 do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức.

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy hợp tác vùng để xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và bền vững.

Mặc dù nông nghiệp chỉ chiếm 11,5% GDP, lĩnh vực này vẫn là bệ đỡ quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt khi hơn 60% dân số sống ở khu vực nông thôn. Trong bối cảnh khó khăn, nông nghiệp vẫn duy trì vai trò trụ cột, bảo đảm an ninh lương thực và tạo ra thặng dư thương mại lớn.

Thứ trưởng Tiến cho biết, theo dự báo, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam năm 2025 có thể đạt 70 tỷ USD, với thặng dư khoảng 20 tỷ USD. Tính đến hết tháng 10, thặng dư đạt 17,59 tỷ USD, tăng 16,4% so với cùng kỳ, chiếm gần 90% mục tiêu cả năm.

Việc xây dựng các chuỗi giá trị xanh được ngành Nông nghiệp và Môi trường xác định là giải pháp thúc đẩy sản xuất an toàn, thân thiện với môi trường, bảo vệ đất đai, nguồn nước, và đa dạng sinh học. Tuy nhiên, ngành nông nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Trong đó, tác động nặng nề của biến đổi khí hậu đã gây ra thiệt hại thiên tai ước tính gần 70.000 tỷ đồng trong năm nay.

Hiện nay, xuất khẩu chủ yếu vẫn ở dạng thô, giá trị chưa cao. Nếu tiếp tục xuất khẩu nông sản thô, giá trị sản phẩm sẽ giảm và tạo cơ hội khai thác kém hiệu quả, dẫn tới mất cân bằng trong chuỗi giá trị.

Thị trường quốc tế liên tục nâng tiêu chuẩn về chất lượng, nguồn gốc và tính bền vững. Các yêu cầu hiện nay đã mở rộng sang truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn giảm phát thải, carbon thấp, nông nghiệp tuần hoàn và sản xuất hữu cơ.

Để vượt qua thách thức và đạt được mục tiêu xuất khẩu đầy tham vọng, nông nghiệp hiện đại cần hướng tới nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn và phát triển bền vững. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ việc xây dựng các chuỗi giá trị xanh là bước đi tất yếu, giúp giảm phát thải, hạn chế tổn hại môi trường, tối ưu hóa lợi ích kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tại Hội thảo, các giải pháp trọng tâm được Bộ và chuyên gia đề xuất. Trong đó, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc là then chốt. Tất cả cơ sở dữ liệu nông nghiệp sẽ được tập trung tại hệ thống VID, dự kiến hoàn thiện trong năm 2025.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục tập trung thúc đẩy liên kết vùng, phát triển các mô hình hợp tác tuần hoàn, tăng cường vai trò của doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền địa phương. Cùng với đó là các giải pháp về chuyển giao công nghệ, chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sẽ được đẩy mạnh nhằm xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng vùng miền.

“Thúc đẩy chuỗi giá trị xanh không chỉ là nhiệm vụ của ngành nông nghiệp, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Chỉ khi có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước - doanh nghiệp - người dân - tổ chức quốc tế, chúng ta mới có thể thay đổi toàn diện hệ sinh thái sản xuất và tiêu thụ nông nghiệp, hướng đến một ngành nông nghiệp hiện đại, xanh và cạnh tranh toàn cầu”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định.

Minh Phương