Xăng RON 95 tăng giá mạnh: Sẽ thay đổi cách điều hành

Theo báo Vietnamnet, sự tăng giá của RON 95 đã khiến cho giá bán xăng RON 95 III và IV hiện đã cao hơn nhiều so với xăng sinh học E5 RON 92 từ 1.850 đến 2.050 đồng/lít. Điều này dấy lên nghi vấn cơ quan điều hành muốn tạo cách biệt như vậy để xăng E5 được tiêu thụ mạnh hơn. Đồng thời việc RON 95 không được công bố giá cơ sở như E5 hay RON 92 trước đây khiến nhiều người e ngại tính minh bạch trong việc điều hành giá.

Lý giải việc không công bố giá cơ sở xăng RON 95, theo một đại diện của Bộ Công Thương, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường là căn cứ để cơ quan quản lý nhà nước điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong nước. Tiêu dùng phổ biến trên thị trường ở đây bao hàm ý nghĩa phục vụ cho đa số các đối tượng, phương tiện sử dụng, tuy nhiên có tính đến sản lượng tiêu thụ.

Mặc dù trước đây sử dụng 2 mặt hàng xăng RON92 và xăng RON95 nhưng do mặt hàng xăng RON92 phù hợp cho đa số phương tiện có động cơ đời cũ hiện hữu trên thị trường nên là mặt hàng tiêu dùng phổ biến trên thị trường và được Liên Bộ Công Thương - Tài chính xác định để tính toán, công bố giá cơ sở phục vụ điều hành giá bán lẻ tại thị trường nội địa.

Theo báo Người lao động, nhiều ý kiến của chuyên gia, doanh nghiệp, người dân trước đây cũng kiến nghị cần có mức chênh lệch giá đủ lớn để khuyến khích người dân dùng xăng E5. Ông Nguyễn Lộc An cho rằng tại Thông báo số 19 ngày 26/1/2015 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng còn cho phép áp dụng biện pháp trích lập Quỹ Bình ổn giá đối với xăng E5 thấp hơn đối với xăng RON 92 nhằm khuyến khích sử dụng xăng E5.

Dù vậy, giới chuyên gia vẫn đề nghị việc tính toán, công bố giá xăng RON 95 cần thực hiện một cách công khai. Chuyên gia kinh tế Đặng Đình Đào, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và phát triển (Trường ĐH Kinh tế Quốc dân), nhìn nhận sự bất bình của người dân về việc âm thầm tăng giá xăng RON 95 trong những ngày qua là hợp lý, bởi việc này dễ dẫn đến câu chuyện không minh bạch trong ngành xăng dầu. "Tuy không nên nhìn nhận theo hướng Bộ Công Thương ép người dân dùng xăng E5 và bộ này giải thích không công bố giá xăng RON 95 là theo quy định nhưng theo tôi, chúng ta cần công bố để bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng" - ông Đào đề nghị.

Trước phản ứng từ dư luận, chiều 8/1, một thành viên tổ điều hành giá xăng của liên bộ Tài chính - Công Thương cho biết thời gian tới, khi lượng phương tiện sử dụng xăng RON 95 tiêu chuẩn Euro 3, Euro 4 tăng lên, kéo theo nhiều người tiêu dùng sử dụng loại xăng này, liên bộ sẽ báo cáo Chính phủ về việc tính toán công bố giá cơ sở mặt hàng xăng RON 95.

Một vấn đề khác cũng được đặt ra là liệu cơ quan quản lý có đang tìm mọi cách kích thích sử dụng xăng E5 để cứu các nhà máy cồn thua lỗ. Đại diện Bộ Công Thương khẳng định cách đặt vấn đề này không đúng. "Chủ trương đưa vào sử dụng xăng E5 và lộ trình khai tử xăng RON 92 đã có từ nhiều năm trước, khi các nhà máy cồn chưa rơi vào tình trạng thua lỗ. Việc này thậm chí còn phải nhìn nhận theo góc độ các nhà máy thua lỗ có nguy cơ làm ảnh hưởng đến lộ trình phổ cập hóa xăng E5 chứ không phải mượn xăng E5 để cứu nhà máy thua lỗ" - đại diện Bộ Công Thương giải thích.

Phương Nhi (t/h)