Vụ 42 xe ô tô rơi xuống biển (kỳ 4): Cần tiến hành điều tra tai nạn hàng hải và trục vớt tài sản chìm đắm

Liên quan đến các hợp đồng dịch vụ vận chuyển hàng hóa giữa Công ty TNHH Thương mại và Vận tải Phương Anh (Công ty Phương Anh), Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ vận tải Trường Nam (Công ty Trường Nam), Công ty TNHH Tín Nghĩa (Công ty Tín Nghĩa) với Công ty cổ phần Vận tải biển Vinafco (Công ty Vinafco) và sự cố tàu tàu Morning Vinafco (thuộc Công ty Vinafco) rơi 37 container xuống biển, ngày 09/8/2024 Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh đã có văn bản số 48/BC-CVHHTPHCM gửi Cục Hàng hải Việt Nam báo cáo xác minh sự cố.

Báo cáo số 48/BC-CVHHTPHCM ghi nhận, tàu Morning Vinafco vận chuyển 298 container (tương đương 443 TEU, 6.669 tấn) rời cảng Tiên Sa (Đà Nẵng) vào khoảng 17:06 giờ ngày 22/12/2023 hành trình đi cảng Bến Nghé (TP Hồ Chí Minh) để trả hàng. Vào khoảng 21:19 giờ ngày 22/12/2023, tàu đang hành trình thì container bị rơi xuống biển tại khu vực Cù Lao Chàm.

Theo phản ánh thì, trong số 37 container rơi có 14 container là hàng hóa của Công ty Phương Anh (bên trong là 26 xe ô tô điện, 16 xe ô tô xăng; Và, cũng theo phản ánh thì có 3 container là hàng hóa của Công ty Tín Nghĩa (bên trong là 9 xe ô tô điện); có 01 container hàng hóa của Công ty Trường Nam (bên trong là 3 xe ô tô điện). Như vậy, cả 03 doanh nghiệp có 38 xe điện và 16 xe xăng (bên trong xe xăng có bình ắc quy, có dầu nhờn, xăng).

Khi giao nhiệm vụ xác minh, điều tra cho Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh, Cục Hàng hải Việt Nam đã lưu ý đến “các container trên chở ô tô có thể có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường biển”.

Tuy nhiên, tại Báo cáo số 48/BC-CVHHTPHCM, Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh cho rằng: “không ghi nhận thông tin gây ô nhiễm môi trường”, “sự cố hàng hải không ảnh hưởng đến an toàn hành hải của tàu Morning Vinafco”. Đồng thời đã kiến nghị: “Cảng vụ đề xuất Cục Hàng hải Việt Nam không thực hiện điều tra sự cố tàu Morning Vinafco rơi container trên biển ngày 22/12/2023”.

Bức xúc trước Báo cáo số 48/BC-CVHHTPHCM, đại diện Công ty Phương Anh cho biết, tổ công tác xác minh đã bỏ lọt thông tin, chứng cứ, tài liệu quan trọng liên quan đến môi trường. Theo Công ty Phương Anh, tổng cộng có ít nhất 54 chiếc xe ô tô (trong đó có 38 xe điện, 16 xe xăng của các hãng Vinfast, Ford, Honda. Các ô tô điện này đều chứa pin Lithium-ion, trong đó chứa hoá chất độc hại, khi rơi xuống biển sẽ làm rò rỉ các hóa chất gây nguy hiểm cho môi trường. Bởi tính riêng khối lượng pin đã lên đến con số hàng chục tấn, chưa kể xác xe xăng có bình ắc quy, chất dầu nhờn, xăng trong xe.

“Căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 4, khoản 1 Điều 11 Thông tư số 01/2020/TT-BGTVT, chúng tôi xác định sự kiện rơi container nêu trên là tai nạn hàng hải nghiêm trọng. Do đó, thuộc trường hợp phải tiến hành điều tra tai nạn hàng hải để xác định điều kiện, hoàn cảnh, nguyên nhân gây ra tai nạn hàng hải, điều tra tai nạn hàng hải về ô hiễm môi trường trên cơ sở đánh giá lại sự tác động của pin xe điện đến môi trường và nghiên cứu áp dụng biện pháp cưỡng chế buộc Công ty Vinafco trục vớt các container đã rơi trên biển để giảm thiểu ô nhiễm môi trường theo theo thẩm quyền, quy định của pháp luật hàng hải và pháp luật môi trường hiện hành”, đại diện Công ty Phương Anh nêu quan điểm.

Không đồng tình với Báo cáo số 48/BC-CVHHTPHCM, ngày 19/8/2024 Công ty Phương Anh đã có Văn bản số 91/2024/CV-CHH gửi Cục Hảng hải Việt Nam, Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh. Nhận được văn bản, ngày  28/8/2024, Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh đã tổ chức buổi họp với các bên liên quan. Tại cuộc họp, Cảng vụ yêu cầu các bên cung cấp thêm các tài liệu, chứng cứ liên quan phục vụ xác minh. Thực hiện yêu cầu này, ngày 09/9/2024 Công ty Phương Anh đã cung cấp Báo cáo giám định sơ bộ số 23110479/HH, Báo cáo giám định tiếp theo lần 1 số 23110479/HH và văn bản phản hồi ngày 31/5/2024 của Công ty cổ phần Giám định Phương Bắc Hà Nội cho Cảng vụ Hàng hải TP Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, Công ty Tín Nghĩa, Công ty Trường Nam cũng đang hoàn tất hồ sơ và có văn bản kiến nghị Cục Hàng hải Việt Nam để xác minh, điều tra sự cố.

Sự việc đã gây thiệt hại nặng nề cho Công ty Phương Anh. Sau nhiều lần gửi văn bản yêu cầu Công ty Vinafco bồi thường thiệt hại nhưng bất thành, Công ty Phương Anh đã khởi kiện ra tòa.  Mới đây, TAND huyện Thanh Trì (TP. Hà Nội) đã yêu cầu Công ty Vinafco cung cấp bổ sung một số tài liệu liên quan vụ án. Đồng thời, Tòa án cũng xác định Tổng Công ty Bảo hiểm Bảo Việt (Mã cố phiếu: BVH) là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án.

HUÊ MINH