Việt Nam và Trung Quốc thống nhất thiết lập "luồng xanh nông sản"

Từ ngày 27 - 29/5/2025, Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, do Bộ trưởng Đỗ Đức Duy dẫn đầu thăm và làm việc tại Trung Quốc, nhằm tăng cường hợp tác thương mại nông lâm thủy sản giữa hai nước. Chuyến công tác tập trung vào tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu sầu riêng, đảm bảo thông suốt hoạt động xuất nhập khẩu vải thiều mùa vụ 2025 và mở rộng thị trường cho các mặt hàng nông sản chiến lược.

Trong chuyến thăm này, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đã hội đàm với bà Tôn Mai Quân - Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc.

Tại buổi hội đàm, lãnh đạo hai Bộ đã thống nhất cao về một số giải pháp nhằm tăng cường quan hệ hợp tác trong lĩnh vực thương mại và mở cửa thị trường đối với các mặt hàng nông lâm thủy sản của hai nước.

Theo đó, hai bên tăng cường hợp tác nhằm kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh, vướng mắc trong hoạt động xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản. Trong đó, trước mắt phối hợp tháo gỡ những vướng mắc về xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc, và phối hợp các giải pháp nhằm đảm bảo thông suốt trong hoạt động xuất, nhập khẩu vải thiều năm nay.

Hai bên hợp tác chặt chẽ nhằm thúc đẩy thương mại và mở cửa thị trường các mặt hàng nông lâm thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Giao cấp kỹ thuật của hai bên đẩy nhanh quá trình đàm phán nội dung, hoàn thiện thủ tục và sớm ký kết các nghị định thư về xuất khẩu nông lâm thủy sản.

Hai bên cũng nghiên cứu, xem xét về khả năng thiết lập cơ chế họp cấp Bộ trưởng hằng năm theo hình thức luân phiên giữa Bộ NN&MT Việt Nam với Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác và xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong hoạt động thương mại nông lâm thủy sản giữa hai nước.

Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam và Trung Quốc đã ký 28 thỏa thuận ghi nhớ, nghị định thư về xuất, nhập khẩu các mặt hàng nông lâm thủy sản, thể hiện sự hợp tác chặt chẽ và nỗ lực của hai bên.

Hiện đã có nhiều mặt hàng nông lâm thủy sản của Việt Nam được xuất khẩu sang Trung Quốc, bao gồm: 15 mặt hàng rau quả (dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng, chuối tươi, khoai lang, ớt, chanh leo, thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn, mít); cá sấu, khỉ nuôi, tổ yến, bột cá và một số sản phẩm phục vụ sản xuất, chế biến thức ăn chăn nuôi; mặt hàng sữa và thủy sản các loại.

Riêng với mặt hàng sầu riêng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất một số nội dung hợp tác cụ thể: Thứ nhất, đề nghị Tổng cục xem xét sớm điều chỉnh biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm đối với sầu riêng Việt Nam theo hướng tạo thuận lợi hơn. 

Thứ hai, tạo điều kiện thông quan nhanh đối với mặt hàng sầu riêng, đặc biệt là trong thời gian cao điểm vào chính vụ thu hoạch. Thứ ba, đề nghị Tổng cục tiếp tục xem xét, phê duyệt bổ sung các phòng thử nghiệm đủ năng lực phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kiểm tra chất lượng trước khi xuất khẩu.

Phía Việt Nam sẽ nỗ lực tăng cường biện pháp kiểm soát chất lượng sầu riêng theo chuỗi từ sản xuất đến chế biến và xuất khẩu, sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để xử lý các tình huống phát sinh liên quan đến chất lượng và an toàn thực phẩm.

Cũng tại hội đàm, hai lãnh đạo cùng thống nhất thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thương mại nông sản và mở cửa thị trường trong thời gian tới. Theo đó, thiết lập cơ chế “luồng xanh nông sản”, ưu tiên thông quan nhanh tại cửa khẩu đối với các mặt hàng quả tươi khi vào vụ thu hoạch cao điểm. Đồng thời, tăng thời gian làm việc tại cửa khẩu trong mùa vụ (bao gồm cuối tuần và ngoài giờ hành chính) để đáp ứng nhu cầu thông quan tăng cao.

Trung Quốc sẽ sớm cử đoàn công tác sang kiểm tra thực địa đối với bưởi và chanh của Việt Nam để xây dựng dự thảo Nghị định thư xuất khẩu. 

Ngoài ra, hai bên sẽ sớm hoàn tất các thủ tục để ký Nghị định thư về thủy sản khai thác và thủy sản tươi sống của Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc. Xem xét ký mới một số nghị định thư để thay thế cho các nghị định thư đã hết hạn và phù hợp với tình hình hiện nay. Phía Việt Nam đã tháo gỡ toàn bộ vướng mắc trong hoạt động xuất khẩu cá tầm và thức ăn cho chó mèo của Trung Quốc xuất khẩu sang Việt Nam.

Hai bên sẽ thành lập tổ công tác chung về kiểm tra chất lượng an toàn thực phẩm để thúc đẩy hợp tác và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Chuyến công tác của Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ hợp tác trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản của Việt Nam – Trung Quốc. Các giải pháp thống nhất tại hội đàm không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn đặt nền móng cho hợp tác dài hạn. Việc thiết lập cơ chế "luồng xanh" và tăng thời gian thông quan sẽ giảm áp lực cho các mặt hàng mùa vụ như vải thiều, trong khi các nghị định thư mới sẽ mở rộng cơ hội cho thủy sản và rau quả Việt Nam.

Theo Tổng cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam – Trung Quốc năm 2024 đạt 17,8 tỷ USD, tăng 14,6% so với 2023.

Minh Phương