Việt Nam tận dụng cơ hội vàng từ FTA để nâng tầm ngành hàng thủ công mỹ nghệ

Theo Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khu vực kinh tế làng nghề đang duy trì đà phục hồi ổn định, đồng thời mở rộng đáng kể thị trường xuất khẩu. Hiện hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam đã có mặt tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó Mỹ là thị trường chủ lực, chiếm khoảng 35% kim ngạch xuất khẩu hằng năm, tiếp đến là Nhật Bản và châu Âu. Các thị trường mới nổi như Nga, Hàn Quốc, Úc, Đài Loan (Trung Quốc) cũng ghi nhận nhu cầu tăng mạnh.

Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng các FTA thế hệ mới như CPTPP và EVFTA đã giúp doanh nghiệp Việt củng cố thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng. Đây là bước đệm quan trọng giúp ngành thủ công mỹ nghệ phát triển bền vững, nâng cao giá trị thương hiệu Việt.

Tại Hà Nội – trung tâm của nhiều làng nghề truyền thống như Bát Tràng (gốm), Vạn Phúc (lụa), Phú Vinh (mây tre đan) và Đồng Kỵ (gỗ mỹ nghệ) – các FTA đang tạo đòn bẩy giúp sản phẩm truyền thống chinh phục thị trường quốc tế.

Bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, nhận định: “FTA mở ra cánh cửa lớn để doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu rộng hơn”.

Tuy nhiên, bà Vinh cũng lưu ý rằng doanh nghiệp Việt đang đối mặt với hàng rào kỹ thuật khắt khe về môi trường, lao động và phát thải. “Hội nhập FTA không chỉ là mở rộng thị trường mà còn là thay đổi tư duy sản xuất, bảo đảm nguồn nguyên liệu sạch, minh bạch và hướng tới phát triển bền vững”, bà Vinh nhấn mạnh.

Ông Lê Bá Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam, cho biết hiện có doanh nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu gần 80 triệu USD/năm, trong đó riêng ngành mây tre đạt khoảng 78 triệu USD. Tuy nhiên, để duy trì thị phần, doanh nghiệp buộc phải đáp ứng yêu cầu về giảm phát thải carbon, minh bạch chuỗi cung ứng và chứng minh sản xuất thân thiện môi trường – phù hợp cam kết quốc gia về phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Các chuyên gia cho rằng xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang sản phẩm “xanh” và có trách nhiệm xã hội. Do đó, doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào hệ thống quản trị, công nghệ và năng lượng sạch để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Theo Sở Công Thương Hà Nội, thời gian tới, thành phố sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký thương hiệu, tham gia hội chợ trong nước và quốc tế như Hanoi Gift Show hay Lifestyle Vietnam – những “cửa ngõ” quan trọng giúp hàng Việt tiếp cận khách hàng toàn cầu. Đồng thời, Hà Nội sẽ phát triển sàn giao dịch điện tử, tăng cường kết nối xuất khẩu trực tuyến cho sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Các chuyên gia khẳng định, để tận dụng hiệu quả lợi thế từ các FTA, doanh nghiệp cần liên kết tạo chuỗi cung ứng mạnh, chuyển đổi xanh – số hóa đồng bộ, qua đó nâng cao giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu quốc gia cho hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn toàn cầu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt không chỉ vươn xa mà còn góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Minh Anh