Việt Nam sẽ thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh tại Móng Cái

Ngày 22/5, Chính quyền thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) chủ trì phối hợp với Tổng công ty cổ phần Bưu chính viễn thông Viettel khảo sát thực địa, đưa ra phương án cụ thể để triển khai thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh.

Tuyến biên giới trên đất liền giữa Việt Nam - Trung Quốc hiện có 26 cửa khẩu, bao gồm 14 cửa khẩu quốc tế và 12 cửa khẩu song phương.

Việc xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng là nội dung trọng tâm trong Thỏa thuận khung hợp tác thí điểm giữa Tỉnh ủy Quảng Ninh và Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc), ký kết vào ngày 12/4/2025 nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Việt Nam.

Theo đó, hai bên thống nhất phối hợp đồng bộ trong quy hoạch, xây dựng và vận hành cửa khẩu thông minh với hai luồng riêng biệt: Luồng khách du lịch tại khu vực cầu Bắc Luân I và luồng vận tải hàng hóa tại cầu Bắc Luân II.

Dự án hứa hẹn nâng cao toàn diện hiệu quả và hiệu suất thông quan, giảm thiểu tình trạng ùn tắc, nâng tầm hoạt động biên mậu hai nước. Đổi mới toàn diện cả về hạ tầng và công nghệ cửa khẩu thông minh được định hình theo mô hình tiên tiến, kết hợp giữa cơ sở hạ tầng hiện đại và nền tảng công nghệ số.

Hiện nay, thành phố Móng Cái (Việt Nam) đã hoàn thiện nhiều hạng mục hạ tầng tại khu vực cửa khẩu Bắc Luân I, Bắc Luân II và đang triển khai thử nghiệm một số ứng dụng công nghệ như kiểm soát tự động, hệ thống quét mã QR, nhận diện khuôn mặt cho người qua lại; đẩy mạnh số hóa thủ tục hải quan, kết nối hệ thống dữ liệu để liên thông nhanh chóng giữa các cơ quan quản lý.

Phía thành phố Đông Hưng (Trung Quốc) đã cơ bản hoàn thành các hạng mục chính trong dự án cửa khẩu thông minh, bao gồm làn kiểm soát tự động cho người và phương tiện, hệ thống AI nhận diện biển số xe và khuôn mặt; đưa vào thử nghiệm mô hình “một cửa một điểm dừng” tại cửa khẩu Đông Hưng để giảm thời gian thông quan.

Hai bên đang trong giai đoạn kết nối kỹ thuật, đồng bộ hóa quy trình để đưa vào vận hành thử nghiệm, tiến tới chính thức vận hành mô hình cửa khẩu thông minh song phương với các tính năng như: Kiểm soát an ninh thông minh, xử lý thủ tục điện tử, hệ thống giám sát giao thông tích hợp. Hai bên cũng thống nhất duy trì kết nối chặt chẽ, cập nhật thông tin, trao đổi kịp thời, để hai Bên có thể “Quy hoạch đồng bộ, xây dựng đồng bộ, vận hành đồng bộ”.

Cửa khẩu thông minh Móng Cái - Đông Hưng là bước đi chiến lược trong hiện đại hóa quản lý biên giới, đồng thời thể hiện sự nỗ lực chung trong việc tạo ra một môi trường giao thương hiệu quả, an toàn và bền vững.

Với quyết tâm chính trị từ cả hai phía, mô hình cửa khẩu thông minh không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước, mà còn mở ra chương mới trong hợp tác khu vực và phát triển kinh tế biên mậu. Với sự vào cuộc chủ động và quyết liệt của Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái cùng các lực lượng chức năng khối cửa khẩu kỳ vọng về một cửa khẩu hiện đại, hiệu quả, an toàn và văn minh đang dần trở thành hiện thực.

Tuấn Kiệt