Việt Nam phát động phong trào toàn dân bảo vệ môi trường

Mục tiêu tổng quát của Nghị quyết là phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường trên phạm vi toàn quốc, đảm bảo tính thường xuyên, liên tục, rộng khắp và lan tỏa mạnh mẽ; hình thành nếp sống văn minh, thân thiện với môi trường trong cộng đồng dân cư, góp phần xây dựng môi trường sống sáng - xanh - sạch - đẹp tại Việt Nam.

Nghị quyết 394 đặt ra các mục tiêu cụ thể đầy tham vọng về quản lý rác thải sinh hoạt đến năm 2030: Phấn đấu 100% chính quyền địa phương (phường, xã) phải tổ chức thành công việc phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình, cá nhân. 100% các phường, xã phải tổ chức ra quân tổng vệ sinh công cộng vào ngày cuối tuần (Thứ Bảy hoặc Chủ nhật). Đảm bảo 95% rác thải sinh hoạt đô thị và 90% rác thải sinh hoạt nông thôn được thu gom, xử lý theo quy định.

Tỷ lệ rác thải sinh hoạt được xử lý bằng phương pháp chôn lấp trực tiếp phải dưới 50% so với tổng lượng rác thải sinh hoạt được thu gom. 100% các bãi rác tự phát gây ô nhiễm môi trường phải được đóng cửa, cải tạo, phục hồi môi trường. Đồng thời, phải xóa bỏ các "điểm đen" về ô nhiễm môi trường.

100% các địa phương phải huy động hiệu quả các nguồn lực để đầu tư, xây dựng và phát triển đồng bộ phương tiện, trang thiết bị, hạ tầng kỹ thuật phục vụ phân loại, thu gom, tái chế, xử lý rác thải, ưu tiên ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ thân thiện môi trường.

Để đạt được các mục tiêu trên, Nghị quyết yêu cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, triển khai đồng loạt các đợt tổng vệ sinh môi trường tại khu vực công cộng vào ngày thứ Bảy hoặc Chủ nhật hàng tuần, tập trung quét dọn đường phố, ngõ xóm; thu gom, vớt rác tại sông, hồ, ao, đầm, kênh, mương, bãi biển và hệ thống tiêu thoát nước.

Tăng cường công tác truyền thông, giáo dục để cộng đồng và Nhân dân tự giác thực hiện nếp sống văn minh, không xả rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian quy định. Đẩy mạnh tuyên truyền nhằm hạn chế, tiến tới chấm dứt sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, túi nilon khó phân hủy. Đảm bảo 100% cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, đoàn viên, hội viên được phổ biến, quán triệt và gương mẫu tham gia phong trào.

Nghị quyết yêu cầu huy động sự tham gia của toàn xã hội, trong đó Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên (Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, Liên đoàn Lao động) đóng vai trò nòng cốt trong tổ chức, hướng dẫn và giám sát việc thực hiện:

Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc tại địa phương xây dựng kế hoạch giám sát việc phân loại, tiếp nhận, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt của tổ chức, cá nhân, tránh để rác thải tồn đọng. 

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phát huy vai trò xung kích, tổ chức các đội hình thanh niên tình nguyện thu gom rác thải, trồng cây xanh, vệ sinh công cộng; đồng thời phối hợp với nhà trường tuyên truyền bảo vệ môi trường cho học sinh, sinh viên.

Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đẩy mạnh thực hiện các phong trào "Gia đình 5 không, 3 sạch", "Nhà sạch, ngõ đẹp"; vận động hội viên tích cực phân loại rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình. 

Hội Nông dân Việt Nam phát huy vai trò nòng cốt trong xây dựng, duy trì các mô hình cộng đồng như "Đường hoa, đường cây xanh", "Cánh đồng không rác thải". 

Hội Cựu chiến binh Việt Nam tăng cường phối hợp vận động hội viên và Nhân dân giữ gìn vệ sinh công cộng, giám sát việc thu gom rác thải tại địa phương, nêu gương "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời bình.

Nghị quyết cũng đưa ra các yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng và ban hành chương trình, kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết này trước ngày 31/12/2025. 

Bộ Nội vụ được giao nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện Luật Thi đua khen thưởng trong đó có cơ cấu khen thưởng cho công tác bảo vệ môi trường, hoàn thành trước ngày 01/01/2027. Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, giám sát việc thực hiện Nghị quyết và tổng kết đánh giá kết quả vào năm 2030.

Minh Phương