Việt Nam nhập gần 6 triệu tấn thép cuộn cán nóng trong nửa đầu năm 2024

Thép cán nóng HRC là nguyên liệu chính để sản xuất các sản phẩm tôn thép mạ kẽm, mạ lạnh, mạ màu, ống thép, thép kết cấu và các sản phẩm thép khác được sử dụng trong nhiều ứng dụng của ngành xây dựng, cơ khí và các ngành công nghiệp khác.

Theo dữ liệu mới nhất từ cơ quan Hải quan cho biết, chỉ trong tháng 6/2024 Việt Nam đã nhập khẩu 886.000 tấn thép cuộn cán nóng (HRC), bằng 151% lượng thép được sản xuất bởi các DN trong nước. Đặc biệt lượng thép được nhập khẩu có nguồn gốc từ Trung Quốc có tỷ lệ lớn, chiếm 77%.

Tính chung 6 tháng đầu năm sản lượng HRC nhập khẩu lên đến gần 6 triệu tấn, tăng 32% so với cùng kỳ 2023. Tính ra lượng nhập khẩu này bằng 173% so với sản xuất trong nước. Trong đó, lượng thép nhập từ Trung Quốc chiếm 74%, còn lại là từ Đài Loan ( Trung Quốc), Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và các quốc gia khác. Giá trị kim ngạch nhập khẩu HRC 6 tháng đạt 3,46 tỷ đô la Mỹ, riêng Trung Quốc chiếm 2,5 tỷ đô la Mỹ.

Trong khi đó, theo Hiệp hội Thép Việt Nam, nhu cầu HRC tại Việt Nam khoảng 12-13 triệu tấn/năm. Công suất của các nhà máy sản xuất HRC trong nước hiện khoảng 9 triệu tấn. Việc thép nhập khẩu ồ ạt tràn vào nội địa, khiến thị phần bán hàng thép cán nóng của doanh nghiệp nội bị ảnh hưởng.

Theo nhận định của các chuyên gia, tình trạng dư cung ở Trung Quốc là nguyên nhân chính khiến các doanh nghiệp đẩy xuất khẩu giá thấp sang các nước khác. Hiện một số nước đã áp thuế cao đối với sản phẩm thép nhập khẩu của Trung Quốc để ngăn làn sóng "đổ bộ" này.

Ngay ở Thái Lan và Indonesia (nơi điều kiện kinh tế xã hội khá tương đồng với Việt Nam), dù sản lượng sản xuất thép thấp hơn so với nhu cầu trong nước (lần lượt là 43% và 37%), nhưng từ 2019, hai quốc gia này đã có thuế chống bán phá giá, và thuế nhập khẩu MFN.

Trong khi đó, hiện nay Việt Nam năng lực sản xuất thép cán nóng đã đáp ứng 70% nhu cầu tiêu thụ (8.5/12 triệu tấn), nhưng lại không có thuế nhập khẩu MFN và chưa có hàng rào thuế quan nào khác để bảo vệ sản xuất trong nước.

Liên quan đến sản phẩm thép cuộn cán nóng, trước đó, Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) cho biết, ngày 31/5 cơ quan này đã nhận được hồ sơ bổ sung hồ sơ yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm thép cán nóng có xuất xứ từ Ấn Độ và Trung Quốc.

Sau khi xem xét, Cục Phòng vệ thương mại thông báo hồ sơ đã đầy đủ và hợp lệ theo quy định tại Nghị định 10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của luật Quản lý ngoại thương về các biện pháp phòng vệ thương mại. Cụ thể, tính từ ngày có công văn thông báo về hồ sơ đầy đủ hợp lệ, cơ quan điều tra có 45 ngày thẩm định chi tiết nội dung hồ sơ và cơ sở tiến hành điều tra.

Căn cứ vào kết quả thẩm định và kiến nghị của cơ quan điều tra, Bộ trưởng Bộ Công thương quyết định điều tra hoặc không điều tra vụ việc.

Tuấn Minh (t/h)