Việt Nam là đối tác tin cậy, tích cực trong hành trình xây dựng châu Á tự cường, thịnh vượng

Sáng ngày 11/6, tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 31.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đánh giá cao chủ đề của Hội nghị Tương lai châu Á năm nay: "Cùng nhau xây dựng châu Á tự cường và thịnh vượng hơn". Bởi lẽ, trong một thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng bị phân mảnh, công nghệ thay đổi sâu sắc và các thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng phức tạp, không quốc gia nào có thể phát triển bền vững nếu đứng một mình.

Trước một nghịch lý mang tính thời đại là rủi ro gia tăng hơn, nhưng dư địa bứt phá cũng mở rộng hơn, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh: Từ góc nhìn của Việt Nam, châu Á có đủ các yếu tố để chuyển hóa thách thức thành cơ hội với 3 ưu thế chiến lược.

Một là, châu Á là trung tâm sản xuất và chuỗi cung ứng quan trọng của thế giới. Đồng thời, luôn tiên phong trong thúc đẩy và dẫn dắt các sáng kiến hợp tác phát triển chuỗi cung ứng.

Hai là, châu Á có tiềm lực tăng trưởng nội sinh rất mạnh mẽ. Với dân số trẻ, tầng lớp trung lưu phát triển nhanh và tỉ lệ đô thị hóa cao, châu Á sở hữu một thị trường tiêu dùng khổng lồ với nhiều dư địa phát triển. Đây là vùng đệm chiến lược giúp châu Á duy trì đà tăng trưởng ngay cả khi nhu cầu toàn cầu suy yếu.

Ba là, châu Á có cơ hội đi đầu về "chuyển đổi kép" - chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các nền kinh tế hàng đầu châu Á đang tập trung rất nhiều nguồn lực đầu tư cho 2 trụ cột này, trong đó một số nước đã bắt đầu dẫn dắt trong một số lĩnh vực công nghệ mới, công nghệ tiên tiến.

"Tuy nhiên, mọi lợi thế chỉ có thể phát huy trong một môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác. Hòa bình không chỉ là không có xung đột; hòa bình còn là niềm tin, tinh thần hợp tác, sự tôn trọng luật pháp quốc tế và những nền tảng thể chế, cấu trúc, văn hóa để các quốc gia cùng phát triển", Phó Thủ tướng chia sẻ.

Trên tinh thần đó, Việt Nam đề xuất 3 định hướng lớn đối với hợp tác khu vực trong giai đoạn tới. Thứ nhất, tiếp tục thúc đẩy các cơ chế liên kết nội khối theo chiều sâu. Trong đó, cần nghiên cứu sớm áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn chung về phát triển chuỗi cung ứng - bao gồm các tiêu chuẩn về ESG, an ninh dữ liệu và xuất xứ hàng hóa trong các ngành chiến lược như bán dẫn, pin, dược phẩm và nông sản.

Đây chính là chìa khóa để nâng cao sức chống chịu của khu vực, đồng thời duy trì năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế. Là quốc gia có mạng lưới 17 FTA, tiếp cận thị trường chiếm 90% GDP toàn cầu, Việt Nam sẵn sàng đóng vai trò cầu nối trong quá trình này.

Thứ hai, tập trung hoàn thiện thể chế, hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phục vụ các mục tiêu phát triển. Trong đó, tập trung định hình các thiết chế quản trị chung ở cấp khu vực trong một số lĩnh vực then chốt, đặc biệt là kinh tế số, an ninh mạng và tài chính; Huy động các nguồn lực cho đầu tư hạ tầng kết nối khu vực, như hạ tầng giao thông, năng lượng, dữ liệu; thúc đẩy hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các chương trình trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh, chuyên gia, nhà khoa học trong các lĩnh vực STEM, AI và chuyển đổi xanh.

Thứ ba, thúc đẩy liên kết hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phổ cập kiến thức, năng lực sử dụng công nghệ. Trong đó, tập trung đầu tư vào các hạ tầng nghiên cứu dùng chung, định hình các tiêu chuẩn, quy chuẩn và thúc đẩy hợp tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Riêng đối với AI, cần nghiên cứu xây dựng bộ nguyên tắc và khung quản trị AI dùng chung, nhưng phải tôn trọng chủ quyền số của mỗi quốc gia. Đây cũng là cơ hội để châu Á vươn lên dẫn dắt về quản trị công nghệ mới.

Khẳng định từ lịch sử phát triển của mình, Việt Nam thấu hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình, ổn định, độc lập, tự chủ và hợp tác quốc tế, Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam luôn nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Đồng thời, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, đề cao luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số và phấn đấu thực hiện thắng lợi 2 mục tiêu 100 năm. Qua đó, trở thành nước phát triển, có thu nhập cao nhân dịp kỷ niệm 100 năm Quốc khánh vào năm 2045.

Để đạt được mục tiêu đó, Phó Thủ tướng cho biết Việt Nam đang tập trung triển khai một số giải pháp trọng yếu. Trước hết, giữ vững ổn định nền tảng kinh tế vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế; huy động, phát huy mọi nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Cùng với đó là xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế tri thức; tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để thúc đẩy, kiến tạo phát triển, trong đó cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, đổi mới nền tảng quản trị quốc gia theo hướng tinh, gọn, hiệu lực, hiệu quả và chuyển mạnh sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Đồng thời, huy động nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược, đặc biệt là các dự án đường sắt cao tốc, đường sắt đô thị, cao tốc, sân bay, cảng biển, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng.

Ngoài ra, một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng nền giáo dục hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài, coi con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển.

Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam sẵn sàng là đối tác tin cậy, tích cực và có trách nhiệm trong hành trình xây dựng một châu Á tự cường và thịnh vượng; một châu Á mà mỗi quốc gia đều có chỗ đứng xứng đáng, mỗi người dân đều có cơ hội phát triển và không ai bị bỏ lại phía sau.

Minh Phương