Việt Nam họp báo quốc tế công bố mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Tại buổi họp báo, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng đã công bố chính thức Quyết định vận hành tổ chức bộ máy mới của Việt Nam theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025.

Trước đó, sáng 16/6/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa (CHXHCN) Việt Nam. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày Quốc hội thông qua.

Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định về tổ chức đơn vị hành chính (Điều 110 của Hiến pháp) phù hợp với chỉ đạo tại Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/5/2025 Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 11 về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo đó, các đơn vị hành chính của nước CHXHCN Việt Nam được tổ chức thành 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do luật định.

Sửa đổi, bổ sung quy định về chính quyền địa phương (Điều 111 của Hiến pháp) theo hướng bổ sung quy định về chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt để có cơ sở rõ ràng cho việc tổ chức các đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trong thời gian tới.

Quốc hội cũng đã thông qua Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi), gồm 7 chương, 54 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua (16/6/2025).

Luật đã thể hiện tư duy đổi mới nhằm hướng đến quản trị địa phương hiện đại, kiến tạo phát triển, tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững của các địa phương nói riêng và cả nước nói chung trong kỷ nguyên mới của đất nước.

Đây là sự kiện lớn, mang ý nghĩa lịch sử, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp lần đầu tiên được tổ chức ở Việt Nam, phục vụ việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển đất nước trên các lĩnh vực, đảm bảo quốc phòng, an ninh, hội nhập quốc tế.

Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng dẫn lại phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Đề án về sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp cùng với các đề án kèm theo là những vấn đề rất hệ trọng, có tính lịch sử; không chỉ sắp xếp về tổ chức, bộ máy, cán bộ; mà còn phân cấp về thẩm quyền; bố trí lại đơn vị hành chính; phân bổ về nguồn lực; tạo không gian phát triển. Mục tiêu là xây dựng chính quyền theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đồng thời, mở ra cục diện mới trong phát triển đất nước với tầm nhìn lâu dài, ít nhất là cho 100 năm tới”.

Từ đó, ông Thắng cũng nhấn mạnh, đây là vấn đề được cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân Việt Nam rất quan tâm với sự đồng tình ủng hộ, đánh giá rất cao và sẽ được thực hiện đồng bộ từ ngày 1/7.

"Có thể nói, Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương sửa đổi là nhiệm vụ quan trọng, cần thiết và chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, hoàn thiện hệ thống chính trị và pháp luật, đồng thời thể hiện ý chí và nguyện vọng của Nhân dân trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam", ông Thắng nêu.

Về công tác chuẩn bị tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết, Việt Nam đã thực hiện nhiều bước "đồng bộ, chặt chẽ và toàn diện", bao gồm: Hoàn thiện cơ sở pháp lý từ Hiến pháp đến các văn bản dưới luật; xây dựng phương án bố trí cán bộ hợp lý, chú trọng năng lực và kinh nghiệm, đặc biệt ở cấp xã mới; đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng số để đảm bảo thủ tục hành chính liên thông; đẩy mạnh tuyên truyền để tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Mặc dù có những khó khăn ban đầu như hoàn thiện khối lượng lớn văn bản pháp lý trong thời gian ngắn, ảnh hưởng tâm tư cán bộ, công chức khi tinh gọn bộ máy, thách thức nâng cao năng lực cấp xã và tâm lý e ngại của người dân về thay đổi thủ tục hành chính, Thứ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định Chính phủ đã có giải pháp, cam kết "thủ tục hành chính không được đứt quãng, phải liên tục".

Cũng tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài Chính Hồ Sỹ Hùng cho biết, mục tiêu của việc sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp lại các đơn vị hành chính là hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn, trong năm 2025 đạt ít nhất 8% và các năm tiếp theo tăng trưởng cao hơn nữa. Ông Hùng tái khẳng định nhận định của Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long, rằng Việt Nam đã có quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng cho "cuộc cách mạng" này để đảm bảo tính khả thi.

Đối với chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, ông Hùng nhấn mạnh chính sách về thu hút đầu tư nước ngoài không phụ thuộc vào vấn đề tổ chức chính quyền hai cấp.

“Việt Nam muốn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đồng bộ với quá trình sắp xếp lại tổ chức bộ máy và thay đổi cơ chế quản lý để hướng đến mục tiêu chuyển đổi sang trạng thái kiến tạo, chủ động, phục vụ nhân dân, chủ động hỗ trợ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư kinh doanh tại Việt Nam”, Thứ trưởng Hùng khẳng định.

Tuấn Kiệt