Việt Nam có cơ hội vượt Thái Lan về xuất khẩu gạo

Mới đây, Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan đã đưa ra dự báo, do tác động tiêu cực của dịch COVID-19 khiến nhu cầu gạo toàn cầu suy giảm, đồng baht tăng giá và tình trạng hạn hán kéo dài, sản lượng xuất khẩu gạo của Thái Lan cả năm 2020 có thể chỉ đạt 6,5 triệu tấn, mức thấp nhất trong một thập niên và thấp hơn mức dự báo 7,5 triệu tấn đã được đưa ra trước đó.

Hiện tại giá gạo 5% tấm của Thái Lan vẫn duy trì giao dịch ở mức cao khoảng 520 USD/tấn, trong khi giá gạo cùng chủng loại đó của Việt Nam chỉ ở mức 440 - 450 USD/tấn và Ấn Độ là 360 USD/tấn.

Trong 5 tháng đầu năm 2020, Thái Lan xuất khẩu 2,57 triệu tấn gạo, đạt giá trị 54,2 tỷ baht, giảm 31,9% về khối lượng và và 13,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2019. Thái Lan hiện xếp vị trí thứ 3 sau Ấn Độ và Việt Nam. Nhóm các thị trường nhập khẩu gạo hàng đầu của Thái Lan bao gồm Mỹ, Nam Phi, Angola, Trung Quốc và Nhật Bản. 

Việt Nam có cơ hội lớn để vượt qua Thái Lan về xuất khẩu gạo

Theo xu hướng đó, các chuyên gia đã đưa ra nhận định, Thái Lan nhiều khả năng sẽ bị tụt từ vị trí thứ 3 xuống thứ 5 trong danh sách các nhà xuất khẩu gạo toàn cầu trong thập niên tới, nếu nước này không phát triển các chính sách dài hạn để tăng tính cạnh tranh cho mặt hàng gạo.

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) sắp có hiệu lực, có thể không khiến kim ngạch xuất khẩu gạo Việt Nam tăng đột biến, nhưng sẽ là cơ hội rất lớn để đa dạng hóa thị trường gạo xuất khẩu. Sự có mặt ở một trong những thị trường có đòi hỏi cao nhất thế giới cũng là cơ hội cho gạo Việt Nam quảng bá thương hiệu, tiếp cận vào được nhiều thị trường khác, tăng cơ hội cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam.

Cùng với Hiệp định EVFTA, năm 2020, một số thuận lợi khác cũng đến với gạo Việt Nam khi trong khuôn khổ tham vấn song phương với Hàn Quốc về việc nước này thuế hóa mặt hàng gạo trong khuôn khổ WTO. Việt Nam đã ký kết với Hàn Quốc hai văn bản là Thỏa thuận nhiều bên giữa Hàn Quốc và 5 đối tác WTO (gồm Australia, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam) về việc phân bổ hạn ngạch thuế quan; Thư trao đổi song phương giữa Việt Nam và Hàn Quốc về phân bổ hạn ngạch thuế quan.

Theo đó, kể từ ngày 1/1/2020, bên cạnh việc phân bổ 20 nghìn tấn gạo cho tất cả thành viên WTO, Hàn Quốc sẽ dành cho Việt Nam hạn ngạch riêng là 55.112 tấn gạo. Lượng hạn ngạch phân bổ cho Việt Nam bao gồm các loại gạo mà Việt Nam có thể trồng và xuất khẩu.

Có thể thấy rằng, với mức giá cạnh tranh và xuất khẩu đang tăng mạnh trở lại cùng với nhiều ưu đãi về hạn ngạch, Việt Nam có cơ hội lớn để vượt qua Thái Lan về xuất khẩu gạo toàn cầu ngay trong năm 2020.

Quốc Cường