Tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trái chuối

Ở nước ta, chuối chiếm 19% tổng diện tích cây ăn trái của Việt Nam hàng năm, có khoảng 155 nghìn ha trồng chuối với sản lượng gần 2,5 triệu tấn/năm. Chuối rất bổ dưỡng, chứa nhiều chất xơ, kali, vitamin và carbohydrate, là nguồn cung cấp năng lượng tự nhiên rất tốt cho cơ thể. 

Chuối đang là một trong những mặt hàng rau quả mang lại giá trị xuất khẩu lớn cho Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu chuối mang về 41,1 triệu USD trong tháng 12/2023 tăng 31,6% so với cùng kỳ. Tính chung cả năm 2023, Việt Nam xuất khẩu gần 308 triệu USD, tăng 1,3% so với cùng kỳ. Mặt hàng này chiếm 7,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu các loại quả của Việt Nam năm 2023, chỉ xếp sau sầu riêng và thanh long.

Không chỉ quả, lá chuối cũng được nhiều quốc gia trên thế giới ưa chuộng. Trong năm 2023, nước ta thu về hơn 1,16 triệu USD mặt hàng này, chiếm 13% tổng kim ngạch xuất khẩu các loại lá của Việt Nam.

Ông Trịnh Hữu Đức - người dân trồng chuối tại xã Thanh Bình, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai cho biết, thời gian gần đây giá chuối cấy mô xuất khẩu của nông dân luôn ổn định ở mức trên 10.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, còn lãi 5.000-6.000 đồng/kg. Với mức giá này, nông dân có chuối xuất khẩu đang thu về hơn 100 triệu đồng/ha.

Theo ông Lê Hữu Thỏa – Chủ xưởng chuối xuất khẩu Thỏa Vân, trung bình mỗi ngày cơ sở đang thu mua khoảng 8 container chuối chủ yếu xuất khẩu qua thị trường Trung Quốc. Hiện chuối loại đẹp, cơ sở đang thu mua với giá từ 10.000 – 12.000 đồng/kg, giá biến động tùy theo ngày. So với thời điểm trước tết, giá chuối đã tăng 5-6 lần.

Dự báo về thị trường chuối trong thời gian tới, ông Thỏa cho rằng giá chuối sẽ giữ ổn định, do nguồn cung cấp tại các vùng trồng đang giảm dần, trong khi đó sức mua tại thị trường Trung Quốc vẫn ở mức cao.

Lý giải nguyên nhân khiến giá chuối tăng mạnh, ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, ngay sau Tết Nguyên đán 2024, nhu cầu tiêu thụ mặt hàng này của thị trường Trung Quốc tăng cao kéo theo giá chuối trong nước không ngừng tăng lên. Mặt khác, thời điểm này, nguồn cung chuối cũng không dồi dào như trước.

“Thông thường thời điểm tiêu thụ chuối mạnh nhất là vào mùa hè. Nhu cầu tiêu thụ cao, song thời điểm này nguồn chuối nội địa của Trung Quốc đã hết. Do đó, giá chuối liên tục tăng trở lại trong những ngày qua”, ông Nguyên cho biết.

Vẫn theo Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, chuối nằm trong top 10 mặt hàng xuất khẩu lớn sang Trung Quốc. Dự báo, năm 2024 xuất khẩu chuối đạt khoảng 310 – 312 triệu USD, trong đó riêng thị trường Trung Quốc đạt khoảng 200 triệu USD. Mặc dù hiện nay chuối đã được xuất khẩu chính ngạch nhưng đa số vào thị trường Trung Quốc, còn những thị trường khác lại xuất khẩu rất ít. Điều này khiến trái chuối xuất khẩu phụ thuộc rất lớn vào thị trường Trung Quốc.

Theo các chuyên gia kinh tế, để xuất khẩu chuối bền vững, tránh tình trạng “được mùa mất giá”, các địa phương cần quy hoạch vùng trồng chuối phù hợp và khuyến cáo người dân không nên ồ ạt tăng diện tích. Lâu nay, nhiều nông dân hay chạy theo những cây trồng đang có giá trị cao trên thị trường mà chưa tìm hiểu kỹ đầu ra nên hay rơi vào rủi ro.

Ngoài ra, các doanh nghiệp, cơ quan chức năng cần hỗ trợ xúc tiến thương mại để mở thêm nhiều thị trường xuất khẩu cho trái chuối cũng như các loại trái cây khác. Như vậy sẽ giảm bớt rủi ro, vì khi thị trường này giảm sẽ có thị trường khác thay thế. Đồng thời, thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến các loại trái cây tươi để nâng giá trị cho sản phẩm và không lo trái cây sản xuất ra không bán được.

Tú Chi (t/h)