Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao quyết định kháng nghị Giám đốc thẩm

Công ty Cửu Long đột ngột đơn phương chấm dứt hợp đồng

Theo hồ sơ vụ việc, ngày 26/10/2016, Công ty TNHH Vận tải biển Cửu Long (Công ty Cửu Long) và Công ty CP Cảng Quy Nhơn (Công ty Cảng Quy Nhơn) cùng nhau ký kết Hợp đồng kinh tế số 274/CUULONG/2016/01.02 (Hợp đồng 274) về việc “thuê tàu lai vào khai thác tại Cảng Quy Nhơn”. Thời hạn hợp đồng thuê là 10 năm.

Sau khi ký hợp đồng, hai bên tiếp tục ký các phụ lục hợp đồng, trong đó có nội dung hai bên thoả thuận điều chỉnh về đơn giá thanh toán cước các tàu lai theo chiều dài tàu, đặc điểm tàu và trọng tải của tàu yêu cầu hỗ trợ lai dắt.

Quá trình thực hiện hợp đồng, hai bên đã tiến hành đối chiếu và thanh toán. Theo đó, từ ngày 12/10/2016 – 01/7/2017 hai bên đã hoàn thành việc thanh toán, xuất toán hoá đơn và không có tranh chấp.

Từ ngày 1/7/2017 – 5/12/2018, hai bên đối chiếu và thống nhất, phía Công ty Cảng Quy Nhơn đã thu của các tàu khách hàng 76.318.155.736 đồng, tương ứng với 2.262 lượt lai dắt mà Công ty Cửu Long đã thực hiện. Công ty Cảng Quy Nhơn đã thanh toán cho Công ty Cửu Long 51.879.851.800 đồng, Công ty Cửu Long đã xuất hoá đơn cho Công ty Cảng Quy Nhơn.

Sau đó, Công ty Cửu Long cho rằng do Công ty Cảng Quy Nhơn vi phạm hợp đồng 247 nên ngày 4/12/2018, Công ty Cửu Long ban hành Công văn số 72/CV-CL gửi Công ty Cảng Quy Nhơn với nội dung Công ty Cửu Long thông báo sẽ kết thúc Hợp đồng 247 với Công ty Cảng Quy Nhơn vào ngày 5/12/218, tức là chỉ sau 1 ngày thông báo (bằng văn bản) cho phía Công ty Cảng Quy Nhơn. Sau khi kết thúc hợp đồng, Công ty Cửu Long sẽ thực hiện việc ký hợp đồng trực tiếp với các chủ tàu/ Đại lý tàu biển để thực hiện dịch vụ lai dắt tàu biển vào làm hàng tại Cảng Quy Nhơn.

Ngay sau khi thông báo “ngày 05/12/2018 chấm dứt hợp đồng” thì ngày 06/12/2018, Công ty Cửu Long đã không thực hiện việc lai dắt tàu thuỷ vào cảng. Trước tình hình khó khăn, bị động này, để đảm bảo các hãng tàu, các tàu vào Cảng Quy Nhơn theo hợp đồng đã ký, Công ty Cảng Quy Nhơn buộc phải thông báo cho các hãng tàu trực tiếp liên hệ với Công ty Cửu Long để được lai dắt vào cảng, Công ty Cảng Quy Nhơn đồng ý để Công ty Cửu Long được hưởng 100% cước phí lai dắt đó.

Ngày 26/12/2018, Công ty Cảng Quy Nhơn đã ban hành văn bản số 1046/CV-QNP gửi Công ty Cửu Long về việc cam kết thực hiện thanh toán đầy đủ 100% số tiền của 21 lượt lai dắt mà Công ty Cảng Quy Nhơn đã thu của các hãng tàu. Số tiền đó đã được thanh toán, Công ty Cửu Long đã xuất hoá đơn GTGT cho Công ty Cảng Quy Nhơn.

Trao đổi với phía Công ty Cảng Quy Nhơn, đại diện lãnh đạo công ty này cho rằng, thời điểm Công ty Cửu Long đột ngột thông báo chấm dứt hợp đồng 247, sau đó đột ngột chấm dứt hoạt động lai dắt tàu đã khiến Công ty Cảng Quy Nhơn lâm vào tình thế bị động, hoạt động cảng vô cùng khó khăn. Phía Công ty Cảng Quy Nhơn buộc phải lựa chọn giải pháp tình thế, mặc dù biết sẽ thiệt hại to lớn đến lợi ích của mình.

Công ty Cảng Quy Nhơn và tài sản Nhà nước bị thiệt hại nghiệm trọng

Mặc dù đã đơn phương chấm dứt hợp đồng, tuy nhiên, bất ngờ ngày 2/4/2019, Công ty Cửu Long có đơn khởi kiện, yêu cầu Công ty Cảng Quy Nhơn tiếp tục thực hiện Hợp đồng 274, yêu cầu Công ty Cảng Quy Nhơn phải thanh toán phí dịch vụ lai dắt tàu ngoại từ 1/7/2017 – 5/12/2018 với số tiền 24.438.309.936 đồng, yêu cầu Công ty Cảng Quy Nhơn bồi thường thiệt hại vì không cho Công ty Cửu Long thực hiện lai dắt trong 2 năm 2019, 2020 với số tiền 41.865.421.192 đồng, yêu cầu Công ty Cảng Quy Nhơn trả các khoản lãi theo quy định của pháp luật do chậm thanh toán các khoản nợ, kể từ khi chậm trả cho đến khi bản án có hiệu lực.

Tại Bản án KDTM sơ thẩm số 05/2022/KDTM-ST ngày 15/7/2022 của Toà án Nhân dân tỉnh Bình Định và Bản án KDTM phúc thẩm số 31/2022/KDTM-PT ngày 16/12/2022, hai cấp toà đã tuyên xử buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải có nghĩa vụ thanh toán cho Công ty Cửu Long phí lai dắt tàu từ ngày 1/7/2017 – 5/12/2018, buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải có nghĩa vụ trả cho Công ty Cửu Long tiền lãi chậm thanh toán, buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải có nghĩa vụ phải bồi thường thiệt hại cho Công ty Cửu Long trong 2 năm 2019, 2020, buộc Công ty Cảng Quy Nhơn tiếp tục thực hiện Hợp đồng 274.

Tại Quyết định Kháng nghị Giám đốc thẩm đối với Bản án KDTM phúc thẩm số 31/2022/KDTM-PT ngày 16/12/2022, phía Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao cho rằng, Toà án tuyên buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải thanh toán số tiền 24.438.303.936 đồng cho Công ty Cửu Long là không có căn cứ, gây thiệt hại cho Công ty Cảng Quy Nhơn. Đồng thời, việc Toà án buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải có nghĩa vụ trả cho Công ty Cửu Long số tiền 4.390.748.000 đồng tiền lãi chậm thanh toán 24.438.303.936 đồng là không có cơ sở. Việc Toà án quyết định buộc Công ty Cảng Quy Nhơn tiếp tục thực hiện hợp đồng 274 là không có căn cứ, không đúng với các tình tiết khách quan có trong hồ sơ vụ án. Ngoài ra, Toà án hai cấp nhận định Công ty Cảng Quy Nhơn đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán Hợp đồng số 274 và tự ý đơn phương chấm dứt hợp đồng đã làm cho Công ty Cửu Long bị nhiều thiệt hại, từ đó tuyên buộc Công ty Cảng Quy Nhơn phải bồi thường thiệt hại cho Công ty Cửu Long trong 2 năm 2019, 2020 với số tiền 24.651.366.128 đồng là không có căn cứ.

Công ty Cảng Quy Nhơn là doanh nghiệp cổ phần do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối (75%), việc Toà án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm chấp nhận các yêu cầu khởi kiện của Công ty Cửu Long như đã nêu trên là trái pháp luật, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Công ty Cảng Quy Nhơn, qua đó gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản Nhà nước.

Từ những cơ sở này, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao đã quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án KDTM phúc thẩm số 31/2022/KDTM-PT ngày 16/12/2022 của Toà án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. Đề nghị Hội đồng Thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm theo hướng huỷ Bản án KDTM phúc thẩm số 31/2022/KDTM-PT ngày 16/12/2022 của Toà án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng, Bản án KDTM sơ thẩm số 05/2022/KDTM-ST ngày 15/7/2022 của Toà án Nhân dân tỉnh Bình Định, giao hồ sơ về Toà án Nhân dân tỉnh Bình Định giải quyết theo đúng quy định pháp luật. Đồng thời, tạm đình chỉ thi hành Bản án KDTM phúc thẩm số 31/2022/KDTM-PT ngày 16/12/2022 của Toà án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng cho đến khi có quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao.

Chắc chắn ngay sau khi có quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm phán Toà án Nhân dân tối cao, vụ án này sẽ nhanh chóng được giải quyết. Đây là cơ sở để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho Công ty Cảng Quy Nhơn và tài sản của Nhà nước. Cũng là cơ sở để cá nhân, tổ chức nào cố tình sai phạm, tắc trách… phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

M.Tuấn - Lâm Tới