Vi phạm Bộ Quy tắc ứng xử, người nổi tiếng sẽ bị đưa vào danh sách "đen"

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) vừa ban hành Quyết định số 423/QĐ-BVHTTDL về Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số.

Bộ Quy tắc này áp dụng cho 5 nhóm đối tượng bao gồm: Cá nhân tham gia môi trường số. Tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội và nền tảng số. Nhà cung cấp dịch vụ Internet. Cơ quan báo chí, truyền thông, quảng cáo và tổ chức biểu diễn nghệ thuật. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác.

Mục tiêu cốt lõi của Bộ Quy tắc là định hướng các chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật; khuyến khích lan tỏa các giá trị nhân văn, tích cực và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc trong kỷ nguyên số.

Đối với người dùng cá nhân, Bộ Quy tắc khuyến khích sử dụng thông tin chính danh (họ tên thật hoặc thương hiệu hợp pháp) khi tham gia các hoạt động trên mạng.

Người dùng cần có trách nhiệm: Thận trọng trước các tin đồn, chỉ chia sẻ thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy và có giá trị giáo dục, nhân văn. Khi thảo luận hoặc phản biện, cần sử dụng ngôn từ đúng mực, không thô tục, không xúc phạm hay công kích cá nhân, tổ chức.

Chủ động thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện tin giả hoặc nội dung vi phạm pháp luật. Đặc biệt, nếu đăng tải cảnh báo tin giả, người dùng phải có dấu hiệu nhận biết rõ ràng như hình thức gạch chéo màu đỏ.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là các quy định khắt khe dành riêng cho người có ảnh hưởng. Họ được yêu cầu phải gương mẫu trong lối sống, thực hiện các hoạt động thiện nguyện và lan tỏa giá trị tích cực cho giới trẻ.

Đáng chú ý, Bộ Quy tắc yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối trong các hoạt động thương mại. Người nổi tiếng khi thực hiện quảng cáo hoặc nhận tài trợ phải thông báo công khai và đảm bảo nội dung trung thực, không lợi dụng lòng tin của công chúng để trục lợi.

Để đảm bảo tính thực thi, Bộ VHTT&DL sẽ xem xét lập danh sách "đen" đối với những người có ảnh hưởng vi phạm Bộ quy tắc. Danh sách này sẽ được thông báo cho các đơn vị truyền thông, quảng cáo và doanh nghiệp để cân nhắc việc ngừng hợp tác, nhằm loại bỏ các hành vi phản cảm, lệch chuẩn trên không gian mạng.

Bộ Quy tắc cũng quy định rõ trách nhiệm của các bên cung cấp dịch vụ và cơ quan truyền thông: Các nền tảng số phải công bố điều khoản sử dụng rõ ràng, thiết lập cơ chế báo cáo vi phạm thuận tiện và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để chủ động ngăn chặn tin giả, lừa đảo. Đồng thời, cần có các giải pháp đặc biệt để bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Cơ quan báo chí, truyền thông đóng vai trò chủ đạo trong việc định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính xác và trực tiếp đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái.

Bộ VHTT&DL sẽ chủ trì giám sát, đánh giá hiệu quả triển khai và tổ chức các hoạt động tôn vinh, khen thưởng những cá nhân, tổ chức có đóng góp tích cực cho cộng đồng số. Sự phối hợp đồng bộ này được kỳ vọng sẽ tạo nên một "cuộc cách mạng" về văn hóa ứng xử trên mạng xã hội tại Việt Nam.

Tuấn Kiệt