VCCI đề xuất bỏ giấy phép kinh doanh với hoạt động phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu

Ngày 14/7, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết đã có văn bản góp ý đối với dự thảo Quyết định phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến 6 hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 của Bộ Công Thương, trong đó có lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu.

Tại Nghị định 105/2017/NĐ-CP, Nghị định 17/2020/NĐ-CP các hoạt động phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu phải xin giấy phép kinh doanh. VCCI lập luận rằng các điều kiện kinh doanh đối với các hoạt động này gần như không có bất kì đặc thù nào của một ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Có nghĩa là các điều kiện này không rõ kiểm soát yếu tố nào trong các yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Đầu tư 2020.

Cụ thể, điều kiện phân phối rượu quy định: là doanh nghiệp thành lập theo quy định của pháp luật; có hệ thống phân phối rượu trên địa bàn từ 02 tỉnh trở lên, mỗi địa bàn tỉnh phải có 01 thương nhân bán buôn rượu hoặc thành lập chi nhánh hoặc địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở chính; có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuất rượu, thương nhân phân phối rượu khác hoặc nhà cung cấp rượu ở nước ngoài.

VCCI cho rằng yêu cầu về điều kiện có hệ thống phân phối chỉ nhằm xác định hình thức kinh doanh là phân phối. Nhưng không rõ tại sao lại phải có trên địa bàn ít nhất là 02 tỉnh và mỗi tỉnh lại phải có ít nhất 01 thương nhân bán buôn. Thực tế, phân phối là hoạt động đưa sản phẩm ra thị trường. Thương nhân phân phối có thể bán cho thương nhân bán buôn, thương nhân bán lẻ, thương nhân bán rượu tại chỗ.

Với tính chất này, VCCI khẳng định không cần thiết phải yêu cầu tổ chức theo hình thức phân phối cố định nào, hoạt động như thế nào tùy thuộc vào nhu cầu kinh doanh, yếu tố thị trường và quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp. Việc Nhà nước can thiệp vào việc yêu cầu thương nhân phải tổ chức mô hình phân phối nào là không cần thiết.

Theo VCCI, rượu là một loại thực phẩm, hiện tại đang được kiểm soát theo hướng: doanh nghiệp sản xuất rượu phải đảm bảo các điều kiện về an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa đầy đủ theo quy định, phải công bố sản phẩm rượu … Đây là các cơ chế quản lý đối với các sản phẩm thực phẩm. Khi lưu thông trên thị trường, các sản phẩm này phải chứng minh đáp ứng yêu cầu về quản lý thực phẩm.

Còn đối với chủ thể phân phối, mua bán rượu không cần thiết phải kiểm soát về điều kiện kinh doanh. Mặt khác, như phân tích ở trên, các điều kiện kinh doanh đối với thương nhân phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu không nhằm hướng đến kiểm soát yếu tố ảnh hưởng đến lợi ích công cộng nào mà Nhà nước buộc phải kiểm soát đối với một ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Vì vậy, để đảm bảo tinh thần cắt giảm các giấy phép kinh doanh, VCCI đề nghị cân nhắc bỏ các giấy phép kinh doanh đối với thương nhân phân phối rượu, bán buôn rượu, bán lẻ rượu.

VCCI cũng nhấn mạnh, các điều kiện kinh doanh hiện hành không trực tiếp kiểm soát yếu tố nào có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, an ninh trật tự hay môi trường, những yếu tố cần thiết để một ngành nghề bị xếp vào nhóm kinh doanh có điều kiện. Do đó, VCCI kiến nghị Bộ Công thương cân nhắc bãi bỏ giấy phép kinh doanh đối với hoạt động phân phối, bán buôn và bán lẻ rượu, nhằm phù hợp với tinh thần cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, đồng thuận với việc kiểm soát chặt chẽ thuốc lá, song VCCI cho rằng, việc yêu cầu doanh nghiệp xin chấp thuận khi đổi mới thiết bị, công nghệ hoặc sang nhượng máy móc là không cần thiết. Thực tế, tổng sản lượng thuốc lá tiêu thụ đã được Nhà nước khống chế bằng hạn mức. Vì vậy, can thiệp thêm vào hoạt động đầu tư máy móc, công nghệ là không phù hợp, gây cản trở phát triển và đổi mới sản xuất của doanh nghiệp.

VCCI đề xuất bỏ quy định doanh nghiệp phải xin phép khi thay đổi thiết bị, công nghệ hoặc thanh lý máy móc, để doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động đầu tư.

Tú Anh