Từ những đồi chè Thái Nguyên đến danh hiệu Nghệ nhân Quốc gia về “Văn hóa ẩm thực trà”

Sinh ra và lớn lên tại Thái Nguyên – vùng đất nổi tiếng với thương hiệu “chè Thái” nức tiếng gần xa, tình yêu với trà đã đến với Trần Thanh Trang một cách tự nhiên từ những năm tháng tuổi thơ. Quê ngoại của Trang là một vùng trồng trà lâu đời. Mỗi dịp hè, bố mẹ lại đưa Trang về quê, nơi Trang được theo ông bà, cậu mợ đi hái chè, được đắm mình trong những đồi trà xanh mướt, ngào ngạt hương thơm và say mê quan sát từng công đoạn làm trà.

Từ những búp chè non vừa hái, quá trình sao, vò, đến khi được thưởng thức chén trà với vị “tiền đắng hậu ngọt”, tất cả đã lặng lẽ gieo vào tâm hồn cô một tình yêu đặc biệt dành cho trà và văn hóa trà.

Năm 2018, Thanh Trang sang Trung Quốc du học. Một cơ duyên bất ngờ đã mở ra hành trình mới của Trang với trà đạo. Nhà trường khi đó tổ chức cuộc thi trà đạo và khuyến khích sinh viên quốc tế tham gia. Trang được một cô giáo chuyên về trà đạo trực tiếp hướng dẫn để dự thi. Ban đầu, cả cô và trò đều không nghĩ rằng Trang có thể đi xa đến vậy.

Vòng thi đầu tiên là phần pha trà xanh – một cách pha hoàn toàn mới so với những gì Trang từng biết, dù bản thân đã có nền tảng tiếp xúc với trà từ nhỏ. Không ngờ rằng, Trang đã vượt qua nhiều thí sinh để tiến vào vòng chung kết và trở thành thí sinh nước ngoài đầu tiên góp mặt tại vòng chung kết toàn quốc của cuộc thi trà đạo Trung Quốc.

Ở vòng thi cấp tỉnh Quảng Tây, Trang tiếp tục được học pha hồng trà. Dù chỉ có vài buổi làm quen với kỹ thuật này, Trang lại may mắn vượt qua nhiều thí sinh xuất sắc để giành giải nhất cấp tỉnh. Điều khiến cô giáo của Trang bất ngờ nhất là rất nhiều thí sinh hôm đó đã được đào tạo trà đạo bài bản trong trường học suốt hai, ba năm, trong khi Trang chỉ mới tiếp cận trong một khoảng thời gian rất ngắn.

Thanh Trang tham gia cuộc thi pha trà ở Trung Quốc

Chiến thắng ấy đã đưa Thanh Trang trở thành đại diện duy nhất của tỉnh Quảng Tây tham dự vòng chung kết toàn quốc Trung Quốc. Đồng thời cô cũng là thí sinh nước ngoài duy nhất tranh tài cùng những đại diện xuất sắc nhất đến từ khắp các tỉnh thành của Trung Quốc.

Trước khi bước vào chung kết, các quán quân cấp tỉnh được tham gia nhiều khóa học trung cấp và cao cấp về thẩm định trà, đồng thời có chuyến học tập chuyên sâu kéo dài 10 ngày tại Tây Song Bản Nạp (Vân Nam) – một trong những cái nôi của văn hóa trà Trung Hoa. Những ngày ấy, Trang được đến thăm các đồn điền trà, doanh nghiệp trà, được cùng những người bạn yêu trà pha trà, thưởng trà và học hỏi từ các nghệ nhân. Đó là khoảng thời gian vô cùng quý giá, giúp Trang hiểu sâu sắc hơn về giá trị văn hóa và tinh thần của trà đạo.

Đến vòng chung kết toàn quốc, cô giáo đã khuyến khích Trang mang chính trà xanh Thái Nguyên của gia đình sang dự thi. Trang được hướng dẫn pha trà bằng bát, kết hợp trà xanh Thái Nguyên với trà hoa vàng. Cuộc thi có hơn mười giám khảo và không ai biết trước phần hỏi đáp sẽ diễn ra như thế nào, vì vậy cô trò chỉ tập trung chuẩn bị thật tốt phần pha trà.

Khi cuộc thi diễn ra, tất cả các giám khảo đều dành lời khen cho chén trà mà Trang pha. Hương vị hài hòa, thanh khiết của trà xanh Thái Nguyên đã chinh phục ban giám khảo, giúp Trang đạt số điểm cao nhất trong các thí sinh thi buổi sáng hôm đó.

Càng học trà, Thanh Trang càng nhận ra rằng trà đạo không đơn thuần là kỹ năng pha trà hay nghệ thuật thưởng trà. Trà đạo là hành trình trở về với chính mình. Khi pha trà và thưởng trà trong sự tỉnh thức, những muộn phiền dường như tan biến, tâm trí trở nên tĩnh lặng và nhẹ nhõm hơn. Sau mỗi lần pha trà “có ý thức”, Trang luôn cảm thấy mọi thứ như trở về trạng thái cân bằng, không còn những năng lượng tiêu cực hay mệt mỏi bên trong.

Trang từng nói với cô giáo của mình: “Em mong muốn sẽ mang nét đẹp của trà đạo về Việt Nam và lan tỏa mạnh mẽ hơn đến các bạn trẻ.” Và khi nhận được danh hiệu “Nghệ nhân Quốc gia về Trà đạo”, khát vọng ấy càng được thắp sáng mạnh mẽ hơn. Đó vừa là sự ghi nhận cho hành trình nỗ lực của bản thân, vừa là động lực để Trang tiếp tục lan tỏa văn hóa trà đến cộng đồng.

Bởi hơn cả một niềm đam mê, trà đối với cô là một di sản văn hóa cần được bảo tồn, kế thừa và phát huy. Thanh Trang tin rằng, những ai thật sự hiểu trà và học trà đạo sẽ có thêm cơ hội nhìn lại chính mình, lắng nghe nội tâm và sống chậm hơn giữa cuộc sống hiện đại “Hiểu trà, dưỡng tâm”.

PV