Từ người phát triển đồ uống đến nhà vô địch hai hạng mục tại Tea Masters Cup 2026

Từ công thức đồ uống đến những vùng trà Việt

Trước khi giành hai chức vô địch tại Tea Masters Cup Vietnam 2026, Nguyễn Sơn Lộc đã có khoảng 7 năm làm việc trong ngành đồ uống, chủ yếu ở lĩnh vực nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D). Từ năm 2019-2020, anh tham gia phát triển đồ uống cho một số thương hiệu tại Việt Nam, sau đó làm việc tại một công ty cung cấp giải pháp tổng thể cho thị trường kinh doanh đồ uống.

Công việc đưa Sơn Lộc đến với những công thức mới, kỹ thuật pha chế bằng máy và quá trình nghiên cứu nguyên liệu để đáp ứng thị hiếu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng. Nhưng càng làm nghề, sự tò mò của anh càng dịch chuyển từ thành phẩm sang những gì tạo nên hương vị của nó.

Với trà, những câu hỏi ấy mở ra một thế giới rộng hơn: Vì sao cùng một giống trà nhưng hương vị có thể khác biệt giữa các vùng? Phương pháp chế biến tác động thế nào đến chất lượng thành phẩm? Và phía sau mỗi chén trà là câu chuyện gì về vùng đất, khí hậu, kinh nghiệm của người làm trà?

Sơn Lộc đến với trà không phải từ một kế hoạch nghề nghiệp được định sẵn, mà bắt đầu bằng nhu cầu rất đời thường. Do đặc thù công việc, mỗi buổi sáng anh thường phải thử máy pha espresso và uống cà phê. Khi nhận thấy mình phụ thuộc khá nhiều vào caffeine, anh tìm kiếm một thức uống khác. Lời mời thưởng trà từ một người quen đã mở ra cơ duyên ấy.

Ban đầu, Sơn Lộc đơn giản bị thu hút bởi trải nghiệm thưởng trà. Nhưng càng tìm hiểu, anh càng nhận ra trà không chỉ là một thức uống để thay thế cà phê, mà còn là lĩnh vực đòi hỏi sự quan sát, khả năng cảm nhận và quá trình tích lũy kiến thức lâu dài.

Từ cuối năm 2024, đầu năm 2025, mối quan tâm ấy dần trở thành một hướng đi rõ ràng hơn. Cuối năm 2025, trong lần đầu tham dự Tea Masters Cup Vietnam, Sơn Lộc giành ngôi Á quân ở hạng mục Tea Tasting và Quý quân ở hạng mục Tea Mixology. Những kết quả vượt ngoài dự tính tiếp thêm động lực để anh tìm hiểu sâu hơn về trà.

Nếu trước đây, câu hỏi anh thường đặt ra là làm thế nào để tạo nên một thức uống hấp dẫn, thì khi đến với trà, anh bắt đầu đi ngược về phía nguyên liệu: trà được trồng ở đâu, điều kiện tự nhiên tác động thế nào đến hương vị và người làm trà đã tạo nên đặc trưng của từng sản phẩm bằng kinh nghiệm gì?

Để tìm lời giải, Sơn Lộc đến Thái Nguyên tìm hiểu về chế biến trà, rồi tiếp tục hành trình qua nhiều vùng nguyên liệu ở miền Bắc như Hà Giang, Yên Bái, Lai Châu, Sơn La và Mộc Châu. Từ những vùng trà cổ thụ đến các vùng trà trung du, mỗi nơi mang đến cho anh một góc nhìn khác về điều kiện sinh trưởng, phương pháp chế biến và mối gắn bó giữa con người với cây trà.

Hành trình ấy tiếp tục đưa anh đến Nghệ An, Huế, Bảo Lộc và Cầu Đất. Điều Sơn Lộc tìm kiếm không chỉ là sự khác biệt trong hương vị, mà còn là những yếu tố làm nên bản sắc của trà ở mỗi vùng đất.

Qua những chuyến đi, trà dần hiện lên trong cách nhìn của anh như kết quả của nhiều yếu tố đan xen: thiên nhiên, thổ nhưỡng, khí hậu, kỹ thuật chế biến và tri thức được tích lũy qua nhiều thế hệ. Một công thức pha chế có thể tạo ra trải nghiệm mới, nhưng để hiểu trọn vẹn nguyên liệu, người làm nghề cần tìm về nơi trà sinh trưởng và những người trực tiếp tạo ra nó.

Hai chức vô địch và bài toán sáng tạo có điểm dừng

Trở lại Tea Masters Cup Vietnam 2026, Sơn Lộc đăng ký cả ba hạng mục thi đấu. Nếu lần đầu tham dự là cơ hội cọ xát, năm nay anh muốn thử thách bản thân và kiểm chứng những gì đã tích lũy sau một năm dành nhiều thời gian hơn cho trà.

Việc chuẩn bị cho ba hạng mục cùng lúc không dễ dàng. Bên cạnh cuộc thi, anh vẫn đảm nhiệm công việc chuyên môn và theo sát các hoạt động liên quan đến gian hàng trong khuôn khổ triển lãm. Sự hỗ trợ của đồng nghiệp giúp anh có thêm điều kiện tập trung, song khối lượng công việc vẫn đòi hỏi tính kỷ luật và khả năng sắp xếp thời gian.

Kết quả, Sơn Lộc giành chức vô địch ở hai hạng mục Tea Tasting và Tea Synergy. Một hạng mục thử thách khả năng nhận biết, cảm nhận và phân biệt trà; hạng mục còn lại đặt ra bài toán về tư duy kết hợp, sáng tạo và xây dựng trải nghiệm thưởng thức.

Hai chiến thắng ghi nhận những năng lực khác nhau, đồng thời phản ánh hai hướng tiếp cận mà Sơn Lộc theo đuổi: hiểu sâu bản chất nguyên liệu và tìm kiếm cách thể hiện mới để những giá trị của trà có thể đến gần hơn với công chúng.

Trong các phần thi, điều anh tâm đắc nhất là vòng chung kết Tea Synergy với ý tưởng “Around Vietnam” – đưa nông sản và văn hóa Việt Nam vào trải nghiệm trà.

Ở vòng thi trước, Sơn Lộc nhận được góp ý rằng phần thể hiện có phần tham khi sử dụng nhiều kỹ thuật và nguyên liệu. Nhận xét này khiến anh phải nhìn lại cách xây dựng bài thi. Làm thế nào để giới thiệu sự phong phú của Việt Nam mà không khiến người thưởng thức bị cuốn vào quá nhiều chi tiết? Làm thế nào để mỗi nguyên liệu đều có ý nghĩa nhưng vẫn giữ được vị trí trung tâm của trà?

Với Sơn Lộc, trà có thể là điểm khởi đầu cho câu chuyện về một vùng đất, nhưng không phải yếu tố duy nhất tạo nên trải nghiệm. Nông sản địa phương, chất liệu thủ công và những biểu tượng văn hóa, nếu được lựa chọn có chủ đích, đều có thể góp phần kể câu chuyện về Việt Nam.

Điều anh mong muốn là giúp ban giám khảo quốc tế nhìn thấy một Việt Nam đa dạng qua những nguyên liệu quen thuộc, những nghề thủ công và các giá trị văn hóa hiện diện trong đời sống.

Tuy nhiên, sự phong phú không đồng nghĩa với việc đưa thật nhiều thành phần vào một sản phẩm. Khi mỗi nguyên liệu đều muốn trở thành điểm nhấn, người thưởng thức có thể khó nhận ra đâu là điều cốt lõi. Bài toán sáng tạo vì thế không chỉ nằm ở việc kết hợp những gì có thể kết hợp, mà còn ở khả năng lựa chọn, tiết chế và tạo ra sự hài hòa.

Đó cũng là điều Sơn Lộc hướng tới với “Around Vietnam”: không đơn thuần tạo ra một thức uống có nhiều thành phần, mà xây dựng trải nghiệm trong đó hương vị, nguyên liệu và câu chuyện văn hóa cùng hướng về một thông điệp.

Từ một người quen làm việc với công thức và máy móc, anh đang tìm cách đưa những giá trị phía sau nguyên liệu vào trải nghiệm của người thưởng thức. Hai chức vô địch là dấu mốc đáng nhớ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cách kể chuyện ấy, để ý tưởng không chỉ thuyết phục trong khuôn khổ cuộc thi mà còn có thể được phát triển trong thực tế.

Đưa trà Việt đến gần hơn với đời sống hiện đại

Theo Sơn Lộc, sự quan tâm ngày càng lớn của người trẻ dành cho các giá trị văn hóa là tín hiệu tích cực. Trà có thể trở thành cánh cửa để người thưởng thức tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, vùng miền, nghề thủ công và những tập quán góp phần hình thành bản sắc của một quốc gia.

Anh nhắc đến matcha của Nhật Bản hay văn hóa trà tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan như những ví dụ cho thấy trà có thể vượt ra ngoài phạm vi một sản phẩm tiêu dùng để trở thành một phần trong đời sống văn hóa. Từ đó, anh đặt câu hỏi về cách trà Việt có thể hiện diện gần gũi hơn với đời sống hiện đại mà vẫn giữ được những giá trị truyền thống.

Với Sơn Lộc, sáng tạo không có nghĩa là rời xa truyền thống. Kỹ thuật pha chế mới, cách trình bày hiện đại hay sự kết hợp với các nguyên liệu khác chỉ thực sự có giá trị khi giúp làm sáng rõ bản sắc của trà, thay vì che lấp hương vị vốn có của nguyên liệu.

Việt Nam có sự phong phú về vùng trà, nhưng tiềm năng ấy cần được chuyển tải bằng những cách thể hiện phù hợp với người thưởng thức hôm nay. Muốn làm được điều đó, người làm trà không thể chỉ dừng lại ở kỹ thuật pha chế. Họ cần hiểu nguyên liệu đến từ đâu, điều kiện tự nhiên và phương pháp chế biến tạo nên những đặc trưng gì, cũng như những giá trị văn hóa nào có thể được gửi gắm qua sản phẩm.

Khi ấy, một chén trà không chỉ mang đến trải nghiệm về hương và vị. Nó còn có thể gợi mở về một vùng đất, một nghề truyền thống hay cách con người gìn giữ mối liên hệ với thiên nhiên qua nhiều thế hệ. Câu chuyện văn hóa không thay thế chất lượng trà, mà giúp người thưởng thức hiểu sâu hơn về những gì mình đang thưởng thức.

Quan niệm ấy cũng phần nào thể hiện trong cách Sơn Lộc nhìn nhận công việc. Anh chia sẻ rằng thay vì chỉ làm những điều mình yêu thích, anh muốn học cách yêu thích những việc mình làm mỗi ngày. Với anh, ý nghĩa không nhất thiết đến từ việc luôn được lựa chọn công việc yêu thích, mà còn nằm ở khả năng tìm thấy giá trị trong quá trình thực hiện và không ngừng học hỏi.

Có lẽ vì thế, hành trình với trà của Sơn Lộc không chỉ được tạo nên từ những lần thử nghiệm công thức hay những giờ luyện tập cho cuộc thi. Đó còn là những chuyến đi đến vùng nguyên liệu, những lần gặp gỡ người làm trà và quá trình tìm hiểu tri thức được bồi đắp quanh cây trà Việt.

Hai chức vô địch Tea Tasting và Tea Synergy tại Tea Masters Cup Vietnam 2026 là một dấu mốc trên hành trình ấy, chứ chưa phải đích đến. Phía trước Sơn Lộc vẫn là quá trình tìm hiểu sâu hơn về trà Việt và thử nghiệm những cách kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ của hương, vị và trải nghiệm.

Để trà Việt được biết đến rộng rãi hơn, những cách thưởng thức mới là cần thiết, nhưng chưa đủ. Điều quan trọng không kém là giúp người thưởng thức hiểu được giá trị phía sau mỗi chén trà: từ vùng đất nơi cây trà sinh trưởng, bàn tay người chế biến đến những tri thức và bản sắc văn hóa đã làm nên sản phẩm. Khi những giá trị ấy được chuyển tải một cách tự nhiên, trà không chỉ được thưởng thức mà còn có thể trở thành một cách để người Việt hiểu hơn về chính văn hóa của mình và giới thiệu nó với bạn bè quốc tế.

Huyền Chi