Từ nghiên cứu đến làm chủ công nghệ, giải quyết bài toán quốc gia

Sáng 25/10, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đến dự Chương trình "Hòa Lạc ngày mới 2026" và phát động Kế hoạch 120 ngày phát triển đột phá của Đại học Quốc gia (ĐHQG) Hà Nội về thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển hạ tầng nghiên cứu và mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. 

Phó Thủ tướng cho biết, Đại học Quốc gia Hà Nội là điểm sáng trong thúc đẩy mô hình hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, hướng hoạt động đào tạo, nghiên cứu vào giải quyết những bài toán cấp thiết của đất nước.

Nhiều kết quả hợp tác cụ thể đã được triển khai; đã hình thành 6 doanh nghiệp khởi nghiệp từ kết quả nghiên cứu và ươm tạo nhiều dự án khởi nghiệp. Những kết quả này cho thấy sự chuyển biến trong việc gắn kết nghiên cứu khoa học với ứng dụng thực tiễn. 

Phó Thủ tướng ghi nhận quyết tâm và nỗ lực lớn của Nhà trường trong việc chuẩn bị các điều kiện cần thiết, tổ chức đưa gần 17.000 sinh viên lên học tập tại cơ sở Hòa Lạc chỉ trong một thời gian ngắn. Đây là bước chuyển quan trọng, đưa Hòa Lạc từng bước vận hành mô hình đô thị đại học, mở ra không gian và động lực phát triển mới.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đất nước ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về năng suất lao động, năng lực tự chủ và sức cạnh tranh quốc gia. Trong bối cảnh đó, tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng có vai trò quyết định đối với sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Vì vậy, Phó Thủ tướng đề nghị ĐHQG Hà Nội cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, là nơi hội tụ nhân tài, phát triển công nghệ và tham gia giải quyết những bài toán lớn của quốc gia trên 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm lớn.

Thứ nhất, khẳng định vị thế, phát huy sức mạnh của một tổ hợp đại học nghiên cứu và đổi mới sáng tạo: Tiếp tục đổi mới mô hình quản trị, phát huy thế mạnh đa ngành, đa lĩnh vực gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Thứ hai, tập trung xây dựng đại học nghiên cứu tinh hoa, phát triển những lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu xuất sắc và đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài: Quán triệt các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực gắn kết chặt chẽ với nghiên cứu khoa học. 

Chú trọng thu hút, trọng dụng các nhà khoa học xuất sắc, chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế; tạo môi trường học thuật thuận lợi để đội ngũ trí thức phát huy năng lực sáng tạo. 

Tập trung phát triển các lĩnh vực khoa học cơ bản, nghiên cứu liên ngành, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; đầu tư xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, trung tâm nghiên cứu xuất sắc và hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại; hình thành các sản phẩm KHCN có giá trị và sức cạnh tranh quốc tế.

Thứ ba, nâng cao năng lực đảm nhận các nhiệm vụ lớn của quốc gia, gắn nghiên cứu khoa học với phát triển kinh tế - xã hội, chủ động đề xuất và tham gia giải quyết những nhiệm vụ khoa học - công nghệ có tính chiến lược, những bài toán lớn của quốc gia; đẩy mạnh liên kết giữa Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp từ khâu nghiên cứu, thử nghiệm đến ứng dụng và thương mại hóa kết quả.

Thứ tư, tập trung phát triển Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc trở thành không gian đại học và công nghệ hiện đại, đóng vai trò hạt nhân thúc đẩy sự phát triển của đô thị Hòa Lạc. Tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ đầu tư, xây dựng, phấn đấu hoàn thành cơ bản hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng quy mô 60.000 sinh viên học tập tập trung tại Hòa Lạc vào năm 2030.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế giao kinh phí theo gói (block grant) cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo tại các tổ chức khoa học và công nghệ công lập thuộc đại học trọng điểm, trong đó có ĐHQGHN. Đồng thời, các bộ, ngành và thành phố Hà Nội cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, mặt bằng, nguồn lực và kết nối hạ tầng để thúc đẩy Hòa Lạc phát triển.

Tại chương trình, Giám đốc ĐHQG Hà Nội Bùi Thế Duy đã phát động Kế hoạch 120 ngày phát triển đột phá, triển khai từ ngày 01/11/2026 đến ngày 28/02/2027, với phương châm "đồng lòng - hành động - bứt phá - vươn tầm",  tập trung vào sáu trụ cột: hạ tầng kỹ thuật; quản trị đô thị đại học; đào tạo; nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; huy động nguồn lực xã hội; phát triển đội ngũ.

Giám đốc ĐHQG Hà Nội Bùi Thế Duy nhấn mạnh yêu cầu đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu; phát triển khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; đồng thời đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ĐHQG Hà Nội đặt mục tiêu hình thành 5 nhóm nghiên cứu thường xuyên tại Hòa Lạc; phát triển phòng thí nghiệm dùng chung, Trung tâm An ninh mạng, Trung tâm Nghiên cứu robot và các không gian thử nghiệm công nghệ mới. Khu nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo VNU02, với hơn 100.000 m² sàn xây dựng, được chuẩn bị đưa vào khai thác để đón các viện nghiên cứu, trung tâm R&D và đơn vị hợp tác với doanh nghiệp.

Minh Hiếu